Sejm zakazał reklamy alkoholu głosami 400 posłów, ponad podziałami. Zmiany te poparł także Kościół.
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości pochodzi z 1982 roku – ma już ponad cztery dekady i w wielu miejscach nie przystaje do dzisiejszych realiów. Dlatego pojawiła się propozycja gruntownych zmian: całkowitego zakazu reklamy alkoholu, ograniczenia nocnej sprzedaży i innych rozwiązań chroniących zdrowie. Zyskały one akceptację dzięki ogromnemu poparciu społecznemu oraz zgodzie ponad podziałami w Sejmie, gdzie zagłosowało za nimi 400 posłów.
Każdego dnia w Polsce umiera z powodu alkoholu około 110 osób – to tak, jakby co roku z mapy kraju znikało kilkudziesięciotysięczne miasto. Roczne koszty społeczne nadużywania alkoholu sięgają 85-135 mld zł, wielokrotnie więcej niż wpływy z akcyzy. Społeczeństwo w większości było za zmianami, eksperci byli zgodni, a posłowie – ponad podziałami – zagłosowali za.
Do tego momentu wszystko się zgadzało, ale jak rządzący mają pokazać, że troszczą się o zdrowie Polaków, a jednocześnie zadbać o interes koncernów alkoholowych?
Jest przecież jeszcze Senat. Można wprowadzić poprawki zgodne z interesem branży alkoholowej – i zrobili to senatorowie KO oraz PSL (a ci ostatni pazerność mają chyba wpisaną w DNA).
6 listopada senatorowie koalicji – na komisji zwołanej wieczorem z dnia na dzień na godzinę 8 rano, bez udziału strony społecznej – przeforsowali przepisy podważające sens całej ustawy. Następnie na posiedzeniu Senatu, jednym głosem (46 do 45), przegłosowali tę zmianę.
SENAT SIĘ SPRZEDAŁ. ZAGŁOSOWALI PRZECIW ZDROWIU POLAKÓW.
A oto lista hańby. Zapamiętajcie te nazwiska – to senatorowie, którzy firmowali poprawki osłabiające ustawę:
Ryszard Bober (PSL / Trzecia Droga), Andrzej Dziuba (Nowa Polska – Centrum).
Sześcioro z ósemki to senatorowie Koalicji Obywatelskiej – klubu Donalda Tuska. A teraz rzecz, która powinna wybrzmieć najmocniej: jednym z nich jest LEKARZ. Tomasz Grodzki (KO), torakochirurg, przewodniczący KO w Senacie i były marszałek izby, zagłosował za otwarciem furtki dla reklamy alkoholu. Trzeba być naprawdę zmotywowanym, żeby jako lekarz – człowiek, który na co dzień widzi skutki picia – opowiedzieć się po stronie koncernów, a nie zdrowia pacjentów.
Czyli najpierw był gest na pokaz – że dbamy o Was, Polacy, o Wasze zdrowie. A potem, w piątek 6 listopada, Senat kontrolowany przez tę samą koalicję przyjął ustawę z poprawkami, które wywracają jej sens. Przedstawiciel Ministerstwa Zdrowia ocenił je jako mające „wyjątkowo negatywny charakter”.
Członkowie Senatu tak bardzo chcieli ukryć (albo sami się wstydzili) udziału w tej farsie, że zawnioskowali do marszałek Małgorzaty Kidawy-Błońskiej, aby nie czytała treści poprawek na sali – tak, by społeczeństwo nie było w stanie zorientować się, co jest głosowane. Na szczęście znalazł się jeden senator, który wyraził sprzeciw wobec tego planu.
Dwie legalne drogi reklamy dla koncernów
Pod pozorem drobnych poprawek wyjęto z zakazu rzecz najważniejszą. Senat otworzył koncernom nie jedną, lecz dwie furtki do reklamy. Pierwsza to piwo „0 procent”. Wygląda identycznie jak to z alkoholem – ten sam kolor, logotyp, bohaterowie i owoc, a jedyny znak różnicy to maleńki napis na szyjce, nieczytelny z billboardu czy ekranu. Reklamując „zerówkę”, koncern będzie reklamował markę zwykłego piwa. To w branży reklamowej nazywane jest alibi marketingiem. Z badania IBRiS wynika, że 62 procent Polaków uznaje reklamę piwa „0 procent” za jednoczesną reklamę piwa alkoholowego.
