Konfederacja chce zaostrzyć warunki dopłat do najniższych emerytur. Projekt posłów Konfederacji i koła Demokracja Bezpośrednia wpłynął do Sejmu 18 września 2026 r. i uzależnia dopłatę od tego, by zwaloryzowane składki na koncie w ZUS wyniosły co najmniej 25-krotność płacy minimalnej, czyli dziś 120 150 zł. Autorzy chcą ograniczyć „turystykę emerytalną” cudzoziemców, ale przepis mówi o ubezpieczonych, więc objąłby też Polaków.
Co zakłada projekt Konfederacji?
Przedstawicielem wnioskodawców jest poseł Ryszard Wilk. Projekt zmienia art. 87 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Do wieku emerytalnego i wymaganego stażu dodaje trzeci warunek, czyli kapitał składkowy. Obecnie wyrównanie do minimum przysługuje osobom z 20-letnim (kobiety) lub 25-letnim (mężczyźni) okresem składkowym i nieskładkowym, mieszkającym w Polsce.
Przy płacy minimalnej 4806 zł brutto próg to 120 150 zł. Według uzasadnienia odpowiada to około 10 latom i 8 miesiącom pracy za płacę minimalną. Wilk zwraca uwagę, że próg będzie rósł automatycznie razem z płacą minimalną. Projekt nie obejmie osób, które już mają prawo do dopłaty i ją pobierają.
Dokument skierowano do opinii Biura Legislacyjnego oraz Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji. Według stanu na 25 września projekt nie obowiązuje i jest na wczesnym etapie prac. Ustawa wymagałaby jeszcze uchwalenia przez Sejm, Senat i podpisu prezydenta.
„Turystyka emerytalna”
Posłowie opisują obywatelkę Ukrainy, która miała w Polsce 2243,78 zł składek. Z tej kwoty wyliczono jej polską emeryturę na 13,86 zł miesięcznie. Po podwyższeniu do minimum dopłata wynosi ponad 1,5 tys. zł miesięcznie, a wyrównanie za wcześniejszy okres 73 130,79 zł. Minimalna emerytura na Ukrainie to według uzasadnienia 2595 hrywien, czyli około 214 zł.
Możliwość sumowania okresów wynika z umowy o zabezpieczeniu społecznym z Ukrainą. Wilk tłumaczy, że dlatego projekt nie zmienia zasad sumowania stażu, tylko dodaje warunek składkowy.
O skali piszą wnioskodawcy: w lipcu 2026 r. z wyrównania do minimum korzystało 13,1 tys. cudzoziemców, w tym 1,5 tys. obywateli Ukrainy, a koszt dopłat dla cudzoziemców to 123,5 mln zł. Wilk podaje też, że według danych resortu rodziny na same wyrównania dla Ukraińców wydano w lipcu około 5 mln zł. Sami autorzy szacują krótkoterminowy efekt na około 1 mln zł oszczędności rocznie.
Poseł zapewnia, że to nie projekt przeciwko Ukraińcom ani żadnej innej narodowości. Sprawę zapowiadał po wrześniowej wizycie w ZUS razem ze Sławomirem Mentzenem:
Mentzen wcześniej alarmował w tej sprawie na X:
Kto straci na zmianach? Nie tylko cudzoziemcy
Dr Marcin Wojewódka, radca prawny i ekspert Instytutu Emerytalnego, zauważa, że projekt nie ma charakteru dyskryminującego ze względu na obywatelstwo. Nowy warunek dotknie więc każdego, kto nie zgromadził wymaganych składek w polskim ZUS, także Polaków wracających z emigracji. Najniższe świadczenie pobiera ok. pół miliona osób, a dopłatę ok. 60-70 tys.
Według ZUS średni stan konta w I filarze wynosił na koniec 2025 r. 137 788,41 zł, a subkonta 42 901,47 zł. Dopłaty pobierają jednak głównie osoby z niskimi składkami. Wojewódka wyliczył, że kto przez 20-25 lat pracował na pełnym etacie za co najmniej płacę minimalną, powinien próg osiągnąć. Problem mogą mieć osoby na niepełnych etatach. Wątpliwość budzi też, jakie składki się liczą. Gdyby brać pod uwagę wyłącznie konto, bez subkonta i waloryzacji, przy płacy minimalnej potrzeba by 205 miesięcy.
Ostrzega też prezes ZUS Liwiusz Laska. W Polsat News, jak podał money.pl 28 września, powiedział, że w obecnym brzmieniu dopłatę mogłoby stracić ok. 90 proc. Polaków, którzy ją dziś pobierają. Jego zdaniem w projekcie „zabrakło dwóch słów”. Gdyby liczył się kapitał początkowy, próg wykluczyłby 96-98 proc. obywateli Ukrainy i ok. 5 proc. Polaków. Laska przypomniał też, że przepisy z 2012 r. powstały dla Polaków wracających z emigracji, np. z USA i Kanady.
Przeciwnicy projektu wskazują dane ZUS. Według nich cudzoziemcy odprowadzili 21,5 mld zł składek, a dopłaty do minimalnych emerytur dla nich to 123,5 mln zł. 22 września w Polsat News o projekt spierali się Michał Wawer z Konfederacji i Łukasz Michnik z Lewicy.
Najczęstsze pytania o Konfederację
Kto stoi na czele Konfederacji?
Konfederacja nie ma jednego lidera. Publicznie za głównych uznaje się Sławomira Mentzena, prezesa Nowej Nadziei, i Krzysztofa Bosaka, prezesa Ruchu Narodowego. Bosak jest wicemarszałkiem Sejmu. Klubem poselskim Konfederacja kieruje Grzegorz Płaczek, a jego zastępcami są Witold Tumanowicz i Michał Wawer.
Jakie poglądy ma Konfederacja?
Program łączy wolność gospodarczą (niskie podatki, deregulacja) z konserwatyzmem obyczajowym i suwerenizmem. Politycy Konfederacji krytykują unijną politykę klimatyczną, system ETS i Pakt o migracji i azylu. W sierpniu klub złożył też projekt likwidacji systemu kaucyjnego. Opisaliśmy go w osobnym tekście.
Ilu posłów ma Konfederacja?
Klub Poselski Konfederacja powstał 13 listopada 2023 r. z 18 posłami, dziś ma ich 16. Klub nie ma senatorów. Po wyborach w 2023 r. Konfederacja zajęła piąte miejsce w Sejmie.
