Z rodzicami mieszkało w 2025 r. 51 proc. Polaków w wieku 25-34 lata – wynika z danych Eurostatu z badania EU-SILC. To o 2,8 pkt proc. mniej niż rok wcześniej i pierwszy spadek tego odsetka od sześciu lat, ale wciąż o 20,9 pkt proc. powyżej średniej unijnej. Gniazdownicy policzeni przez Główny Urząd Statystyczny na podstawie rejestrów administracyjnych to jednak tylko 33 proc. tej samej grupy wieku, a główny analityk money.pl Grzegorz Siemionczyk napisał 2 sierpnia 2026 r., że problem jest wyolbrzymiony.
Eurostat: z rodzicami mieszka 51 proc. Polaków w wieku 25-34 lata
Wskaźnik ilc_lvps08 Eurostatu za 2025 r. daje dla Polski 51 proc., przy średniej dla Unii Europejskiej na poziomie 30,1 proc. Różnica to 20,9 pkt proc. i jest to jedna z największych rozbieżności między pojedynczym państwem a unijną średnią w całym zestawieniu warunków mieszkaniowych.
Wynik za 2025 r. przerywa trwający od 2019 r. wzrost. Odsetek osób w wieku 25-34 lata mieszkających z co najmniej jednym rodzicem szedł w Polsce w górę przez sześć lat z rzędu: 43,9 proc. w 2019 r., 47,5 proc. w 2020 r., 51 proc. w 2022 r. i 53,8 proc. w 2024 r. Największy pojedynczy skok przypadł na rok pandemii – o 3,6 pkt proc. Dekadę wcześniej, w 2015 r., wskaźnik wynosił 45,7 proc.
EU-SILC to unijne badanie dochodów i warunków życia, prowadzone co roku według wspólnego wzoru. Liczy każdą osobę w podanym wieku, która dzieli mieszkanie z rodzicem – niezależnie od tego, czy ma współmałżonka, etat i czy dokłada się do budżetu domowego. To rozróżnienie okaże się kluczowe przy porównaniu z danymi GUS.
Polska czwarta w Unii Europejskiej, wyżej tylko Chorwacja, Grecja i Słowacja
W rankingu za 2025 r. Polska zajmuje czwarte miejsce w Unii Europejskiej. Wyprzedzają ją trzy państwa, a tuż za nią stoją Włochy i Hiszpania, czyli kraje od dekad opisywane jako modelowy przykład późnego usamodzielniania się.
- Chorwacja – 62,3 proc. osób w wieku 25-34 lata mieszkających z rodzicami
- Grecja – 56,3 proc., o 26,2 pkt proc. powyżej średniej unijnej
- Słowacja – 54,3 proc., najwyższy wynik w Europie Środkowej
- Polska – 51 proc., czwarte miejsce w Unii Europejskiej
- Dania – 3,9 proc., wynik najniższy w całym zestawieniu
Na drugim biegunie stoją państwa nordyckie: Dania z 3,9 proc., Finlandia z 4 proc. i Szwecja z 7,5 proc. Dzieli je od Polski ponad 43 pkt proc. Wynajem pokoju czy kawalerki jest tam dotowany z budżetu publicznego, przez co młodzi ludzie wychodzą z domu jeszcze w trakcie studiów. W Polsce podobne mechanizmy dopiero powstają – jak opisywany przez nas kredyt na partycypację w TBS.
GUS liczy gniazdowników inaczej i wychodzi mu 33 proc.
Główny Urząd Statystyczny w raporcie „Pokolenie gniazdowników w Polsce” z czerwca 2024 r. podał, że w 2022 r. gniazdownikiem była co trzecia osoba w wieku 25-34 lata, czyli 33 proc. tej grupy. W liczbach bezwzględnych to ponad 1,7 mln osób. Gniazdownik to według definicji GUS osoba w wieku 25-34 lata mieszkająca z rodzicami, nieposiadająca współmałżonka i sama niebędąca rodzicem.
Ta definicja wycina z populacji młode małżeństwa i samotnych rodziców, którzy dzielą mieszkanie z dziadkami swoich dzieci. Eurostat liczy ich wszystkich. Dwie instytucje mierzą więc dwa różne zjawiska, a różnica nie sprowadza się do sposobu zbierania danych.
| Eurostat (EU-SILC) | GUS (rejestry) | |
|---|---|---|
| Odsetek w 2018 r. | 45,1 proc. | 36 proc. |
| Odsetek w 2022 r. | 51 proc. | 33 proc. |
| Kogo liczy | każdą osobę w wieku 25-34 lata mieszkającą z rodzicem | osobę w wieku 25-34 lata bez współmałżonka i bez dziecka |
| Skąd dane | ankieta w gospodarstwach domowych | PESEL, ZUS i inne zbiory administracyjne |
| Liczba osób w 2022 r. | nie podano | ponad 1,7 mln |
Luka między obiema miarami rośnie: w 2018 r. wynosiła 9,1 pkt proc., cztery lata później już 18 pkt proc. GUS w tym samym raporcie sam zestawił swoje wyliczenia z unijnymi.
