Bruksela szykuje kolejną pożyczkę dla Ukrainy. Tym razem chodzi o 45 mld euro, które mają zostać dołączone do uzgodnionego kilka miesięcy temu pakietu 90 mld euro. Pożyczkodawcą ma być Komisja Europejska w imieniu państw członkowskich, a Ukraina pieniądze ma oddać dopiero wtedy, gdy Rosja zapłaci jej reparacje. Odsetki od takiego długu spłacają natomiast kraje UE, w tym Polska. Czechy, Słowacja, Węgry i Bułgaria już zapowiedziały, że się nie dołożą do tej pożyczki.
Nowa pożyczka dla Ukrainy. Tym razem 45 mld euro
Ukraina już teraz ma na przyszły rok dziurę budżetową, której wysokość szacuje się na ok. 70 mld euro. Unia chce pokryć około dwóch trzecich tej kwoty, a resztę mają dołożyć pozostali partnerzy Kijowa. O tym planie wspomniał już 9 listopada unijny komisarz ds. gospodarki Valdis Dombrovskis.
To dodatkowe 70 mld euro, z których UE chciałaby pokryć około dwóch trzecich, czyli, mówiąc precyzyjnie, kolejne 45 mld euro.
Valdis Dombrovskis, komisarz UE ds. gospodarki
Dombrovskis przyznał, że luka finansowa Ukrainy okazała się znacznie „większa niż oczekiwano”. Komisja zamierza przedstawić propozycję państwom członkowskim w środę 18 listopada. O pieniądzach dla Kijowa i przyszłym budżecie UE przywódcy mają rozmawiać 26-27 listopada w Brukseli, natomiast ostateczne porozumienie w tej sprawie ma zapaść do końca roku.
Podkreślmy, że wyżej wspomnianej kwoty nie należy mylić z drugą transzą wcześniejszej pożyczki. Chodzi o pakiet 90 mld euro na lata 2026-2027, z którego Ukraina w przyszłym roku ma dostać 45 mld euro. Natomiast te 45 mld euro, o których teraz mowa, miałyby stanowić kolejną pożyczkę.
Kto pokryje koszty? Odsetki płacą państwa UE
Mechanizm tej pożyczki ma być taki sam jak przy pakiecie 90 mld euro. Komisja Europejska pożycza pieniądze na rynkach finansowych, a zabezpieczeniem jest wolna przestrzeń w unijnym budżecie. Ukraina ma spłacić kapitał dopiero wtedy, gdy otrzyma od Rosji odszkodowania za wojnę. Do tego czasu odsetki obciążają budżety państw członkowskich. Biorąc pod uwagę, że zakończenie wojny z Rosją wciąż stoi pod dużym znakiem zapytania, sytuacja ta pod kątem ekonomicznym nie wygląda zbyt zachęcająco. Wychodzi bowiem na to, że w praktyce za kredyt Ukrainy płacą podatnicy w całej Unii, także w Polsce. Jeśli Rosja nie zapłaci reparacji, a dziś trudno wskazać, kto miałby ją do tego zmusić, pożyczka może tak naprawdę w ogóle nie zostać spłacona.
Cztery kraje mówią „nie”
Już przy pakiecie 90 mld euro Czechy, Słowacja i Węgry nie wzięły udziału w udzielaniu gwarancji dla takiej pożyczki. Teraz do grona tych państw dołącza Bułgaria. Wszystkie cztery sygnalizują, że nie będą finansować kolejnej pomocy dla Kijowa. Problem Ukrainy polega na tym, że nowy mechanizm wymaga zgody wszystkich 27 państw UE.
Dlatego do gry wkroczył kanclerz Niemiec Friedrich Merz. W liście do przewodniczącego Rady Europejskiej Antónia Costy uzależnił on poparcie ze strony Berlina dla budżetu UE na lata 2028-2034 od tego, czy wszystkie państwa dołożą się do pomocy dla Ukrainy. Merz domaga się „zbiorowego zobowiązania, że wszyscy bez wyjątku uczciwie się dołożymy”. Weźmy pod uwagę, że Niemcy są największym płatnikiem netto do unijnego budżetu, więc ich weto mogłoby zablokować cały budżet.
Dla Polski to dość ryzykowna sytuacja. Jesteśmy bowiem największym beneficjentem unijnego budżetu, z którego finansowane są m.in. dopłaty dla rolników i inwestycje w ramach polityki spójności. Jeśli negocjacje nad nim zostaną powiązane z pomocą dla Kijowa, każde ustępstwo w tej sprawie może odbić się na pieniądzach dla naszego kraju.
Konfederacja krytykuje plan Komisji
Pomysł Brukseli spotkał się z ostrą krytyką polityków Konfederacji. Europoseł Paweł Usiądek zarzucił premierowi Donaldowi Tuskowi, że stoi na „pozycjach serwilistycznych”, i skrytykował jego gotowość do przekonywania Czech, Słowacji i Węgier, by się dołożyły. Przekonuje, że każde euro wysłane na Ukrainę to euro mniej na polskie drogi, gospodarstwa i szpitale.
Tusk o pomocy dla Ukrainy: Damy więcej i będziemy naciskach na państwa V4 żeby też dołożyli❗
Premier zapytany o dodatkową pożyczkę dla Ukrainy i o wymóg jednomyślności odpowiedział, że będzie przekonywał Czechy, Słowację i Węgry do zmiany stanowiska.
Zobaczmy, o co toczy się… pic.twitter.com/noKdJ98Wch
— Paweł Usiądek (@PUsiadek) November 16, 2026
Podobne obawy wyrażają prawicowe media. „Może to się skończyć jak zwykle, czyli Ukraina żadnych reparacji od Rosji nie zobaczy, a my będziemy spłacali ich kredyt” – wskazuje portal nczas.info.
⚠ Komisja Europejska chce wziąć nowy kredyt dla Ukrainy. Chodzi o pożyczkę o wartości 45 mld euro, gwarantowaną budżetem Unii.
👉 Mechanizm ma być taki sam jak przy pożyczce 90 mld euro uzgodnionej pod koniec 2025 roku. Ukraina spłacałaby zobowiązanie dopiero po reparacjach od…
— Najwyższy CZAS! – NCZAS.INFO i NCZAS.COM (@NCZAS1) November 16, 2026
Wsparcie dla walczącej Ukrainy leży jednak w interesie bezpieczeństwa Polski. Kolejne miliardy z unijnego długu powinny trafiać do Kijowa na jasnych zasadach, a nie pod presją, jaką Berlin wywiera na państwa, które nie chcą się do nich dokładać. Tym bardziej że spłata kapitału zależy od reparacji, których Rosja dziś nie zamierza płacić. O tym, jakie warunki UE stawia Ukrainie w zamian za pomoc, pisaliśmy wcześniej.



