Tam, gdzie pojawiają się ludzi związani z Platformą Obywatelską, zwykle zaczynają się kłopoty. Tak jest w przypadku SKOK Kopernik w Ornontowicach, w którym rządzą ludzie kojarzeni z PO. 9 sierpnia Komisja Nadzoru Finansowego wprowadziła tam zarząd komisaryczny.
Powodem wprowadzenia zarządcy komisarycznego jest katastrofalny bilans SKOK Kopernik, który odnotował 152 miliony złotych strat! Na zarządcę został powołany Paweł Pawłowski. Jak podano w komunikacie KNF: “Celem zarządcy komisarycznego są działania na rzecz wzmocnienia SKOK Kopernik poprzez zwiększenie jej siły kapitałowej, wzrost efektywności działania i poprawę standardów zarządzania ryzykiem w oparciu o szczegółową weryfikację jej sytuacji finansowej przeprowadzoną pod bezpośrednim nadzorem zarządcy komisarycznego”. Zarządca komisaryczny wspólnie z KNF ma przygotować program postępowania naprawczego, który zabezpieczy interesy członków Kasy. Jego kadencja w SKOK Kopernik zakończy się po zakończeniu postępowania naprawczego. Po wprowadzeniu zarządcy komisarycznego Kasa będzie funkcjonowała tak jak dotychczas. Wygaśnie mandat władz, które po wprowadzeniu zarządcy komisarycznego zostaną automatycznie odwołane, wygasną również kompetencje pozostałych organów zarządzających Kasy i moc prawna pełnomocnictw udzielonych przez zarząd. Decyzje w sprawach Kasy będzie podejmował zarządca komisaryczny, nie przysługuje mu jedynie prawo zmieniania statutu. Nie tracą mocy prawnej umowy zawarte przez SKOK Kopernik z pracownikami oraz z członkami Kasy.
Nowa ustawa o SKOK-ach
Nadzór KNF nad SKOK-ami stał się możliwy po uchwaleniu przez Sejm nowelizacji ustawy o SKOK, która weszła w życie 12 czerwca 2013 r. Jak już pisaliśmy na łamach “NP”, wielu ekspertów zwracało uwagę, że przepisy ustawy są niezgodne z konstytucją, a ich celem jest doprowadzenie do zlikwidowania unikatowego charakteru kas i przekształcenie ich w banki. Kiedy w 2009 r. trwały prace nad ustawą o SKOK-ach, prezydent Lech Kaczyński zaskarżył aż 72 z jej zapisów do Trybunału Konstytucyjnego! Bronisław Komorowski w 2010 r. wycofał 70 zarzutów zgłoszonych przez swego poprzednika.
Nie wiadomo, na jakiej podstawie to zrobił, ponieważ - jak odpowiedziała Kancelaria Prezydenta prezesowi Kasy Krajowej SKOK, Grzegorzowi Biereckiemu - nie zachowały się materiały: “Przebieg spotkań, a zarazem wyrażane na nich opinie nie był utrwalany. Kancelaria nie dysponuje zatem substratem materialnym – nośnikiem wyrażającym przedstawiane podczas konsultacji stanowiska, który mógłby być udostępniony”. Po wycofaniu większości zapisów Trybunał odniósł się jedynie do dwóch, które pozostawił prezydent Komorowski i w wyroku z 12 stycznia 2012 r. nakazał zmienić ich treść. Ostatecznie zapisy uznane przez TK za niezgodne z prawem nie znalazły się w ustawie.
Krytyczne wobec nowelizacji ustawy były Biuro Analiz Sejmowych i Krajowa Rada Spółdzielcza pełniąca funkcję naczelnego organu samorządu spółdzielczego. BAS stwierdziło, że nowa ustawa jest niezgodna z konstytucyjnym procesem wprowadzania nowelizacji ustaw. Krajowa Rada Spółdzielcza we wniosku z 9 maja br. przesłanym do prezydenta Komorowskiego zwróciła uwagę, że ustawa o zmianie ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych oraz niektórych innych ustaw z 19 kwietnia 2013 r. jest niezgodna z konstytucją i zawiera mnóstwo wad. KRS wskazała, że wprowadzenie takich rozwiązań prawnych zagrozi stabilnemu funkcjonowaniu bankowości spółdzielczej i zaapelowała do prezydenta o niepodpisywanie ustawy. Niestety, 15 maja prezydent podpisał nowelizację.
