Senat Stanów Zjednoczonych przyjął w piątek 7 sierpnia 2026 r. ustawę Grahama stosunkiem głosów 86 do 11. Dokument pozwala prezydentowi nałożyć cła do 100 proc. na towary z pięciu największych nabywców rosyjskiej ropy i gazu, a sankcjami obejmuje Władimira Putina, oligarchów, rosyjski sektor finansowy oraz flotę cieni. Przepisy nie zaczną obowiązywać, dopóki nie uchwali ich Izba Reprezentantów, a ta wraca z wakacyjnej przerwy 31 sierpnia.
Senat przyjął ustawę Grahama stosunkiem głosów 86 do 11
Akt nosi nazwę Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026 i figuruje w Senacie Stanów Zjednoczonych jako druk S. 5025. Nazwisko w tytule to hołd dla senatora Lindseya Grahama, republikanina z Karoliny Południowej i autora pierwotnego projektu ustawy, który zmarł 11 lipca 2026 r. w wieku 71 lat. Dzień przed śmiercią, po powrocie z Kijowa, Graham ogłosił, że doszedł do porozumienia z Białym Domem w sprawie kształtu przepisów.
Finalną wersję wniosła jego siostra Darline Graham, powołana na wakujący mandat przez gubernatora Karoliny Południowej Henry’ego McMastera 13 lipca 2026 r. Negocjacje trwały półtora roku, bo Biały Dom przez ponad rok blokował inicjatywę.
Cła sięgają 100 proc., pierwotny projekt zakładał 500 proc.
Projekt ustawy wniesiony 1 kwietnia 2025 r. przez Lindseya Grahama i demokratę Richarda Blumenthala przewidywał cła w wysokości 500 proc. na towary z państw kupujących rosyjską ropę naftową, gaz ziemny, produkty naftowe i uran. Wersja przegłosowana w piątek obniża pułap i pozwala nałożyć cła w wysokości do 100 proc. wyłącznie na pięciu największych nabywców rosyjskiej ropy naftowej i gazu ziemnego, wśród których wymieniane są Chiny i Indie. Liczący 61 stron dokument zakłada też:
- sankcje wobec Władimira Putina, przedstawicieli władz Rosji, ich rodzin oraz oligarchów
- restrykcje wobec rosyjskiego sektora finansowego i floty cieni, czyli starych tankowców wywożących rosyjską ropę poza systemem kontroli cen
- przedłużenie amerykańskiej ustawy o sankcjach wobec Iranu z 1996 r. i objęcie nimi irańskiego sektora energetycznego
- wyłączenie dla państw, które sprowadzają z Rosji mniej niż 15 proc. gazu i ograniczają ten import
Cła nie działają automatycznie. To uprawnienie prezydenta: sam decyduje, czy je nałożyć, i może zawiesić sankcje, gdy uzna, że przemawia za tym interes narodowy Stanów Zjednoczonych. Zapisy o Iranie trafiły do dokumentu na żądanie prezydenta USA Donalda Trumpa, zgłoszone w lipcu, gdy Pentagon prosił Kongres o dodatkowe pieniądze na wojnę w Iranie.
Jedenastu senatorów przeciw. Spór idzie o cła, nie o sankcje
Przeciw zagłosował jeden Republikanin, Rand Paul z Kentucky, dziewięcioro Demokratów oraz niezależny Bernie Sanders z Vermontu. Zastrzeżenia nie dotyczyły samych sankcji, lecz przekazania prezydentowi kolejnych uprawnień do nakładania ceł.
„Cła to podatki od importu, które płacą Amerykanie. Płacą je rodzice, którzy próbują utrzymać rodziny.”
Rand Paul, senator, Partia Republikańska, wystąpienie w Senacie Stanów Zjednoczonych, 7 sierpnia 2026 r.
Rzecznik senatora Jona Ossoffa z Georgii przekazał, że polityk nie popiera zapisów delegujących nowe uprawnienia celne. W Izbie Reprezentantów podobne zastrzeżenia zgłasza demokrata Gregory Meeks, według którego dokument jest raczej „ogromnym tylnym wejściem do uprawnień prezydenta Trumpa” niż ustawą sankcyjną. Lider większości w Senacie John Thune argumentował, że to dochody z surowców pozwalają Władimirowi Putinowi prowadzić wojnę dalej.
