Unia Europejska nie zamierza wstrzymywać pomocy wojskowej dla Ukrainy, ale uzależnia kolejne wsparcie budżetowe od postępów w konkretnych reformach. Ursula von der Leyen przypomniała o tych warunkach Wołodymyrowi Zełenskiemu podczas spotkania w Nowym Jorku. Kijów naciska tymczasem na przyspieszenie wypłat z unijnej pożyczki wartej 90 mld euro. Jak argumentuje Kijów, w tegorocznym finansowaniu ukraińskiego państwa brakuje około 26 mld euro.
UE stawia Ukrainie warunki dalszego finansowania
Do spotkania Wołodymyra Zełenskiego z Ursulą von der Leyen doszło w czasie 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku. Według Bloomberga rozmowa miała dość napięty przebieg. Kijów zabiegał o przyspieszenie wypłat unijnego wsparcia, natomiast przewodnicząca Komisji Europejskiej zaznaczyła, że przekazanie kolejnych środków budżetowych jest uzależnione od postępów w realizacji uzgodnionych reform.
Nadchodzi kolejne wsparcie w dziedzinie obronności. A w miarę postępów reform w Radzie Najwyższej – także kolejne wsparcie budżetowe. W tym roku kalendarzowym nadal mamy do dyspozycji 37 mld euro.
Ursula von der Leyen, przewodnicząca Komisji Europejskiej, wpis na platformie X
Von der Leyen zapowiada dalszą pomoc dla Ukrainy, ale pod pewnymi warunkami. Kolejne środki przeznaczone na finansowanie ukraińskiego budżetu są powiązane z realizacją reform. Nie oznacza to, że na horyzoncie pojawiły się nowe warunki, do których Ukraina musi się dostosować. Bruksela zaznacza jednak, że wszystko musi przebiegać zgodnie z przyjętymi procedurami.
Budżet Unii Europejskiej nie jest skarbcem, który można dowolnie otwierać i przekazywać Ukrainie kolejne środki za każdym razem, gdy Kijów zgłosi taką potrzebę. Ten istotny szczegół pojawia się w dyskusji dokładnie w momencie, gdy Kijów domaga się szybszych wypłat. Von der Leyen wspomniała też o nowym unijno-ukraińskim programie obrony przeciwrakietowej, który – jak napisała – „może pomóc szybko zwiększyć skalę produkcji”.
Jakich reform oczekuje Bruksela?
Komisja Europejska oczekuje od Ukrainy dalszej walki z korupcją i szarą strefą. Do tego dochodzi kwestia zwiększenia wpływów podatkowych, wzmocnienia instytucji demokratycznych oraz dostosowania krajowego prawa do regulacji unijnych.
Pomoc finansowa nie ma więc charakteru bezwarunkowego. Wypłata kolejnych transz jest uzależniona od realizacji uzgodnionego programu reform oraz oceny stopnia wykonania tych zobowiązań przez Unię. To szczególnie istotna kwestia w przypadku środków przeznaczonych na finansowanie ukraińskiego budżetu i podstawowych usług publicznych. Biorąc pod uwagę skalę korupcji, jaka dotyka Ukrainę, rozwiązanie tego problemu powinno stanowić dla Kijowa priorytet, jeżeli domaga się on szybszych transferów pieniędzy.
Dlaczego Ukraina pilnie potrzebuje pieniędzy?
Kijów obawia się nasilenia rosyjskich ataków w okresie zimowym, a jednocześnie zmaga się z niedoborem pocisków do systemów obrony przeciwlotniczej i poważnym deficytem finansowym. Według informacji przywoływanych przez Bloomberga tegoroczna luka w finansowaniu Ukrainy wynosi około 26 mld euro. Z tego też powodu ukraińskie władze naciskają na przyspieszenie wypłat z unijnej pożyczki o wartości 90 mld euro.
Ile pomoc dla Ukrainy kosztuje Unię i Polskę?
Unijna pożyczka dla Ukrainy na lata 2026-2027 opiewa na 90 mld euro. Z tej sumy ok. 60 mld ma trafić na obronność, a 30 mld na wsparcie budżetowe. Koszty obsługi tej pożyczki będą pokrywane z rocznych budżetów UE, do których dokłada się również Polska. Oszacowano je na około 1 mld euro w 2027 r. i około 3 mld euro rocznie od 2028 r. Czechy, Węgry i Słowacja wyłączyły się z finansowych zobowiązań tego mechanizmu.
Czy Ukraina będzie musiała zwrócić 90 mld euro?
Zgodnie z warunkami porozumienia Ukraina ma być zobowiązana do spłaty kapitału dopiero po otrzymaniu reparacji wojennych od Rosji. Moskwa kategorycznie odmawia ich zapłaty. W praktyce oznacza to, że spłata pożyczki pozostaje dziś scenariuszem czysto teoretycznym, a całość wygląda bardziej na darowiznę, od której podatek w postaci oprocentowania płacą państwa UE.
