Płaski orzeł bez cieniowania, złote nogi i nowe, precyzyjne kolory flagi. Ministerstwo Kultury kończy prace nad ustawą o symbolach państwowych, która po raz pierwszy od lat ma na nowo opisać godło Polski i barwy narodowe. Według „Faktu” gotowy projekt z nowymi wzorami trafi do konsultacji, gdy tylko zaakceptuje go minister kultury Marta Cienkowska. Resort zapewnia, że rewolucji na tym polu jednak nie będzie.
Nowa ustawa o symbolach państwowych
Godło Polski niebawem może ulec pewnym modyfikacjom, chociaż niewykluczone, że różnice dostrzegłyby tylko najbardziej spostrzegawcze osoby. Nad projektem zmian pracuje obecnie zespół ekspertów, który został powołany zarządzeniem z 21 maja 2025 r., jeszcze przez poprzednią minister kultury Hannę Wróblewską. Pierwsze posiedzenie w tej sprawie odbyło się 2 grudnia 2025 r., już z udziałem Marty Cienkowskiej z Polski 2050. Zespołem kieruje Piotr Rypson, dyrektor Departamentu Dziedzictwa Kulturowego w resorcie kultury.
W skład zespołu weszli m.in. heraldycy, weksylolodzy, czyli znawcy flag, oraz przedstawiciele Kancelarii Prezydenta, Kancelarii Premiera i kilku ministerstw. Zadaniem powołanego zespołu jest wypracowanie „spójnych i nowoczesnych ram korzystania z symboli państwowych”. Prace mają się zakończyć jesienią 2026 r., czyli już niedługo.
Obecna ustawa o godle, barwach i hymnie pochodzi z 1980 r. Resort kultury podkreśla, że to jeden z ostatnich obszarów opisanych w Konstytucji, w przypadku których przepisy nie zostały jeszcze zaktualizowane.
Jak może wyglądać nowe godło Polski?
Obecny wizerunek orła opiera się na projekcie Zygmunta Kamińskiego z 1927 r. W 1990 r. przywrócono mu koronę, którą komuniści usunęli w 1955 r. Heraldycy od lat wskazują jednak na pewne błędy w obecnej formie godła. Według ekspertów i doniesień medialnych w nowym godle mogą się znaleźć m.in.:
- płaski orzeł bez szarego cieniowania, które dziś daje efekt płaskorzeźby
- w całości złote nogi, a nie tylko szpony
- poprawki w koronie, piórach i proporcjach
Ministerstwo zapowiada jednak, że zmiany będą ograniczone. Wiceminister kultury Maciej Wróbel zapewniał, że nie przewiduje się „radykalnego odejścia od znaku zaprojektowanego przez Zygmunta Kamińskiego w 1927 r.”. Chodzi raczej o dostosowanie orła do zasad heraldyki i współczesnych technik druku.
Polska flaga będzie wyglądać inaczej? Trwają prace nad nowymi przepisami #pieniadze #orzel #flaga #godlo #ministerstwokulturyidziedzictwanarodowego #zloto https://t.co/r17fSc9pRv
— Fakt (@Fakt_pl) November 10, 2026
Flaga i spór o odcień czerwieni
Drugi problem to kwestia kolorów. Barwy flagi opisano w ustawie z 1980 r. w systemie CIELUV, który dziś jest praktycznie nieużywany. Dlatego właśnie ta sama czerwień może wyglądać inaczej na ekranie, na papierze i na materiale. Nowe przepisy mają wskazać dokładne oznaczenia kolorów w systemach używanych przez drukarnie, grafików i producentów flag.
Otwarta pozostaje jednak kwestia samego odcienia. Część ekspertów opowiada się za karmazynem, czyli ciemniejszą, chłodniejszą czerwienią, którą historycznie wiązano z godnością i I Rzecząpospolitą. Inni wolą natomiast jaśniejszy cynober. Wcześniejszy projekt ustawy proponował karmazyn jako oficjalną czerwień.
Pierwotnie ustawa miała też nieco zmienić hymn. We wcześniejszym projekcie proponowano m.in. zamianę miejscami drugiej i trzeciej zwrotki „Mazurka Dąbrowskiego”. Na razie nie wiadomo, czy ten pomysł został zawarty w obecnej wersji.
Złote nogi orła już są w urzędach
Zauważmy jednak, że niektóre pomysły nie są nowe. Takie zmiany w wyglądzie orła, jak symetryczne skrzydła, ażurowa korona i złote nogi, proponowano już w 2018 r. w projekcie przygotowanym przez resort kultury, którym kierował wtedy Piotr Gliński. Ustawa nie została jednak wtedy uchwalona.
W 2022 r. rząd Mateusza Morawieckiego za pomocą specjalnego rozporządzenia zdołał wprowadzić do identyfikacji wizualnej administracji rządowej osobny wzór orła. Ten orzeł posiada już m.in. złote nogi, trójlistne rozety na skrzydłach i inaczej narysowaną koronę. Używają go ministerstwa i Kancelaria Premiera na pismach, stronach internetowych i w mediach społecznościowych. Prof. Marek Adamczewski, heraldyk, krytykował wówczas ten pomysł. Jak tłumaczył, inny wzór orła został wprowadzony „tylnymi drzwiami”. Komisja Heraldyczna przy MSWiA oceniła, że projekt jest niezgodny z obowiązującą ustawą.
Co dalej z projektem
Po akceptacji ze strony minister Cienkowskiej projekt ma trafić do Biuletynu Informacji Publicznej i konsultacji. Nowe wzory graficzne godła i flagi będą załącznikami do ustawy. Potem ustawę musi uchwalić Sejm, następnie przyjąć Senat, a na koniec podpisać prezydent Karol Nawrocki.
Tymczasem już jutro, 11 listopada, ulice polskich miast zapełnią się biało-czerwonymi flagami, także podczas Marszu Niepodległości. Na razie w obecnych barwach i z orłem, którego wygląd zna każdy Polak.
