Inflacja bazowa spadła do 2,9 proc. Najniżej od marca, CPI wciąż 3,5 proc.

5 min. czytania

Adrian Kłos

17 listopada 2026 r.

Moneta 1 złoty ze strzałką w dół, obok minister podczas wystąpienia, ilustracja spadku inflacji bazowej

5 min. czytania

Adrian Kłos

17 listopada 2026 r.

Inflacja bazowa w październiku 2026 r. spadła do 2,9 proc. rok do roku z 3,1 proc. we wrześniu, podał 16 listopada Narodowy Bank Polski. Po raz pierwszy od pół roku wskaźnik zszedł poniżej 3 proc., choć ogólna inflacja CPI wciąż wynosi 3,5 proc. i stoi na górnej granicy pasma wokół celu NBP.

Inflacja bazowa w październiku 2026 r. wyniosła 2,9 proc.

Najczęściej cytowana miara, czyli inflacja po wyłączeniu cen żywności i energii, wyniosła w październiku 2,9 proc. To trzeci z rzędu spadek: w sierpniu wskaźnik wynosił 3,3 proc., we wrześniu 3,1 proc. Październikowy odczyt jest najniższy od marca 2026 r., gdy inflacja bazowa wynosiła 2,7 proc.

Wynik mieści się w paśmie dopuszczalnych odchyleń od celu NBP, który wynosi 2,5 proc. z tolerancją 1 pkt proc. w górę i w dół. Od celu punktowego inflację bazową dzieli już tylko 0,4 pkt proc., podczas gdy w sierpniu różnica wynosiła 0,8 pkt proc. W całym 2026 r. tylko w lutym wskaźnik dotknął samego celu, z odczytem 2,5 proc.

Czytaj również: Inflacja w sierpniu 3,4 proc. Najwyżej od 14 miesięcy, winne paliwa

Cztery miary inflacji bazowej NBP: trzy w dół, jedna bez zmian

NBP co miesiąc publikuje cztery wskaźniki inflacji bazowej i w październiku spadły trzy z nich. Bez zmian została jedynie 15-procentowa średnia obcięta.

Miara inflacji bazowej Październik 2026, proc. r/r Wrzesień 2026, proc. r/r Zmiana, pkt proc.
po wyłączeniu cen żywności i energii 2,9 3,1 -0,2
po wyłączeniu cen administrowanych 3,5 4,1 -0,6
po wyłączeniu cen najbardziej zmiennych 3,3 4,0 -0,7
15-procentowa średnia obcięta 2,8 2,8 0,0
Wskaźniki inflacji bazowej w październiku i wrześniu 2026 r. Źródło: Narodowy Bank Polski, komunikat z 16 listopada 2026 r.

Inflacja po wyłączeniu cen najbardziej zmiennych obniżyła się o 0,7 pkt proc., a po wyłączeniu cen administrowanych, czyli tych, na które wpływ ma państwo, o 0,6 pkt proc a to ten sam kierunek, który w październiku pokazał ogólny wskaźnik CPI.

Średnia obcięta odrzuca 15 proc. cen o najniższej i 15 proc. cen o najwyższej dynamice. Jej stabilny poziom 2,8 proc. oznacza, że środek koszyka, bez skrajnych podwyżek i obniżek, rośnie w tempie zbliżonym do inflacji bazowej.

Inflacja bazowa niższa od CPI o 0,6 pkt proc.

Według ostatecznych danych Głównego Urzędu Statystycznego wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych, czyli inflacja konsumencka CPI, wyniósł w październiku 3,5 proc. rok do roku wobec 4,1 proc. we wrześniu, a w porównaniu z wrześniem ceny spadły o 0,4 proc. Różnica między CPI a inflacją bazową wynosi 0,6 pkt proc. i pokazuje, że ogólny wskaźnik podbijają głównie te grupy cen, które NBP w podstawowej mierze wyłącza.

Bank centralny tłumaczy w komunikacie, dlaczego żywność i energia wypadają z tej miary:

Ceny energii (w tym paliw) są bowiem ustalane nie na rynku krajowym, lecz na rynkach światowych. Ceny żywności w dużej mierze zależą m.in. od pogody i bieżącej sytuacji na krajowym i światowym rynku rolnym.

Komunikat Narodowego Banku Polskiego o wskaźnikach inflacji bazowej

Dla domowego budżetu to podział ważny w praktyce. CPI pokazuje, o ile drożeją zakupy z całego koszyka dóbr, w tym paliwo, prąd i jedzenie. Inflacja bazowa pokazuje, jak szybko rosną ceny usług i towarów przemysłowych, czyli tej części wydatków, na którą wpływ mają stopy procentowe.

Co to jest inflacja bazowa i jak liczy ją NBP

Październikowy spadek do 2,9 proc. dotyczy wskaźnika, który ma pokazywać trwałą presję cenową, a nie chwilowe wahania cen paliw czy żywności. Inflacja bazowa to wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych, z którego usunięto grupy cen najbardziej podatne na szoki podażowe, przede wszystkim żywność i energię. Ma pokazać długookresowy trend wzrostu cen, na który bank centralny może wpływać polityką pieniężną i stopami procentowymi.

