Przez niemal 21 lat czytał teksty papieży, zanim trafiły one do publiczności i wiernych. Polski dominikanin o. Wojciech Giertych kończy posługę teologa Domu Papieskiego, a Leon XIV powołał już jego następcę. Nazwisko jest znane każdemu, kto śledzi polską politykę, ale niewielu wie, jak blisko zakonnik z Watykanu jest spokrewniony z Romanem Giertychem i z jakiego rodu się wywodzi.
Najważniejsze fakty:
– o. Wojciech Giertych OP był teologiem Domu Papieskiego od 1 grudnia 2005 roku, służył Benedyktowi XVI, Franciszkowi i Leonowi XIV
– w listopadzie 2026 roku, w wieku 75 lat, kończy posługę i przechodzi na emeryturę
– jego następcą został francuski dominikanin o. Serge-Thomas Bonino OP
– o. Wojciech Giertych jest stryjem Romana Giertycha, rodzonym bratem jego ojca, Macieja Giertycha
– jest synem Jędrzeja Giertycha, jednego z czołowych polityków przedwojennego Stronnictwa Narodowego
Teolog trzech papieży. Co należało do jego obowiązków
Teolog Domu Papieskiego to jedno z najstarszych stanowisk na dworze papieskim. Przez stulecia nazywano go Mistrzem Świętego Pałacu, a urząd od czasów św. Dominika tradycyjnie powierza się dominikanom. Do jego zadań należy teologiczna lektura tekstów, które papież ma wygłosić lub podpisać, tak aby żadne sformułowanie nie odbiegało od nauczania Kościoła. To praca w cieniu, bez kamer i wywiadów, ale bez niej trudno wyobrazić sobie codzienne funkcjonowanie Stolicy Apostolskiej.
Ojciec Wojciech Giertych otrzymał nominację z rąk papieża Benedykta XVI 1 grudnia 2005 roku. Polak zastąpił wówczas szwajcarskiego dominikanina, kard. Georges’a Cottiera. Pozostał na urzędzie także przez cały pontyfikat Franciszka i przez pierwsze półtora roku pontyfikatu Leona XIV. Teraz o. Wojciech Giertych OP przechodzi na emeryturę. Jak podał watykański serwis Vatican News w komunikacie o zmianie na stanowisku teologa Domu Papieskiego, 75-letni zakonnik kończy posługę w Prefekturze Domu Papieskiego.
Czytaj również: Papież Leon XIV na urlopie przestrzega przed „logiką sukcesu i wielkości”
Kim jest o. Wojciech Giertych. Od Londynu do Pałacu Apostolskiego
Wojciech Giertych urodził się 27 września 1951 roku w Londynie, sześć lat po tym, jak jego rodzina wyemigrowała z Polski. Był jednym z dziewięciorga dzieci Jędrzeja i Marii Giertychów. Szkołę średnią ukończył w 1970 roku w jezuickim St Ignatius’ College w Londynie, a potem przyjechał do Polski, gdzie studiował historię na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
W 1975 roku wstąpił do nowicjatu dominikanów, a od 15 sierpnia 1976 roku należy do Polskiej Prowincji Zakonu Kaznodziejskiego. Święcenia kapłańskie przyjął 20 czerwca 1981 roku w Krakowie. Dalsze studia odbył w Rzymie, na Papieskim Uniwersytecie św. Tomasza z Akwinu, czyli w Angelicum, gdzie uzyskał licencjat z teologii duchowości (1983) i doktorat (1989). Jego rozprawa dotyczyła prawa nowego jako reguły ludzkich czynów, a więc fundamentu tomistycznej teologii moralnej.
Jako wykładowca teologii moralnej związał się z Angelicum, którego profesorem jest od 1994 roku, a zajęcia prowadził także w dominikańskim studium w Krakowie. Od 1998 roku był członkiem Rady Generalnej Zakonu Kaznodziejskiego w Rzymie. Po nominacji papieskiej w 2005 roku przybywały kolejne funkcje:
- od 2006 roku członek Papieskiej Akademii św. Tomasza z Akwinu,
- od 2010 roku członek Papieskiego Komitetu ds. Międzynarodowych Kongresów Eucharystycznych,
- od 2012 roku członek Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych, która prowadzi procesy beatyfikacji i kanonizacji,
- konsultor Kongregacji Nauki Wiary (dziś Dykasteria Nauki Wiary) i Międzynarodowej Komisji Teologicznej.
Jest także autorem publikacji z teologii moralnej, wśród nich książki „Rozmowy rzymskie. Pytania na czas niepokoju”, a w jego myśli centralne miejsce zajmują łaska i wolność człowieka. Biegle posługuje się siedmioma językami: polskim, angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, rosyjskim i łaciną. Wiele mówi to o człowieku, który przez dwie dekady ważył każde słowo w dokumentach kierowanych do katolików na całym świecie.
Czy o. Wojciech Giertych jest spokrewniony z Romanem Giertychem?
O. Wojciech Giertych jest rodzonym bratem Macieja Giertycha, ojca Romana Giertycha. Dla obecnego posła Koalicji Obywatelskiej i byłego wicepremiera jest więc stryjem, czyli bratem ojca. Potoczne „wujek” byłoby tu nieprecyzyjne, bo wujkiem nazywa się brata matki.

