ZagranicaOd 30 lat wspierają litewską niepodległość. Jubileusz pisma „Znad Wilii”

gregsoft14 grudnia, 20195 min
Potrzebujemy Twojej pomocy, żeby wciąż tworzyć niezależne, wolne media. Jak możesz nam pomóc?

 

Za pomocą Pay Pal'a:
Za pomocą przelewu tradycyjnego:

 

Fundacja „Będziem Polakami”
ul. Podhalańska 3
85-123 Bydgoszcz
PKO BP PL04 1020 1462 0000 7902 0326 0783
Tytuł przelewu: darowizna na cele statutowe

Wileńskie pismo „Znad Wilii”, jedno z pierwszych prywatnych wydawnictw w byłym Związku Radzieckim, obchodzi 30-lecie. Ideą jego powstania było pokazanie, że Polacy na Litwie popierają niepodległość kraju i chcą budować mosty między Polakami i Litwinami.

Przed 30 laty chcieliśmy pokazać na Litwie, ale też w Polsce i na świecie, że Polacy tu mieszkający popierają niepodległość litewską i na bazie tej niepodległości chcą budować swoją przyszłość” – powiedział redaktor naczelny „Znad Wilii” Romuald Mieczkowski. W sobotę w Domu Spotkań z Historią w Warszawie odbyło się spotkanie z okazji jubileuszu pisma.

Początkowo dwutygodnik „Znad Wilii” miał charakter polityczny, słowem i czynem pokazywał, że odradzająca się Litwa może liczyć na Polaków. Od 2000 roku jest to już kwartalnik społeczno-kulturalny formatu dawnej paryskiej „Kultury”, 160 stron bogato ilustrowanych i ciągle redagowanych przez Mieczkowskiego.

Piszemy z myślą o ludziach wykształconych, którzy nie tylko zadają pytania, ale też szukają odpowiedzi” – mówi redaktor. Podkreśla, że „od 30 lat zadaniem pisma jest też budowanie zrozumienia pomiędzy Polakami i Litwinami oraz pogłębianie relacji między naszymi narodami”.

Od początku pismo miało poparcie takich autorytetów, jak Zbigniew Brzeziński, Jerzy Giedroyc, Jan Nowak-Jeziorański. Jego autorami byli m.in. znany litewski poeta, eseista Tomas Venclova, filozof Arvydas Juozaitis, eseista i scenarzysta Pranas Morkus.

Tytuł „Znad Wilii”, który pochodzi od rzeki płynącej przez Wilno, według Mieczkowskiego – jego autora – „miał wskazywać na naszą geografię i miał być skromy”. „Przed 30 laty nie spodziewałem się jednak, że nazwa ta będzie tak żywotna” – mówi.

Kilka lat po ukazaniu się pierwszego numeru „Znad Wilii” w Wilnie powstała Polska Galeria Artystyczna „Znad Wilii”, założono polską rozgłośnię radiową Znad Wilii, od 26 lat w Wilnie organizowane są międzynarodowe spotkania poetyckie „Maj nad Wilią”. Na bazie gazety zrodziło się Studio Dokumentalistyki Filmowej, jest też biblioteka i wydawnictwo.

Mieczkowski z satysfakcją przyznaje, że „nazwa Znad Wilii jest dzisiaj rozpoznawalna w kraju i za granicą”. Podkreśla, że „wszystkie podmioty noszące ją mają wspólną cechę – swoją polskość postrzegają w kontekście otwarcia się na Litwinów, przedstawicieli innych narodowości”. „Bliskie są nam wartości Wielkiego Księstwa Litewskiego” – zaznacza Mieczkowski.

Pierwszy numer „Znad Wilii” ukazał się w grudniu 1989 roku. Inicjatorem wydawania nowej polskojęzycznej gazety w Wilnie był adwokat Czesław Okińczyc, sygnatariusz Aktu Niepodległości Litwy z 1990 roku.

Z Wilna Aleksandra Akińczo (PAP)/Fot. Pixabay.com

Udostępnij:

gregsoft

Zostaw odpowiedź

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola oznaczone gwiazdką są wymagane

5 + 18 =