Druga furtka to wyłączenie browarów rzemieślniczych spod części ograniczeń zakazu reklamy. Brzmi jak pomoc dla małych, polskich firm, a w praktyce jest zaproszeniem do reklamy alkoholu dla największych, czyli dla koncernów zagranicznych. Nic nie stoi na przeszkodzie, by te koncerny – a polski rynek piwa należy dziś w przeważającej części do kapitału zagranicznego: Żywiec do holenderskiego Heinekena, Tyskie i Lech do japońskiego Asahi, Okocim do duńskiego Carlsberga – powołały „rzemieślnicze” linie swoich marek. „Żywiec kraftowy”, „Tyskie kraftowy”, „Lech kraftowy”. I wtedy te firmy mają dwie legalne drogi, by dalej zalewać Polaków swoją reklamą.
Najdobitniej pokazał to w Sejmie poseł Janusz Cieszyński (Rozwój Plus), który wszedł na mównicę z dwiema niemal identycznymi puszkami piwa – zwykłą i „0 procent”:
🔴 W Sejmie głosowali za, w Senacie zmienili zdanie! Taka jest Koalicja Obywatelska!@jciesz ⤵️ pic.twitter.com/I24UveVs27
— Rozwój Plus (@RozwojPlus) November 6, 2026
Janusz Cieszyński (Rozwój Plus) – wystąpienie w Sejmie, 6 listopada 2026
„To jest Mocny Full. A to jest Mocny Full 0 procent. To będzie można reklamować. A to nie. Robicie z ludzi idiotów.”
„Firmy nie są głupie, wszyscy wiedzą, że będą reklamowały tak zwane »zerówki«, a nie zwykłe piwo. Pójdźcie po rozum do głowy. Ludzie widzą, co robicie.”
Browary rzemieślnicze, czyli mistrzowie przegranej walki
Osobne brawa należą się browarom rzemieślniczym, które wylobbowały sobie ten wyjątek. Brzmi dumnie, tylko efekt jest taki, że ulgę wywalczyły przede wszystkim wielkim koncernom. Kraj i tak zaleje masowe, byle jakie piwo gigantów – teraz także pod „kraftowym” szyldem – a prawdziwych, małych browarów i tak nikt nie zauważy, bo których z rodzimych, niewielkich firm stać na reklamę w telewizji czy na billboardach? Zwracał na to uwagę sam znany polski browarnik i polityk Marek Jakubiak: zakaz reklamy w małe browary nie uderza – uderza w nie dopiero furtka, z której korzystają koncerny. Wywalczyć wyjątek, z którego skorzysta głównie konkurencja sto razy większa – trzeba przyznać, mistrzostwo.
Poparcie całego kraju – i co z nim zrobił rząd
Rzecz w tym, że za tą ustawą stoi Polska ponad podziałami. Całkowitego zakazu reklamy alkoholu chce ok. 70 procent Polaków (CBOS), a przyjęcia ustawy bez zwłoki – ponad 80 procent (OGB). Poparcie przekracza wszystkie elektoraty: za są wyborcy Koalicji Obywatelskiej i wyborcy Prawa i Sprawiedliwości. Ustawę w całości poparł Kościół – bp Tadeusz Bronakowski, przewodniczący Zespołu Konferencji Episkopatu Polski ds. Apostolstwa Trzeźwości. W Sejmie zagłosowało za nią 400 posłów, od lewa do prawa.
Trudno o pełniejszy, ogólnopolski konsensus: lekarze, naukowcy, Kościół, organizacje społeczne i ogromna większość obywateli – wszyscy po tej samej stronie. A co robi rząd Donalda Tuska, żeby zrobić dobrze koncernom? Uruchamia Senat.
Jeden głos w Senacie. I pytania, na które opinia publiczna powinna poznać odpowiedzi
Podczas trzydniowego posiedzenia Senatu senator Koalicji Obywatelskiej zgłosił poprawkę, o którą – według doniesień – zabiegała branża alkoholowa. Przeszła przewagą zaledwie jednego głosu i istotnie zmieniła sens ustawy. Co szczególnie zastanawiające, senator przedstawiający poprawkę miał nie wyjaśnić z mównicy, skąd pochodzi jej treść.
