„Remigracja to nic innego jak synonim czystki etnicznej ze względu na kolor skóry i pochodzenie” – stwierdził kanclerz Niemiec Friedrich Merz w odpowiedzi na przemówienie liderki AfD Alice Weidel w Bundestagu. Trzy dni wcześniej jej partia – klasyfikowana przez niemiecki urząd ochrony konstytucji (Verfassungsschutz) jako potwierdzona organizacja prawicowo-ekstremistyczna w części krajów związkowych, a od maja 2025 r. również na szczeblu federalnym – zmiażdżyła CDU w wyborach do landtagu Saksonii-Anhalt, zdobywając rekordowe 43,8 proc. głosów. Weidel, korzystając z okazji, ogłosiła koniec koalicji CDU-SPD.
Kim jest Alice Weidel?
Alice Weidel urodziła się 6 lutego 1979 r. w Gütersloh w Nadrenii Północnej-Westfalii. Z wykształcenia jest ekonomistką i posiada doktorat z tego kierunku. Pracowała m.in. dla takich gigantów bankowości, jak Goldman Sachs, Allianz i Bank of China, spędzając przy tym kilka lat w Azji.
Do AfD dołączyła w 2013 r., a posłanką do Bundestagu jest od 2017 r. Od 2022 r. wspólnie z Tino Chrupallą przewodzi temu ugrupowaniu. Od maja 2025 r. formalnie pełni funkcję lidera opozycji w Bundestagu. Była oficjalną kandydatką AfD na kanclerza Niemiec w wyborach w 2025 r.
Jakie poglądy ma Alice Weidel?
Weidel wielokrotnie przedstawiała fundamenty programu AfD w kwestii migracji. Szerokim echem w mediach odbiła się jej wypowiedź na zjeździe partii w Riesie, który odbywał się 11 stycznia 2025 r., na którym została oficjalną kandydatką na kanclerza.
Szczelnie zamknąć granice i zawracać każdego, kto wjeżdża nielegalnie lub bez dokumentów. […] Zasiłki pieniężne dla osób ubiegających się o azyl zamienić na świadczenia rzeczowe, świadczenia socjalne dla osób bez prawa pobytu znieść i przeprowadzić deportacje na wielką skalę. […] Jeśli ma się to nazywać remigracją, to niech się nazywa remigracją.
Alice Weidel, współprzewodnicząca AfD, zjazd partii w Riesie, 11 stycznia 2025 r.
Argumenty Weidel o „utracie kontroli” nad migracją nie biorą się znikąd. Według oficjalnego raportu niemieckiego Federalnego Urzędu Kryminalnego (BKA), migranci stanowili ok. 8,8 proc. wszystkich podejrzanych o przestępstwa ogólne. Co więcej, w kategorii przestępstw z użyciem przemocy ich nadreprezentacja była znacznie wyższa niż ten ogólny odsetek. Debatę o bezpieczeństwie w Niemczech podsyciły też konkretne, głośne ataki z ostatnich lat.
Można wskazać chociażby na zamach nożownika w Aschaffenburgu oraz najazd samochodem na tłum w Monachium w 2025 r. Oba zostały dokonane przez osoby ubiegające się o azyl. Interpretacja tych danych bywa jednak przedmiotem sporu wśród badaczy. Część analiz akademickich wskazuje, że po uwzględnieniu czynników takich jak status pobytowy związek między samą migracją a przestępczością słabnie lub zanika.
Ten sam program ze stycznia 2025 r. Weidel powtórzyła w zasadniczo niezmienionej formie podczas starcia z Merzem 9 września 2026 r. Do stałego repertuaru jej wypowiedzi należą takie kwestie, jak krytyka strefy Schengen i euro, postulat wypowiedzenia obu porozumień, obywatelstwo niemieckie najwcześniej po 10 latach czy koniec łączenia rodzin migrantów. Natomiast w polityce gospodarczej liderka AfD proponuje ograniczenie roli państwa, powrót do energetyki jądrowej i zniesienie planowanego zakazu sprzedaży nowych aut spalinowych. W kwestii polityki zagranicznej Weidel opowiada się za ograniczeniem pomocy dla Ukrainy i otwarciem na rozejm z Rosją.
Zwycięstwo w Saksonii-Anhalt nie było odosobnionym epizodem. 20 września AfD wygrała także wybory w Meklemburgii-Pomorzu Przednim z wynikiem 38,2 proc.. CDU zdobyła tam zaledwie 4,9 proc. i pierwszy raz w powojennej historii RFN wypadła z regionalnego parlamentu. Tego samego dnia w Berlinie zwyciężyła jednak Die Linke (25,7 proc.), a AfD zajęła dopiero trzecie miejsce z wynikiem 16,3 proc. Merz nazwał wtedy „katastrofą” (niem. Desaster) właśnie wynik CDU w Meklemburgii-Pomorzu Przednim.
