Nowy rok szkolny zaczyna się 1 września 2026 r. od największej od lat przebudowy nauczania. Rusza Reforma26. Kompas Jutra – nowa podstawa programowa wchodzi do przedszkoli oraz klas I i IV szkoły podstawowej, a razem z nią zaczynają obowiązywać ustawowy zakaz telefonów, obowiązkowa edukacja zdrowotna i nowe normy żywienia w stołówkach. Agencja PAP naliczyła dziewięć zmian, które uczniowie i rodzice zobaczą od pierwszego dzwonka.
Reforma26. Kompas Jutra rusza w przedszkolach oraz klasach I i IV
Reforma nie wchodzi naraz do całej szkoły, tylko rocznikami. Od 1 września 2026 r. nowa podstawa programowa obejmuje przedszkola oraz klasy I i IV szkoły podstawowej, rok później – pierwsze klasy szkół ponadpodstawowych. Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło program 9 lipca 2025 r., a rozporządzenia wprowadzające nową podstawę podpisała minister edukacji Barbara Nowacka.
W klasach I-III liczba godzin tygodniowo rośnie z 20 do 21, a pula godzin do dyspozycji dyrektora zwiększa się z sześciu do dziewięciu. Do klas IV-VI wraca przyroda w wymiarze trzech godzin tygodniowo, w klasach VI-VII pojawia się edukacja obywatelska po jednej godzinie, a technikę zastępują zajęcia praktyczno-techniczne. Raz w roku szkoła ma przeprowadzić obowiązkowy tydzień projektowy.
Naszym marzeniem jest zmienić szkołę na taką, z której wszyscy będą czerpać satysfakcję
Barbara Nowacka, minister edukacji
Dziewięć zmian od pierwszego dzwonka
Poniższe zestawienie porządkuje wszystkie dziewięć zmian wraz z adresatem i terminem wejścia w życie.
| Zmiana | Kogo dotyczy | Od kiedy |
|---|---|---|
| Nowa podstawa programowa | przedszkola, klasy I i IV szkoły podstawowej | 1 września 2026 |
| Edukacja zdrowotna jako przedmiot obowiązkowy | klasy IV-VIII i dwie klasy szkół ponadpodstawowych | 1 września 2026 |
| Ustawowy zakaz telefonów | przedszkola i szkoły podstawowe | 1 września 2026 |
| Koniec zadawania zajęć praktyczno-technicznych do domu | klasy IV-VIII | 1 września 2026 |
| Ocena funkcjonalna zamiast dotychczasowej diagnozy | uczniowie kierowani do poradni psychologiczno-pedagogicznych | 1 września 2026 |
| Nowe normy żywienia: więcej warzyw, mniej cukru | stołówki szkolne | 1 września 2026 |
| 11 nowych zawodów, m.in. technik cyberbezpieczeństwa | szkoły branżowe i technika | rok szkolny 2026/2027 |
| Nowe przedmioty maturalne: łacina, biznes i zarządzanie, historia tańca | maturzyści | wiosna 2027 |
| Pilotaż państwowego eDziennika | co najmniej 18 szkół | 22 września 2026 |
Siedem z dziewięciu zmian zaczyna działać już pierwszego dnia. Dwie pozostałe – matura z nowych przedmiotów i kształcenie w nowych zawodach – dadzą się zauważyć dopiero w kolejnych miesiącach.
Zakaz telefonów wynika z ustawy, w liceach ze statutu
To zmiana o innym ciężarze prawnym niż pozostałe. Zakaz korzystania z telefonów komórkowych w przedszkolach i szkołach podstawowych zapisano w ustawie, którą opublikowano w Dzienniku Ustaw. Szkoły ponadpodstawowe same określają zasady w swoich statutach.
Przepisy przewidują wyjątek dla ucznia, któremu telefon jest niezbędny ze względu na stan zdrowia. Dyrektor nie może więc odebrać urządzenia dziecku, które monitoruje nim na przykład poziom glukozy.
Edukacja zdrowotna obowiązkowa, moduł o zdrowiu seksualnym nie
Przedmiot wchodzi jako obowiązkowy, ale nie w całości. Barbara Nowacka, przedstawiając szczegóły 9 kwietnia 2026 r., zapowiedziała, że „edukacja zdrowotna będzie przedmiotem obowiązkowym, oprócz komponentu dotyczącego wiedzy seksualnej”. Ten moduł to około jednej dziesiątej programu, czyli jedna lub dwie lekcje w roku.
Z tej części zajęć można się wypisać przez pisemną rezygnację. Za dziecko składają ją rodzice, a uczniowie pełnoletni sami. To właśnie ta część programu wywołała najostrzejszy spór – 24 sierpnia 2026 r. Prezydium Konferencji Episkopatu Polski zakwestionowało w oświadczeniu wizję człowieka, małżeństwa i rodziny zawartą w podstawie.
Państwowy eDziennik ma kosztować 216,5 mln zł w dziesięć lat
Najmniej widoczna zmiana ma najdłuższy horyzont i konkretną cenę. Pilotaż bezpłatnego, państwowego eDziennika rusza 22 września 2026 r., a Ministerstwo Edukacji Narodowej chce wyłonić do niego co najmniej 18 szkół. Udział jest dobrowolny – placówki same decydują, czy chcą korzystać z systemu.
Pełna funkcjonalność ma ruszyć w roku szkolnym 2027/2028. Resort wyliczył, że stworzenie systemu i jego działanie będą kosztowały państwo około 216,5 mln zł w ciągu dziesięciu lat. Dziś szkoły kupują dzienniki elektroniczne od firm komercyjnych.
Co dalej: kolejne roczniki i egzaminy w nowej formule od 2031 r.
Harmonogram sięga następnej dekady. Od 1 września 2027 r. nowa podstawa obejmie pierwsze klasy szkół ponadpodstawowych, a do roku szkolnego 2030/2031 tydzień projektowy ma działać we wszystkich klasach IV-VIII.
Pierwszy egzamin ósmoklasisty i pierwsza matura w nowej formule odbędą się w 2031 r., a rok później przystąpią do niej absolwenci techników. Uczeń, który 1 września siada w czwartej klasie, będzie więc pierwszym rocznikiem zdającym egzamin ósmoklasisty według nowych zasad.
