Rząd Friedricha Merza przyjął 1 lipca 2026 r. pakiet 34 reform, który od 1 stycznia 2027 r. pozwoli niemieckim piekarniom i cukierniom pracować w niedziele osiem godzin zamiast trzech. W Polsce zakaz handlu w niedziele stoi w tym samym miejscu od dwóch lat: projekt Polski 2050 leży w komisjach sejmowych od 28 czerwca 2024 r., a wyznaczony im termin złożenia sprawozdania minął 31 października 2025 r.
Niemiecki pakiet zmienia czas pracy piekarni, a nie godziny otwarcia sklepów
Reforma komitetu koalicyjnego CDU/CSU i SPD dotyczy paragrafu 10 niemieckiej ustawy o czasie pracy, czyli Arbeitszeitgesetz. Przepis pozwala dziś piekarniom i cukierniom na trzy godziny pracy w niedziele i święta przy produkcji oraz dostawie; od 1 stycznia 2027 r. limit ma wynieść osiem godzin. Biblioteki publiczne dostaną prawo otwierania się na sześć godzin, ale wyłącznie własnym personelem.
Sprzedaż klientom regulują w Niemczech inne przepisy – Ladenschlussgesetz – i po reformie federalizmu z 2006 r. rozstrzygają o nich landy. Bawaria dopuszcza trzy godziny sprzedaży w niedzielę, Nadrenia Północna-Westfalia do pięciu. Friedemann Berg, prezes Centralverband des Deutschen Bäckerhandwerks, powiedział niemieckim mediom, że dla konsumentów zmiana nie oznacza niczego nowego, bo dotyczy zaplecza, a nie lady.
W Polsce jest osiem niedziel handlowych i ponad 30 wyjątków od zakazu
Ustawa z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni weszła w życie 1 marca 2018 r. W 2026 r. wypada osiem niedziel handlowych: 25 stycznia, 29 marca, 26 kwietnia, 28 czerwca, 30 sierpnia oraz 6, 13 i 20 grudnia. Trzy grudniowe terminy wprowadziła nowelizacja podpisana w grudniu 2024 r., ta sama, która uczyniła Wigilię dniem wolnym od pracy.
Ustawa wylicza ponad 30 kategorii placówek, których zakaz nie obejmuje. Wśród nich są stacje paliw, apteki, piekarnie, cukiernie i lodziarnie, kwiaciarnie, sklepy na dworcach i lotniskach oraz placówki, w których handel prowadzi sam przedsiębiorca albo pomaga mu nieodpłatnie najbliższa rodzina. Ustawa zakazuje nie tylko sprzedaży, lecz także wykonywania czynności związanych z handlem, czyli rozkładania towaru czy inwentaryzacji, i obejmuje zarówno pracowników, jak i osoby zatrudnione na umowach cywilnoprawnych. Przestrzeganie przepisów kontroluje Państwowa Inspekcja Pracy.
Projekt liberalizujący zakaz nosi numer druku 384 i wpłynął do Sejmu 21 marca 2024 r. jako inicjatywa posłów Polski 2050. Pierwsze czytanie odbyło się 28 czerwca 2024 r.: wniosek o odrzucenie nie uzyskał większości, więc projekt trafił do Komisji Gospodarki i Rozwoju oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Zakłada handel w pierwszą i trzecią niedzielę miesiąca, dwie wolne niedziele w miesiącu dla każdego pracownika oraz podwójną stawkę i dzień wolny za pracę w niedzielę. 25 lipca 2025 r. komisjom przedłużono termin sprawozdania do 31 października 2025 r. Sprawozdania nie złożyły.
Które niedziele do końca 2026 roku są handlowe
Od 23 sierpnia do 27 grudnia 2026 r. wypada 19 niedziel, z czego cztery są handlowe. Rozkład jest nierówny, bo ustawa wiąże terminy z końcem wybranych miesięcy i z okresem przedświątecznym, a nie z równym rytmem tygodni.
| Miesiąc | Sklepy zamknięte | Sklepy otwarte |
|---|---|---|
| sierpień 2026 | 23 | 30 |
| wrzesień 2026 | 6, 13, 20, 27 | brak |
| październik 2026 | 4, 11, 18, 25 | brak |
| listopad 2026 | 1, 8, 15, 22, 29 | brak |
| grudzień 2026 | 27 | 6, 13, 20 |
Między 30 sierpnia a 6 grudnia wypada trzynaście kolejnych niedziel objętych zakazem. To najdłuższa taka seria w całym roku: w pozostałych odstępach zakaz obejmuje po osiem albo trzy niedziele z rzędu.
