Papież Leon XIV zwrócił się w środę do Polaków z mocnym przesłaniem. Podczas audiencji generalnej w Watykanie nawiązał do 70. rocznicy uwolnienia kardynała Stefana Wyszyńskiego z komunistycznego więzienia i wezwał do uznania, że „pokój buduje się na sprawiedliwości, poszanowaniu prawa i dialogu, a nie na przemocy”. Słowa głowy Kościoła padły w czasie ostrego sporu o Trybunał Konstytucyjny, dlatego wielu Polaków odczytało je także w kontekście tego, co dzieje się dziś w kraju.
Leon XIV do Polaków: pokój nie buduje się na przemocy
Papież, przemawiając 4 listopada 2026 r. na Placu św. Piotra, w części audiencji poświęconej pozdrowieniom w różnych językach, skierował specjalne pozdrowienie do polskich pielgrzymów.
Pozdrawiam serdecznie Polaków! Siedemdziesiąt lat temu zostali zwolnieni z więzienia bohaterscy prymasi Polski i Węgier, kardynałowie Stefan Wyszyński i József Mindszenty. Przypominając słowa, jakie Papież Pius XII napisał przy tej okazji w encyklice „Laetamur admodum”, wzywam do uznania, że pokój buduje się na sprawiedliwości, poszanowaniu prawa i dialogu, a nie na przemocy. Wszystkim wam błogosławię!
papież Leon XIV, audiencja generalna, 4 listopada 2026 r.
Wśród obecnych w Watykanie pielgrzymów byli m.in. wierni z parafii św. Michała Archanioła w Warszawie, Polonia z parafii św. Gertrudy we Franklin Park pod Chicago, członkowie Stowarzyszenia na Rzecz Osób Niepełnosprawnych z Chełmu Śląskiego, uczestnicy Marszu św. Bogumiła z Uniejowa oraz Krakowskie Bractwo Kurkowe.
Prymasi uwięzieni przez komunistów
Papież w swoich słowach nawiązał do wydarzeń sprzed dokładnie 70 lat. Wtedy to kardynał Stefan Wyszyński, ówczesny prymas Polski, został aresztowany przez komunistyczne władze w 1953 r. Duchowny był przez trzy lata więziony i internowany. Uwolniono go dopiero pod koniec października 1956 r., w czasie politycznej odwilży w Polsce.
Kilka dni później wolność odzyskał również prymas Węgier kardynał József Mindszenty, który został skazany przez komunistów w pokazowym procesie. Stało się to w czasie powstania węgierskiego. Jego wolność na ojczystych ziemiach nie trwała jednak długo. 4 listopada 1956 r., czyli dokładnie 70 lat przed środową audiencją, sowieckie czołgi wjechały do Budapesztu i krwawo stłumiły powstanie. Mindszenty zdołał znaleźć schronienie w ambasadzie USA, gdzie spędził 15 lat.
1 listopada 1956 r. papież Pius XII wydał encyklikę zatytułowaną „Laetamur admodum”, w której wyrażał radość z uwolnienia obu prymasów i przypominał, że prawdziwego pokoju nie da się zbudować na przemocy i sile. Do tych właśnie słów nawiązał teraz Leon XIV.
Słowa papieża w cieniu sporu o Trybunał
Papież nie odniósł się wprost do bieżących wydarzeń w Polsce. Jego słowa padły jednak w szczególnym momencie. Od kilku dni trwa ostry spór o Trybunał Konstytucyjny. 30 października sędzia Anna Korwin-Piotrowska, od której prezydent nie odebrał ślubowania, przejęła przy pomocy policji kierowanie TK i zawiesiła prezesa Bogdana Święczkowskiego. Prezydent Karol Nawrocki i opozycja mówią o zamachu stanu.
Nic dziwnego, że w mediach społecznościowych wielu komentatorów odczytało apel o „poszanowanie prawa” i odrzucenie „przemocy” jako przesłanie także do obecnej władzy. Przypominali, że to rząd Donalda Tuska wprowadził policję do budynku Trybunału, a Korwin-Piotrowska chciała, aby mundurowi usunęli demonstrantów protestujących pod TK. Policja odmówiła, powołując się na fakt, że zgromadzenie jest legalne.
Słowa papieża wybrzmiewają tym mocniej, że dotyczą prymasa Wyszyńskiego, który sam padł ofiarą władzy, która łamała prawo. Wezwanie do dialogu zamiast przemocy to także wskazówka dla wszystkich stron dzisiejszego sporu.
