Jeżeli ktoś chce dziś zajrzeć na profile społecznościowe zamachowca z Krakowa, to natrafi na ścianę. Konta Michała Oksińskiego na Instagramie i Facebooku są zablokowane, a na Instagramie dodatkowo wyświetla się komunikat, jakiego użytkownicy wcześniej raczej nie znali. W międzyczasie internet zalewają fałszywe nagrania, zdjęcia i podrobione konta, które mają pokazywać „prawdziwe oblicze” sprawcy.
Instagram Michała Oksińskiego „objęty nadzorem”
Konto @michaloksinski zostało uznane przez media za główny profil sprawcy masakry z Krakowa. Zdjęcie profilowe zgadza się z selfie z samochodu, które od kilku dni krąży w sieci jako zdjęcie zamachowca. Sama fotografia nadal jest widoczna, ale treści profilu już nie. Zamiast nich Instagram wyświetla komunikat:
Konto objęte nadzorem; stanie się ono ponownie publiczne, gdy wszystko zostanie wyjaśnione.
komunikat na profilu @michaloksinski na Instagramie
To dość nietypowa formuła. Przeważnie zablokowane albo usunięte konta po prostu znikają lub pokazują standardową informację o niedostępności.
Facebook: treści niedostępne
Zablokowany jest także profil Michała Oksińskiego na Facebooku. Tam jednak wyświetla się zwykły komunikat, że materiały są niedostępne.
Zanim jednak profil zniknął, internauci zdążyli zrobić zrzuty ekranu. Krążą w sieci screeny wpisów z lat 2019-2021, gdy Oksiński miał 17-19 lat. Część osób przedstawia je jako dowód na jego lewicowe i antyklerykalne poglądy. Ani prokuratura, ani niezależni weryfikatorzy nie potwierdzili jednak, że krążące po sieci wpisy faktycznie pochodzą z jego profilu.
Kto zablokował konta zamachowca?
Konta na Facebooku i Instagramie należą do Mety. Nie wiadomo, czy firma Marka Zuckerberga zablokowała je sama, czy na wniosek polskich śledczych. Policja nie chciała tego wyjaśnić. Rzecznik małopolskiej policji mł. asp. Mateusz Lenartowicz powiedział „Faktowi”:
Z uwagi na prowadzone czynności nie odnosimy się do tematu potencjalnej korespondencji z podmiotami zewnętrznymi.
mł. asp. Mateusz Lenartowicz, KWP w Krakowie, „Fakt”
Natomiast pewien doświadczony policjant, z którym rozmawiał „Fakt”, twierdzi, że tak naprawdę możliwe są oba scenariusze.
Mogli to zrobić, ale decyzję mogła również podjąć sama Meta, widząc, co się dzieje.
doświadczony policjant, „Fakt”
Przyznał też, że policja nie ma w tej sprawie doświadczenia.
Nigdy nie spotkaliśmy się, bo jeszcze nigdy nie mieliśmy w Polsce takiego aktu terroru.
doświadczony policjant, „Fakt”
Fałszywe nagrania i zdjęcia sprawcy
Blokada prawdziwych kont nie zatrzymała jednak fali fałszywek, których jest w sieci mnóstwo. Weryfikatorzy z Demagoga, Konkret24 i innych redakcji wyłapali m.in.:
- nagranie, na którym mężczyzna w samochodzie mówi „Dzisiaj będę palił lufkę” i „zrobię coś złego” – wygenerowane przez sztuczną inteligencję prawdopodobnie na podstawie zdjęcia z Facebooka, a jedna z kopii miała ok. 2 mln wyświetleń
- zdjęcie z antyrasistowskiego marszu w Łodzi z marca 2026 r. – pokazuje innego mężczyznę, który sam potwierdził to dziennikarzom
- zdjęcie zamachowca z ministrem Marcinem Kierwińskim – przerobione przy użyciu AI z prawdziwego zdjęcia ministra z kimś zupełnie innym
- naszywkę z ukraińskim motywem i podpisem „Dzięki tato za broń” – według analizy narzędziem SynthID wygenerowaną przez AI
Osobną sprawą jest kanał na Telegramie o nazwie „michaloksinski” z ukraińską flagą. Nic nie wskazuje, że należał do sprawcy. Według portalu SprawdzamTo osiem wpisów edytowano 8 listopada, czyli dzień po zamachu, a zdjęcie zamaskowanego mężczyzny z karabinem i ukraińską flagą zostało najpewniej wygenerowane przez AI. Kanał miał wspierać narrację, że Oksiński był ukraińskim najemnikiem. Policja podkreśla, że był obywatelem Polski, a wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz zaprzeczył, aby służył w wojsku. Należy zwracać też uwagę na konta o podobnych nazwach na X, TikToku i innych platformach. Część z nich należy do zupełnie innych ludzi, a część założono po zamachu, żeby szerzyć dezinformację.
Rosyjskie konta i boty
Skalę zjawiska pokazują dane NASK. Od 7 do 10 listopada instytut zgłosił platformom do moderacji 4795 zmanipulowanych treści, teorii spiskowych i fałszywych narracji o zamachu. Ministerstwo Cyfryzacji zgłosiło ok. 2 tys. kont, w tym boty i dziesiątki kont rosyjskojęzycznych. Chaos po tragedii to dla Moskwy idealna okazja do siania dezinformacji, podsycania napięć wewnątrz naszego kraju i pogłębiania podziałów społecznych.
Motyw zamachu wciąż nieznany
Fałszywki z wpisami Oksińskiego krążą po obu stronach sporu politycznego. Jedni chcą zrobić z Oksińskiego radykalnego prawicowca, inni lewaka albo ukraińskiego najemnika. Tymczasem prokuratura do tej pory nie przedstawiła dowodów na żadną z tych wersji. Już w poniedziałek rzecznik Prokuratury Krajowej prok. Przemysław Nowak mówił, że jest zdecydowanie „za wcześnie, aby kategorycznie mówić o motywach, inspiracji, jakiejś ideologii”.
Przypomnijmy, że już w sobotę wieczorem, zanim jeszcze śledczy cokolwiek ustalili, to szef MSWiA Marcin Kierwiński ogłosił, że sprawca był zafascynowany „ideologiami skrajnie prawicowymi”. Prokuratura przestrzegała przed nadinterpretacją także w sprawie flagi Gadsdena w pokoju sprawcy, a w TVP Info Andrzej Derlatka obarczył winą całe miasto Ostrowiec Świętokrzyski. Wszystko, co wiemy o zamachu, zebraliśmy w tekście o zamachu w Krakowie 7 listopada.