Zakaz handlu w niedziele 2027
W 2027 r. terminy wyznacza ten sam mechanizm, więc niedziel handlowych znów jest osiem, a zakaz obejmuje pozostałe 44. Ustawa wskazuje ostatnią niedzielę stycznia, kwietnia, czerwca i sierpnia, niedzielę poprzedzającą Wielkanoc oraz trzy kolejne niedziele przed Wigilią.
| Niedziela handlowa 2027 | Podstawa terminu |
|---|---|
| 31 stycznia | ostatnia niedziela stycznia |
| 21 marca | niedziela poprzedzająca Wielkanoc |
| 25 kwietnia | ostatnia niedziela kwietnia |
| 27 czerwca | ostatnia niedziela czerwca |
| 29 sierpnia | ostatnia niedziela sierpnia |
| 5 grudnia | trzecia niedziela przed Wigilią |
| 12 grudnia | druga niedziela przed Wigilią |
| 19 grudnia | pierwsza niedziela przed Wigilią |
Wielkanoc wypada 28 marca 2027 r., więc przedświąteczna niedziela handlowa przesuwa się na 21 marca, o osiem dni wcześniej niż w 2026 r. Wigilia przypada w piątek, co daje pełny komplet trzech grudniowych terminów. Kalendarz zmieni się dopiero wtedy, gdy zmieni się ustawa.
Solidarność mówi o buncie, Polska 2050 o mrożeniu w Sejmie
Alfred Bujara, przewodniczący Sekretariatu Krajowego Handlu, Banków i Ubezpieczeń NSZZ „Solidarność”, powiedział portalowi Zero.pl, że 98 proc. pracowników handlu nie chce powrotu niedziel handlowych. Argumentuje to przeciążeniem załóg: sklepy pracują do późnych godzin nocnych, a obsada zmian jest mała.
Gdyby ci ludzie mieli przyjść w niedziele do pracy, to będzie bunt.
Alfred Bujara, przewodniczący Sekretariatu Krajowego Handlu, Banków i Ubezpieczeń NSZZ „Solidarność”
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, przewodnicząca Polski 2050 oraz ministra funduszy i polityki regionalnej, w tej samej rozmowie wskazała, że o losie projektu decyduje dziś kierownictwo izby, a nie jej ugrupowanie. Marszałkiem Sejmu jest Włodzimierz Czarzasty z Lewicy, a Lewica w 2024 r. głosowała za odrzuceniem druku 384 w pierwszym czytaniu.
Mrożenie w Sejmie znów przybrało na sile, więc pytanie o losy projektu Polski 2050 należy kierować gdzie indziej. My podtrzymujemy nasze stanowisko, że co druga niedziela powinna być handlowa, przy zdecydowanej ochronie praw pracowniczych.
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, przewodnicząca Polski 2050, ministra funduszy i polityki regionalnej
Sceptyczna jest też część branży. Renata Juszkiewicz, prezes Polskiej Organizacji Handlu i Dystrybucji, oceniła, że okienko możliwości zamknęło się wraz z końcem pandemii: klienci przenieśli część zakupów do internetu, a na rynku umocniły się sklepy franczyzowe. W pierwszym półroczu 2026 r. przyspieszyło zresztą zamykanie jednoosobowych działalności. Wypowiedzi zebrała Katarzyna Dybińska w tekście z 16 sierpnia 2026 r. w serwisie Zero.pl.
Kiedy skończy się zakaz handlu w niedziele w Polsce
Zniesienie zakazu handlu w niedziele to zmiana ustawy z 2018 r., czyli procedura kończąca się dopiero podpisem prezydenta pod nowelizacją. Sama zgoda większości sejmowej nie wystarcza, bo weto głowy państwa przełamuje się kwalifikowaną większością.
Kolejność kroków jest sztywna. Komisje muszą przyjąć sprawozdanie, Sejm przeprowadzić drugie i trzecie czytanie, Senat zajmuje stanowisko w ciągu 30 dni, a prezydent ma 21 dni na podpis, weto albo skierowanie ustawy do Trybunału Konstytucyjnego. Odrzucenie weta wymaga trzech piątych głosów przy obecności połowy ustawowej liczby posłów. Karol Nawrocki podpisał w kampanii prezydenckiej umowę programową z Komisją Krajową NSZZ „Solidarność”, w której zobowiązał się nie poprzeć ustawy naruszającej ograniczenie handlu w niedziele. Dopóki komisje nie złożą sprawozdania, druk 384 tkwi na etapie sprzed drugiego czytania.