Od marca 2009 r. Narodowy Bank Polski oblicza i publikuje cztery miary inflacji bazowej:

  • inflację po wyłączeniu cen administrowanych, czyli podlegających kontroli państwa
  • inflację po wyłączeniu cen najbardziej zmiennych
  • inflację po wyłączeniu cen żywności i energii, najczęściej używaną przez analityków
  • 15-procentową średnią obciętą, która pomija 15 proc. cen o najmniejszej i 15 proc. o największej dynamice

Inflację CPI liczy Główny Urząd Statystyczny na podstawie koszyka towarów i usług kupowanych przez gospodarstwa domowe. Wskaźniki inflacji bazowej NBP wylicza z tych samych danych, dlatego publikuje je dopiero po ogłoszeniu przez GUS ostatecznego odczytu CPI za dany miesiąc. Szczegółową metodykę obliczania miar inflacji bazowej bank centralny udostępnia razem z szeregami czasowymi wszystkich czterech wskaźników.

Inflacja bazowa w 2026 r. miesiąc po miesiącu

Przez większą część roku wskaźnik po wyłączeniu cen żywności i energii krążył wokół 3 proc. Szczyt przypadł na sierpień, a od tego czasu inflacja bazowa spada.

Miesiąc Inflacja bazowa, proc. r/r
luty 2026 2,5
marzec 2026 2,7
kwiecień 2026 3,0
maj 2026 3,1
czerwiec 2026 3,0
lipiec 2026 3,1
sierpień 2026 3,3
wrzesień 2026 3,1
październik 2026 2,9
Inflacja po wyłączeniu cen żywności i energii w 2026 r. Źródło: Narodowy Bank Polski, dane miesięczne, stan na 16 listopada 2026 r.

Stopy procentowe NBP bez zmian, referencyjna 3,75 proc.

Rada Polityki Pieniężnej na posiedzeniu 3-4 listopada 2026 r. utrzymała stopy procentowe NBP. Stopa referencyjna wynosi 3,75 proc., lombardowa 4,25 proc., a depozytowa 3,25 proc. W 2026 r. Rada obniżyła stopy tylko raz, w marcu, o 25 pkt bazowych.

Spadek inflacji bazowej przychodzi w momencie, gdy listopadowa projekcja NBP zakłada wyższą inflację w kolejnym roku. Według projekcji inflacja CPI w 2027 r. ma wynieść 4,2 proc., przy założeniu, że rządowy program osłonowy CPN nie zostanie przedłużony.

Najczęstsze pytania

Ile wynosi inflacja bazowa w październiku 2026 r.?

Inflacja bazowa po wyłączeniu cen żywności i energii wyniosła w październiku 2026 r. 2,9 proc. rok do roku wobec 3,1 proc. we wrześniu. Dane podał Narodowy Bank Polski 16 listopada 2026 r. Pozostałe miary wyniosły 3,5 proc. po wyłączeniu cen administrowanych, 3,3 proc. po wyłączeniu cen najbardziej zmiennych i 2,8 proc. dla średniej obciętej.

Czym różni się inflacja bazowa od inflacji CPI?

Inflacja CPI, liczona przez GUS, obejmuje cały koszyk zakupów gospodarstw domowych, łącznie z żywnością, paliwami i energią. Inflacja bazowa, liczona przez NBP, wyłącza te najbardziej zmienne grupy cen. W październiku 2026 r. CPI wyniosła 3,5 proc., a inflacja bazowa 2,9 proc.

Dlaczego inflacja bazowa jest ważna dla stóp procentowych?

Inflacja bazowa pokazuje trwałą część wzrostu cen, na którą polityka pieniężna ma większy wpływ niż na ceny paliw czy żywności. Rada Polityki Pieniężnej bierze ją pod uwagę, oceniając, czy wzrost cen ma charakter przejściowy.

Kiedy NBP publikuje dane o inflacji bazowej?

Narodowy Bank Polski publikuje wskaźniki inflacji bazowej raz w miesiącu, po ogłoszeniu przez GUS ostatecznych danych o inflacji CPI. Dane za październik 2026 r. ukazały się w poniedziałek 16 listopada, kilka dni po finalnym odczycie CPI.

Źródła: Narodowy Bank Polski, Główny Urząd Statystyczny. Opracowanie: Nasza Polska.

Napisane przez

Cykl

Osoby

Tagi

Udostępnij
Najnowsze

Jaka jest dziś cena maksymalna benzyny, diesla i gazu? [17.11.2026]

Wniosek o 300 plus do końca miesiąca. Jak się spóźnisz nie dostaniesz ani złotówki

Globalna awaria Microsoftu. 74 kraje bez poczty Outlook i Teams ponad dobę

Wojciech Klimas nie żyje. Założyciel Klimas Wkręt-met zmarł po postrzale, śledztwo prokuratury

Nowy wiek emerytalny w Polsce? Ekonomiści chcą pracy do 67 lat dla wszystkich

PESEL przy zakupach od 2027 r. Unia każe spisywać Polaków. Zobacz, które zakupy będą monitorowane

Pożyczka SAFE drożeje. Słaby złoty dołożył Polsce 8 mld zł dodatkowego długu

Maksymalna cena gazu w 2027 r. Hurt już dwa razy droższy

Inne kategorie

Czytaj także