„Według danych z badania EU-SILC w 2018 roku 45,1% Polaków w wieku od 25 do 34 lat mieszkało przynajmniej z jednym ze swoich rodziców. Poziom zjawiska gniazdownictwa w Polsce jest znacznie wyższy od średniej dla Unii Europejskiej, która w 2018 roku wyniosła 28,6%”
Raport „Pokolenie gniazdowników w Polsce”, Główny Urząd Statystyczny, czerwiec 2024 r.
Polscy gniazdownicy: 63 proc. to mężczyźni i tyle samo z nich pracuje
Rejestry GUS pozwalają opisać tę grupę dokładniej niż ankieta. Wśród 1,7 mln gniazdowników z 2022 r. mężczyźni stanowili 63 proc., a pracę miało dokładnie tyle samo osób. Bezrobotnych było 6 proc., biernych zawodowo 31 proc. – w tej ostatniej grupie mieszczą się także studenci, bo wydłużenie okresu edukacji przesuwa moment wejścia na rynek pracy.
Prawie co trzeci gniazdownik, 29 proc., dzieli mieszkanie tylko z jednym rodzicem. Wśród przyczyn pozostawania w domu rodzinnym GUS wymienia uwarunkowania ekonomiczne, wydłużenie kształcenia, wygodę oraz zmianę wzorca przejścia do dorosłości, ale nie wskazuje przyczyny dominującej. Urząd nie rozstrzyga więc sporu o to, czy zostanie w rodzinnym gnieździe jest wyborem, czy koniecznością. Skoro dwie trzecie tej grupy zarabia, samo bezrobocie skali zjawiska nie tłumaczy: kredyt hipoteczny wymaga poza dochodem także wkładu własnego i zdolności kredytowej, a wynajem oddzielnego lokalu – miesięcznych rachunków, których nie ma przy wspólnym mieszkaniu z rodzicami.
Motywacje nie sprowadzają się do kwestii finansowych. W badaniu Otodom z 2024 r., przywołanym przez serwis fact-checkingowy Demagog, 35 proc. badanych wskazało dobre relacje z rodzicami, a 30 proc. chęć odłożenia pieniędzy. W starszym sondażu CBOS z 2017 r. brak własnego mieszkania i kontynuowanie nauki wskazywało po 42 proc. respondentów, wygodę 24 proc., więzi rodzinne 23 proc., a trudną sytuację finansową 16 proc. Dorosłe dzieci zostają w gnieździe z kilku powodów naraz, a niezależność finansowa nie zawsze idzie w parze z samodzielnością mieszkaniową.
money.pl: młodzi najemcy wypadają z próby badawczej Eurostatu
Grzegorz Siemionczyk, główny analityk money.pl, w tekście z 2 sierpnia 2026 r. wskazał na inną przyczynę rozbieżności: konstrukcję polskiej próby badawczej. Jego zdaniem wskaźnik zawyża zjawisko, bo pomija część młodych dorosłych.
„Młodzi dorośli, którzy wynajmują mieszkania, są w próbie badawczej niedoreprezentowani. Wielu z nich nie dopełnia bowiem obowiązku meldunkowego”
Grzegorz Siemionczyk, główny analityk money.pl
Siemionczyk podał, że w Polsce badanie EU-SILC ma charakter wyłącznie ankietowy, podczas gdy w innych państwach uwzględniane są także dane administracyjne. Z jego modelu ekonometrycznego wynika, że przy uwzględnieniu sytuacji gospodarczej z rodzicami mieszkałoby w 2024 r. około 31 proc. młodych dorosłych, a nie 53,8 proc.
Analityk przypomniał też, że wskaźnik zatrudnienia osób w wieku 25-34 lata wyniósł w Polsce w 2025 r. 85,8 proc., o ponad 7 pkt proc. więcej niż dekadę wcześniej. Odsetek najemców przeciążonych kosztami mieszkaniowymi spadł w tym czasie z 26 do 14,4 proc. Sama grupa wieku 25-34 lata skurczyła się z ponad 6 mln do niespełna 4,4 mln osób, czyli o 27,4 proc. – to rocznik wyżu z początku lat 90., który zdążył przekroczyć trzydziestkę.
Nie wszyscy czytają te same liczby tak samo. Anton Ambroziak pisał w OKO.press 29 stycznia 2026 r. o kryzysie mieszkaniowym młodego pokolenia, wskazując, że 28 proc. młodych Polaków wydaje na mieszkanie ponad 40 proc. dochodu, a mediana czynszu w Warszawie sięga 4,2 tys. zł. Obie diagnozy – Siemionczyka i Ambroziaka – opierają się na danych Eurostatu.
Najmniej gniazdowników mieszka tam, gdzie mieszkania są najdroższe
Regionalny rozkład zjawiska nie układa się w linię wyznaczoną przez ceny nieruchomości. Według raportu GUS najwyższy odsetek gniazdowników notowano w województwach warmińsko-mazurskim i świętokrzyskim – powyżej 40 proc. Najniższy, poniżej 33 proc., w pomorskim i mazowieckim, a więc tam, gdzie metr kwadratowy kosztuje najwięcej w kraju. Polska Agencja Prasowa, opisując dane za 2022 r., podała, że liderem pozostaje świętokrzyskie z 41 proc., a za nim podkarpackie i lubelskie po 39 proc.