Na podstawie aktualnej ustawy o SKOK-ach Kasa Krajowa SKOK ma wyłącznie możliwość kontrolowania spółdzielni. Nadzór pełni KNF, który nadzoruje cały system finansowy w Polsce, również działalność banków. KNF ma prawo m.in. oceniać sytuację finansową kas, wprowadzać działania naprawcze, jeżeli jest zagrożone bezpieczeństwo finansowe kas, oraz składać wnioski o ogłoszenie upadłości kas. Nowelizacja wprowadziła obowiązek objęcia depozytów bankowych kas gwarancjami Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, co ma zabezpieczyć interesy klientów kas.
Powiązania SKOK Kopernik z PO
Okazuje się, że prezes SKOK Kopernik Antoni Stadnicki uczestniczył w pracach nad pierwotną wersją ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych. Oprócz niego pracowali nad ustawą posłowie PO Jakub Szulc, Sławomir Neumann, Jarosław Urbaniak i Jacek Zacharewicz. Wszyscy ci parlamentarzyści byli byłymi pracownikami banków, a Zacharowicz nawet prezesem zarządu Banku Spółdzielczego w Radomsku. Powinno to budzić zdumienie ze względu na to, że panowie działali w ramach konfliktu interesu, jaki istnieje między sektorem bankowym a sektorem spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych. Pikanterii całej sytuacji dodaje fakt, że na przeforsowanie projektu ustawy naciskał na Komisji Finansów Publicznych jej były przewodniczący Zbigniew Chlebowski, czyli sławetny “Zbycho” w aferze hazardowej. Na tym nie kończą się powiązania SKOK-u w Ornontowicach z PO. Członek Rady Nadzorczej tamtejszego SKOK-u, Jerzy Chaberko, kandydował z listy PO do Sejmu i był asystentem śląskiej eurodeputowanej Małgorzaty Handzlik.
Zarząd komisaryczny w SKOK Kopernik już był
Nie jest to pierwszy zarządca komisaryczny w SKOK-u w Ornontowicach. Poprzedni został wprowadzony w kwietniu 2009 r. przez Kasę Krajową SKOK (takie uprawnienia dawały KK wcześniejsze przepisy, obecnie zmienione). Praca zarządu komisarycznego w 2009 r. została jednak przerwana decyzją Sądu Okręgowego w Katowicach, który przywrócił prezesa Andrzeja Stadnickiego w obowiązkach. Prezes tłumaczył, że wprowadzenie zarządcy nie wynikało z zaniedbań, bo kierowany przez niego SKOK dobrze się rozwijał, ale było karą za poglądy polityczne. Prawdopodobnie gdyby wtedy decyzją sądu nie wycofano zarządu komisarycznego i wdrożono procedurę naprawczą, obecnie SKOK Kopernik nie miałby tak dużych strat.
Od wejścia w życie nowej ustawy Kasa Krajowa SKOK nie ma wpływu na wprowadzanie zarządów komisarycznych do poszczególnych SKOK-ów. Może to uczynić jedynie Komisja Nadzoru Finansowego. Pojawia się jednak pytanie, czy zarządy komisaryczne nie będą skuteczną bronią w walce z kasami. Od października 2011 r. przewodniczącym KNF jest związany z PO Andrzej Jakubiak. Wcześniej przez pięć lat pracował w warszawskim ratuszu, gdzie był zastępcą Hanny Gronkiewicz-Waltz…
Mateusz Rawicz
Artykuł ukazał się w najnowszym numerze tygodnika "Nasza Polska" Nr 34 (929) z 20 sierpnia 2013 r.
