Ponad 6 tys. szkół w jeden dzień, a kilkadziesiąt godzin później prawie 4 tys. kolejnych. Włochy od kilku dni zmagają się z falą fałszywych alarmów bombowych, które trafiają do szkół poprzez wiadomości mailowe. W środę ewakuowano co najmniej 300 placówek. Żadnych ładunków nie znaleziono, a premier Giorgia Meloni mówi wprost, że celem sprawców jest sianie strachu. Podobne maile otrzymały również szkoły w Szkocji i Irlandii, a część europejskich urzędników podejrzewa, że za akcją stoi Rosja.
Fałszywe alarmy bombowe we włoskich szkołach
Pierwsza masowa fala napłynęła w środę 11 listopada, tuż przed godz. 10. Maile o rzekomo podłożonych materiałach wybuchowych wysłano do ok. 6300 szkół, czyli zdecydowanej większości, biorąc pod uwagę, że we Włoszech działa ok. 7600 szkół państwowych. Co najmniej 300 placówek zostało ewakuowanych, a saperzy przeszukali ich budynki. Nie znaleziono jednak jakichkolwiek śladów podłożonych ładunków wybuchowych.
Dzień później, w czwartek 12 listopada, kolejne maile trafiły do 3778 szkół. Tym razem ewakuacji było znacznie mniej:
- ewakuowano tylko 77 placówek
- w 36 z nich jeszcze tego samego dnia wznowiono zajęcia
Kancelaria premier tłumaczy, że jest to efekt nowych wytycznych, które rano trafiły do prefektów i dyrektorów szkół. Zdecydowano, że budynków nie należy ewakuować wyłącznie na podstawie samego maila, jeśli nie ma konkretnych przesłanek, że zagrożenie jest realne.
„Mikhail Andropov” grozi bombą w aucie premier
Rozesłane wiadomości mailowe były niemal identyczne. Podpisywał je „Mikhail Andropov, przywódca Wilajetu Misoginistanu”. Autor twierdził, że w każdym budynku zostawił ładunek wybuchowy, który jest odpalany zdalnie. Groził także atakami nożem wobec osób, które przeżyją. Wspomniał również o podłożonej bombie w samochodzie włoskiej premier.
Wszystko wskazuje jednak na to, że podpis pod tymi wiadomościami to prowokacja. Nazwisko nawiązuje bowiem do Jurija Andropowa, sowieckiego przywódcy i wieloletniego szefa KGB. Natomiast „Misoginistan” to zmyślone państwo, a słowo „wilajet” oznacza prowincję i jest kojarzone z propagandą islamistów. To nie pierwsza taka akcja we Włoszech, ponieważ fałszywe alarmy w szkołach zdarzały się już w październiku. Według włoskich mediów maile wysyłano z przejętych zagranicznych kont pocztowych, co dodatkowo utrudnia ustalenie sprawców.
Meloni: celem jest sianie strachu
Premier Meloni zwołała pilne spotkanie z ministrami i służbami, a w czwartek rozmawiała także z liderami opozycji. Podkreśliła, że nie ma twardych dowodów na konkretne niebezpieczeństwo. Jak stwierdziła, prowadzona kampania ma na celu podkopanie zaufania obywateli i wywołanie wśród nich poczucia zagrożenia. Zaapelowała również do rodziców, aby mimo wszystko normalnie posyłali dzieci do szkoły.
Głos w tej sprawie zabrali też ministrowie. Szef włoskiego MSZ Antonio Tajani mówił o celowej „wojnie hybrydowej”. Minister obrony Guido Crosetto zaznaczał, że chodzi o sianie strachu, jednakże nie wykluczył, że część sprawców to zwykli żądni uwagi naśladowcy, a nie obce państwo. Opozycja zadeklarowała współpracę w tej kwestii, ale zarzuciła rządowi również, że ten przeznacza zbyt mało środków na kwestie cyberbezpieczeństwa.
„Wysłanie takich alertów jest łatwe jak wypicie szklanki wody” – mówił agencji Reutera anonimowy przedstawiciel włoskich służb.
Szkocja, Irlandia, a wcześniej lotniska
Włochy nie są jedynym krajem, w którym odnotowano tego typu incydenty. Tego samego dnia podobne maile dostały setki szkół w Szkocji, Irlandii Północnej i Irlandii. Tamtejsze służby szybko jednak uznały je za fałszywe. W większości placówek obyło się bez masowych ewakuacji. Wcześniej podobne groźby dostawały także szkoły na Węgrzech i w Serbii, a ten sam nadawca miał wysyłać je także do redakcji w Irlandii i Bułgarii.
Takie działanie stanowi element szerszej fali zakłóceń w Europie. 5 listopada fałszywe alarmy bombowe dotyczyły co najmniej 27 lotów pasażerskich. Hakerzy atakowali też systemy chłodnicze supermarketów, banki krwi i media.
Brak dowodów na działanie Rosji, ale schemat jest znany
Część europejskich urzędników podejrzewa, że za kampanią stoją podmioty powiązane z Rosją, która w ten sposób uderza w państwa wspierające Ukrainę. Włoskie władze zaznaczają jednak, że na razie nie mają na to twardych dowodów. Moskwa zaprzecza i mówi o oszczerstwach ze strony Zachodu. Wśród podejrzanych wymienia się też Iran, który również odrzuca tego typu oskarżenia.
Ten schemat jest dobrze znany także w Polsce. Tanie, masowe akcje mają kosztować przeciwnika jak najwięcej nerwów, czasu i pieniędzy, a jednocześnie zostawiać jak najmniej śladów. O tym, jak Rosja próbuje destabilizować Europę, mówił niedawno kanclerz Niemiec Friedrich Merz. W Polsce służby wyczekują dywersantów na granicy z obwodem królewieckim, a na Bałtyku rosyjskie kutry krążą nad podmorskimi kablami.