Gdyby o pozostawaniu w domu rodzinnym decydowała przede wszystkim cena nieruchomości, rozkład byłby odwrotny. Mazowieckie i pomorskie mają jednak to, czego nie ma ściana wschodnia: chłonny rynek pracy i najem, który ktoś rzeczywiście obsługuje – w tym rynek mikrolokali, opisany przez nas przy okazji ustawy o najmie krótkoterminowym. Wyprowadzka wymaga nie tylko pieniędzy, ale też miejsca, do którego można się wyprowadzić – w rozsądnej odległości od pracodawcy. Tam, gdzie takiej oferty nie ma, młody człowiek zostaje pod jednym dachem z rodzicami nawet wtedy, gdy zarabia wystarczająco.
Polak wyprowadza się od rodziców w wieku 26,7 roku, przeciętny Europejczyk w wieku 26,2
Ten sam urząd statystyczny publikuje drugi wskaźnik, który daje zupełnie inny obraz. Szacowany średni wiek opuszczenia domu rodzinnego wyniósł w 2024 r. w Polsce 26,7 roku, a w całej Unii Europejskiej 26,2 roku. Różnica to pół roku, przy 24 pkt proc. dystansu na wskaźniku wspólnego mieszkania.
Oba wskaźniki liczą co innego. Wiek wyprowadzki to moment, w którym połowa danego rocznika nie mieszka już z rodzicami. Wskaźnik EU-SILC to migawka z jednego roku dla całej dziesięcioletniej grupy wieku, w której widoczne są także osoby wracające do domu po rozstaniu albo utracie pracy. Polska ma więc typowy dla Unii moment wyjścia z domu i nietypowo dużą grupę tych, którzy z niego nie wychodzą albo do niego wracają.
Przesuwa się przy tym sam punkt odniesienia dla dorosłości. Według danych przywołanych przez money.pl w 2024 r. po raz pierwszy ożenił się niespełna 4 proc. mężczyzn w wieku 25-29 lat, wobec niemal 5,2 proc. dekadę wcześniej. Skoro ślub przestaje wyznaczać moment usamodzielnienia, znika jeden z powodów, dla których wyprowadzka następowała w konkretnym roku życia.
Co dalej z danymi o gniazdownikach
Kolejny odczyt wskaźnika ilc_lvps08, obejmujący 2026 r., Eurostat opublikuje zgodnie ze swoim kalendarzem w przyszłym roku. Pokaże, czy spadek z 53,8 do 51 proc. był początkiem trendu, czy jednorazowym wahnięciem próby.
Otwarte pozostaje, czy GUS powtórzy pracę eksperymentalną o gniazdownikach na danych nowszych niż z 2022 r. Raport z czerwca 2024 r. był badaniem jednorazowym, opartym na rejestrach, i urząd nie zapowiedział jego kontynuacji. Bez takiej aktualizacji jedyną miarą odświeżaną co roku pozostaje wskaźnik unijny, który – jak wynika ze sporu o jego konstrukcję – liczy nie tę populację, o której mówi się w debacie publicznej.
Najczęstsze pytania
Kim są gniazdownicy?
Gniazdownik to według definicji Głównego Urzędu Statystycznego osoba w wieku 25-34 lata, która mieszka z rodzicami, nie ma współmałżonka i sama nie jest rodzicem. Populacja gniazdowników nie obejmuje osób rozwiedzionych ani wdów i wdowców. Eurostat stosuje szerszą miarę i liczy wszystkie osoby w tym wieku dzielące mieszkanie z co najmniej jednym rodzicem.
Ile procent 30-latków mieszka w Polsce z rodzicami?
Według Eurostatu w 2025 r. z rodzicami mieszkało 51 proc. osób w wieku 25-34 lata. Główny Urząd Statystyczny, licząc na podstawie rejestrów i węższej definicji, podał dla 2022 r. 33 proc., czyli ponad 1,7 mln osób. Obie liczby są poprawne, bo dotyczą różnie zdefiniowanych populacji.
Dlaczego dane Eurostatu i GUS o gniazdownikach tak się różnią?
Powody są dwa. GUS wyklucza ze swojej definicji osoby mające współmałżonka lub dziecko, a Eurostat je liczy. Do tego polska część badania EU-SILC opiera się wyłącznie na ankiecie, przez co – jak wskazuje Grzegorz Siemionczyk z money.pl – młodzi najemcy niedopełniający obowiązku meldunkowego są w próbie niedoreprezentowani.
W jakim wieku młodzi Polacy wyprowadzają się od rodziców?
Szacowany średni wiek opuszczenia domu rodzinnego wyniósł w Polsce w 2024 r. 26,7 roku wobec 26,2 roku dla całej Unii Europejskiej. Wskaźnik wyznacza moment, w którym połowa danego rocznika nie mieszka już z rodzicami. Na tej mierze dystans Polski do unijnej średniej wynosi pół roku.