Kary bywają niższe niż zysk z otwartej niedzieli
Bujara wskazuje na drugi, rzadziej opisywany problem: egzekucję. Jego zdaniem kary są tak niskie, że część placówek wlicza je po prostu w koszty. Ustawa przewiduje trzy poziomy sankcji.
| Sankcja | Wysokość | Kto stosuje |
|---|---|---|
| Grzywna orzekana przez sąd | 1 000 – 100 000 zł | sąd na wniosek inspektora pracy |
| Mandat karny | 1 000 – 2 000 zł | Państwowa Inspekcja Pracy |
| Mandat przy ponownym naruszeniu | do 5 000 zł | Państwowa Inspekcja Pracy |
Różnica między dolnym a górnym progiem sięga stukrotności, ale kwotę powyżej 5 000 zł może orzec wyłącznie sąd, czyli w osobnym postępowaniu dla każdej skontrolowanej placówki. W ostatnich miesiącach resort pracy częściej wnioskował o kontrole Państwowej Inspekcji Pracy w supermarketach, które w niedziele urządzały u siebie czytelnie i wpuszczały klientów między regały.
Argument gospodarczy, którym posługują się Niemcy, nad Wisłą nie ma zastosowania. Niemiecki PKB kurczył się dwa lata z rzędu: o 0,3 proc. w 2023 r. i o 0,2 proc. w 2024 r., a wzrost o 0,4 proc. w pierwszym kwartale 2026 r. urząd Destatis przypisał eksportowi i wydatkom rządowym, nie popytowi konsumpcyjnemu. Piotr Bujak, główny ekonomista PKO Banku Polskiego, wskazuje, że polskie realne dochody gospodarstw domowych rosły w ostatnich dwóch latach najszybciej w OECD, a konsumpcja od kilku kwartałów zwiększa się w tempie 3-4 proc.
Na gruncie czysto makroekonomicznym nie ma żadnych argumentów za tym, by zwiększać liczbę dni, kiedy można dokonywać zakupów w sklepach.
Piotr Bujak, główny ekonomista PKO Banku Polskiego
Co dalej: 30 sierpnia, grudzień i Bundestag
Najbliższa niedziela handlowa wypada 30 sierpnia 2026 r., kolejne dopiero 6, 13 i 20 grudnia. Niemiecki pakiet 34 reform też nie jest jeszcze prawem: musi przejść ścieżkę parlamentarną w Bundestagu, a szersza reforma prawa pracy została przesunięta na później.
Handelsverband Deutschland, którego dyrektorem generalnym jest Stefan Genth, domaga się uwolnienia niedzielnej sprzedaży dla wszystkich branż, nie tylko dla piekarni i bibliotek; przeciw są związek Verdi i kościelna Allianz für den freien Sonntag. W Sejmie leży z kolei petycja idąca w przeciwnym kierunku niż druk 384: chce ograniczyć liczbę niedziel handlowych do czterech w roku i zamykać sklepy o godz. 21 w soboty poprzedzające niedziele niehandlowe. Rozpatruje ją Komisja do Spraw Petycji. Rachunek małego sklepu zmienia się zresztą niezależnie od niedziel – od 2027 r. ma wzrosnąć ryczałt dla przedsiębiorców.
Najczęstsze pytania
Ile jest niedziel handlowych w 2026 roku?
Osiem: 25 stycznia, 29 marca, 26 kwietnia, 28 czerwca, 30 sierpnia oraz 6, 13 i 20 grudnia. Trzy grudniowe terminy poprzedzają Wigilię i weszły do kalendarza po nowelizacji podpisanej w grudniu 2024 r. Pozostałe 44 niedziele roku są objęte zakazem handlu.
Jaka jest kara za otwarcie sklepu w niedzielę niehandlową?
Inspektor Państwowej Inspekcji Pracy może nałożyć mandat od 1 000 do 2 000 zł, a przy ponownym naruszeniu do 5 000 zł. Jeśli sprawa trafi do sądu, grzywna wynosi od 1 000 do 100 000 zł. Odpowiada przedsiębiorca albo osoba kierująca placówką.
Czy prezydent może zablokować zniesienie zakazu handlu w niedziele?
Tak. Prezydent ma 21 dni na podpis, weto albo skierowanie ustawy do Trybunału Konstytucyjnego. Weto Sejm odrzuca większością trzech piątych głosów przy obecności połowy ustawowej liczby posłów. Karol Nawrocki zobowiązał się w umowie z Komisją Krajową NSZZ „Solidarność”, że takiej ustawy nie poprze.