Bracia dzielą 15 lat różnicy. Maciej Giertych urodził się 24 marca 1936 roku w Warszawie, jeszcze przed wojną, a Wojciech już na emigracji w Londynie. Starszy z braci został profesorem dendrologii, związanym z Instytutem Dendrologii PAN w Kórniku, a w latach 2004-2009 był posłem do Parlamentu Europejskiego z ramienia Ligi Polskich Rodzin. Jego syn Roman urodził się w 1971 roku w Śremie, jest więc o niespełna 20 lat młodszy od swojego stryja.
Jędrzej Giertych miał dwóch synów i siedem córek, a dwie z sióstr o. Wojciecha również wybrały życie zakonne.
| Osoba | Lata życia | Kim jest dla o. Wojciecha | Kim jest dla Romana |
|---|---|---|---|
| Franciszek Giertych, inżynier | 1868-1938 | dziadek | pradziadek |
| Jędrzej Giertych, polityk i publicysta | 1903-1992 | ojciec | dziadek |
| Maciej Giertych, dendrolog, eurodeputowany | ur. 1936 | starszy brat | ojciec |
| o. Wojciech Giertych OP, teolog | ur. 1951 | – | stryj |
| Roman Giertych, adwokat, poseł | ur. 1971 | bratanek | – |
Czytaj również: Prokuratura: przeszukano włoską nieruchomość należącą do Romana Giertycha
Ród Giertychów. Endecja, emigracja i Kościół
Kluczową postacią rodu był Jędrzej Giertych, urodzony w 1903 roku w Sosnowcu syn inżyniera Franciszka Giertycha. W drugiej połowie lat 30. należał do czołowych polityków Stronnictwa Narodowego, a jego wydana w 1938 roku książka „O wyjście z kryzysu” uchodziła niemal za program endecji. Po wojnie nie wrócił do kraju, osiadł w Londynie i do śmierci w 1992 roku pozostał na emigracji. Utrzymując dziewięcioro dzieci, imał się prostych prac, a przez całe życie pisał.
Emigracyjna działalność Jędrzeja sprawiła, że cała rodzina znalazła się na celowniku komunistycznej bezpieki. Z dokumentów zgromadzonych w Instytucie Pamięci Narodowej wynika, że służby próbowały dotrzeć do niego przez syna Macieja, mieszkającego wówczas w podpoznańskim Kórniku.
Z tego domu wyszły dwie drogi, Maciej i jego syn Roman poszli w politykę, początkowo wiernie trzymając się narodowej tradycji ojca i dziadka. Roman zakładał Młodzież Wszechpolską i kierował Ligą Polskich Rodzin, by po latach trafić do obozu Donalda Tuska. Wojciech wybrał habit i tomistyczną teologię, a jego kariera toczyła się z dala od polskich sporów, w murach Angelicum i Pałacu Apostolskiego.
Kto zastąpił Polaka. O. Serge-Thomas Bonino
Nowym teologiem Domu Papieskiego w Watykanie Leon XIV mianował o. Serge’a-Thomasa Bonino OP, francuskiego dominikanina urodzonego w 1961 roku w Marsylii. Do zakonu wstąpił w 1982 roku, a święcenia kapłańskie przyjął w 1988 roku. Posiada on doktoraty z teologii (Uniwersytet we Fryburgu) i z filozofii (Uniwersytet w Poitiers).
W latach 2004-2020 był członkiem Międzynarodowej Komisji Teologicznej, a później jej sekretarzem generalnym. Od 2014 roku przewodniczy Papieskiej Akademii św. Tomasza z Akwinu, a filozofię i teologię wykłada w Angelicum, czyli w tej samej uczelni, z którą przez dekady związany był jego poprzednik. Zmiana warty nie zrywa więc ciągłości: urząd pozostaje w rękach dominikanów i w kręgu rzymskiego tomizmu.
Najczęściej zadawane pytania
Kim jest o. Wojciech Giertych?
To polski dominikanin i profesor teologii moralnej, w latach 2005-2026 teolog Domu Papieskiego za pontyfikatów Benedykta XVI, Franciszka i Leona XIV.
Ile lat ma Wojciech Giertych?
O. Wojciech Giertych urodził się 27 września 1951 roku w Londynie, ma więc 75 lat.
Kim jest Wojciech Giertych dla Romana Giertycha?
Jest jego stryjem i To rodzony brat Macieja Giertycha, ojca Romana Giertycha.
Kto jest ojcem o. Wojciecha Giertycha?
Jego ojcem był Jędrzej Giertych (1903-1992), polityk Stronnictwa Narodowego, publicysta i pisarz, który po wojnie żył na emigracji w Londynie.
Kto zastąpił o. Giertycha na stanowisku teologa Domu Papieskiego?
Leon XIV mianował na to stanowisko francuskiego dominikanina o. Serge’a-Thomasa Bonino OP, przewodniczącego Papieskiej Akademii św. Tomasza z Akwinu.
Paweł Gutowski
Źródła: Vatican News, Polsat News