Zełenski i von der Leyen zabrali głos tego samego wieczoru
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski napisał na platformie X 7 sierpnia 2026 r. o godz. 21:32, że przyjęcie ustawy zwiększa presję na agresora. Minister spraw zagranicznych Ukrainy Andrij Sybiha nazwał głosowanie ważnym krokiem w zaostrzaniu reżimu sankcyjnego, a sam prezydent przy tej okazji przypomniał, że Kijów pilnie potrzebuje pocisków do systemów Patriot.
„Jesteśmy bardzo wdzięczni Senatowi Stanów Zjednoczonych i wszystkim, którzy wspierają Ukrainę. Przyjęcie Lindsey Graham Sanctioning Russia and Iran Act z pewnością pomaga zwiększyć presję na agresora.”
Wołodymyr Zełenski, prezydent Ukrainy, wpis w serwisie X, 7 sierpnia 2026 r.
Godzinę wcześniej, o 20:19, głos zabrała przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen. Powiązała decyzję Senatu z 21. pakietem sankcji Unii Europejskiej i wymieniła te same cele: rosyjskich oligarchów, eksport surowców energetycznych i flotę cieni.
Unijne zakazy ruszają 13 sierpnia, amerykańskie czekają na Izbę Reprezentantów
Oba reżimy sankcyjne rozjeżdżają się w kalendarzu i to jest praktyczna różnica dla firm rozliczających transakcje z rosyjskimi kontrahentami. Unijny 21. pakiet, przyjęty 23 lipca 2026 r., ma twarde daty: od 13 sierpnia 2026 r. zakaz transakcji obejmuje 33 kolejne rosyjskie instytucje kredytowe i finansowe, na listę trafiło 41 dodatkowych jednostek floty cieni, a zakaz transakcji z rafineriami przerabiającymi rosyjską ropę zacznie działać 25 stycznia 2027 r. Amerykańska ustawa nie ma na razie żadnej daty, bo Izba Reprezentantów jest na pięciotygodniowej przerwie.
Przewodniczący Izby Reprezentantów Mike Johnson zapowiedział, że dokument zostanie przyjęty do rozpatrzenia. Dopiero po przejściu przez Izbę Reprezentantów i podpisie prezydenta cła oraz sankcje na Rosję staną się prawem, a ich uruchomienie pozostanie decyzją Białego Domu.
Tłem dla tego kalendarza jest rosyjska wojna przeciwko Ukrainie, prowadzona od 2022 r., a poprzedzona aneksją Krymu w 2014 r. Ukraiński wywiad ostrzega, że po wyborach do Dumy Państwowej 18-20 września 2026 r. Kreml planuje mobilizację nawet pół miliona żołnierzy.
Najczęstsze pytania
Co zakłada ustawa Grahama?
Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026 pozwala prezydentowi Stanów Zjednoczonych nałożyć cła do 100 proc. na towary z pięciu największych nabywców rosyjskiej ropy i gazu. Obejmuje sankcjami Władimira Putina, przedstawicieli władz Rosji, oligarchów, sektor finansowy i flotę cieni, a także przedłuża amerykańskie sankcje wobec Iranu z 1996 r. i rozszerza je na irański sektor energetyczny.
Kiedy ustawa Grahama wejdzie w życie?
Najwcześniej po uchwaleniu przez Izbę Reprezentantów i podpisie prezydenta. Izba wraca z przerwy 31 sierpnia 2026 r., więc głosowanie nie odbędzie się przed tą datą. Nawet po wejściu przepisów w życie cła i sankcje pozostaną uprawnieniem, z którego Biały Dom może, ale nie musi skorzystać.
Kto głosował przeciw ustawie Grahama?
Przeciw było jedenaścioro senatorów: republikanin Rand Paul z Kentucky, niezależny Bernie Sanders z Vermontu oraz dziewięcioro Demokratów, wśród nich Elizabeth Warren, Ed Markey, Ron Wyden, Jon Ossoff i Alex Padilla. Uzasadniali sprzeciw nie sankcjami wobec Rosji, lecz przekazaniem prezydentowi nowych uprawnień do nakładania ceł.
