Decyzja o powołaniu Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej zapadła w Moskwie podczas trzydniowej konferencji (5-8 stycznia 1949). Według deklaracji członkostwo w RWPG było dobrowolne. W praktyce był to nowy sposób na podporządkowanie krajów, które nie weszły z skład Związku Sowieckiego.