Kto przygotował poprawkę? Z kim ją konsultowano? Kto zabiegał o jej przyjęcie? Proces stanowienia prawa musi być przejrzysty, zwłaszcza gdy w grę wchodzą interesy gospodarcze i zdrowie publiczne. Senat powinien ujawnić pełną historię tej poprawki. Polacy mają prawo wiedzieć, kto faktycznie wpływa na treść uchwalanego prawa.
Jak to przepchnięto – i kto to zrobił?
O sposobie mówi już sam tryb. Dodatkowe posiedzenie komisji zwołano z dnia na dzień, na godzinę 8 rano, tak, by strona społeczna – która nad przepisami pracowała miesiącami – nie zdążyła się pojawić. Zwrócił na to uwagę m.in. publicysta Adam Czarnecki:
Adam Czarnecki (@czardam), 6 listopada 2026:
Senatorowie PO i PSLu zwołali komisję z dnia na dzień, na 8:00 by strona społeczna nie mogła się pojawić, a następnie przepchnęli przepisy zlecone przez lobbystów. Przecież to gorzej niż na Ukrainie. (…)„Izba refleksji” zwana Senatem to po prostu izba lobbingu i koryciarstwa. Senatorowie KO i PSL wykastrowali ustawę o zakazie reklamy browarów, pozwalając wielkim koncernom obejść ją w banalny sposób.
Alarm w samej koalicji
Skala kontrowersji jest taka, że alarm podnoszą politycy obozu władzy. Polska 2050, współtworząca rząd, napisała wprost:
Senatorowie postanowili wybić zęby ustawie antyalkoholowej.
Nie tylko zostawili furtkę dla reklamy piwa 0%. Przesunęli też wejście przepisów z 1 stycznia na 1 czerwca 2027 roku. Branża dostała dodatkowe pięć miesięcy, a ludzie mają czekać pięć miesięcy dłużej na realną ochronę.…
— Polska 2050 RP (@PL_2050) November 6, 2026
Gorzką ironią skwitowała sprawę ministra funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz:
Czyli w moim ministerstwie straszny groźny lobbing, którym musi się zająć CBA (w poprawkach chodziło o zabezpieczenie praw zwykłych spółdzielców).
Ale to co się wyprawiło wokół ustawy zakazującej reklamy alkoholu – to żaden lobbing. To po prostu większość poselsko-senatorska… https://t.co/Xch3Rq7T2e pic.twitter.com/eKrm5ReJ7A— Katarzyna Pełczyńska (@Kpelczynska) November 7, 2026
Nic dziwnego, że w przestrzeni publicznej coraz głośniej padają apele, by przejrzystością tej poprawki – i tym, kto za nią stał – zajęło się Centralne Biuro Antykorupcyjne. Sam mechanizm celnie wyśmiał prawnik i publicysta Robert Gwiazdowski:
Proce stanowienie prawa w demokratycznej republice kartoflanej urzeczywistniającej – zgodnie z art. 2 jej Konstytucji – zasady sprawiedliwości społecznej:
— Robert Gwiazdowski (@RGwiazdowski) November 6, 2026
Piłka wraca do Sejmu
Ustawa z senackimi poprawkami wraca teraz do Sejmu. I to posłowie – ci sami, którzy niespełna miesiąc temu głosowali 400 do kilku – mają ostatnie słowo. Sejm może odrzucić poprawki Senatu zwykłą większością i przywrócić ustawę w kształcie, który naprawdę chroni Polaków, a nie budżety reklamowe koncernów.
Pytanie jest proste: jak to możliwe, że ustawę firmowaną przez rząd jako odpowiedź na oczekiwania społeczne wyrzuciła z treści większość senacka tego samego obozu władzy? W świetle kamer – 400 głosów i duma. Po cichu, o poranku – furtki dla koncernów. Interes wielkich, w większości zagranicznych koncernów wygrał z interesem obywateli.
Co dalej? To rozstrzygnie się w Sejmie. Zobaczymy, co zrobi koalicja rządząca – czy zlekceważy społeczeństwo, które domaga się zaostrzenia przepisów dotyczących alkoholu, czy jednak odrzuci poprawki osłabiające zakaz reklamy. Czy pokaże, że dla polskiego państwa ważniejsze jest zdrowie obywateli i ich dzieci niż pieniądze koncernów – i ponownie zagłosuje ponad podziałami. Sejm raz już to zrobił – głosami 400 posłów.