Co dokładnie wydarzyło się 9 września w Bundestagu?
Debata generalna nad budżetem Urzędu Kanclerskiego na 2027 r. odbyła się trzy dni po wyborczej porażce CDU w Saksonii-Anhalt. Jako przedstawicielka największego klubu opozycyjnego Weidel otworzyła debatę i oceniła wynik wyborów jako werdykt ludu. Powiedziała wówczas, że koalicja CDU-SPD dobiegła końca („Schwarz-Rot ist vorbei”), dodając osobno, że i tak czas kanclerza Merza już minął.
Koalicja czarno-czerwona się skończyła.
Alice Weidel, w Bundestagu, 9 września 2026 r.
W odpowiedzi kanclerz Friedrich Merz ostro zaatakował wtedy program AfD.
Słowo „remigracja” nie jest niczym innym niż synonimem czystki etnicznej ze względu na pochodzenie i kolor skóry.
Friedrich Merz, kanclerz Niemiec, w Bundestagu, 9 września 2026 r.
Merz twierdził, że migranci są potrzebni niemieckiej gospodarce. Argumentował, że bez nich przestałyby funkcjonować rzemiosło, gastronomia i opieka nad osobami starszymi. Zarzucił też AfD, że swoją postawą wobec Rosji szkodzi Niemcom. Merz oskarżył ponadto Weidel, że namawia lidera saksońsko-anhalckiej AfD Ulricha Siegmunda do złamania złożonej wyborcom obietnicy rządzenia wyłącznie przy bezwzględnej większości. Nazwał tego typu działanie oszustwem wyborczym.
20 września, już po kolejnych słabych dla CDU wynikach wyborów w Meklemburgii-Pomorzu Przednim i Berlinie, Weidel oceniła w rozmowie z telewizją ZDF, że kanclerz „musi wyciągnąć konsekwencje”, co w praktyce było wezwaniem do jego dymisji.
Czy Alice Weidel mówiła o Polsce?
Stosunek Weidel do Polski trudno sprowadzić do jednej tezy. W jej wypowiedziach można znaleźć zarówno gesty poparcia, jak i wątki budzące w Warszawie niepokój.
W 2021 r., w trakcie kryzysu na granicy polsko-białoruskiej, Weidel razem z Tino Chrupallą oceniali, że Polska zasługuje na wsparcie w obronie granicy Unii Europejskiej. Jeszcze wcześniej, w 2017 r., AfD broniła Polski, Węgier i Czech przed unijnymi kwotami relokacji migrantów.
Niepokój budzi z kolei sposób, w jaki Weidel wypowiada się o niemiecko-polskim pograniczu. W wywiadzie dla austriackiego magazynu przyznała, że jej nazwisko ma górnośląskie korzenie. Rodzina jej ojca pochodziła z Leobschütz, dziś polskich Głubczyc. Dodała, że „zawsze wzbraniała się przed sprawdzeniem polskiej nazwy tego miasta”. Dziennik „Die Welt” oraz historyk Jens-Christian Wagner odczytali te słowa jako pośrednie kwestionowanie granicy na Odrze i Nysie.
Zwrócono również uwagę na używane przez nią określenie „Mitteldeutschland” (Niemcy środkowe) odnoszące się do wschodnich landów kraju. Zapowiadane przez Weidel wyjście Niemiec ze strefy Schengen budzi również obawy natury gospodarczej. Jak zauważał minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski, stałe kontrole na granicy z Niemcami miałyby poważne konsekwencje ekonomiczne dla Polski.
Kim jest partnerka Alice Weidel?
Weidel od ok. 2009 r. jest w zarejestrowanym związku partnerskim z Sarah Bossard. Jej partnerka pochodzi ze Sri Lanki i jest producentką filmową. Jako niemowlę została adoptowana przez szwajcarską parę pastorów. Para wychowuje razem dwóch synów, mieszkając głównie w szwajcarskim Einsiedeln. Sama Weidel formalnie jest zameldowana w Überlingen nad Jeziorem Bodeńskim.
Mimo związku z kobietą Weidel odcina się od określenia „queer”.
Nie jestem queer, jestem zamężna z kobietą, którą znam od 20 lat.
Alice Weidel, w rozmowie z ARD
To zestawienie od lat opisują niemieckie media jako wewnętrzne napięcie w jej biografii politycznej. Weidel była bowiem przeciwna wprowadzonemu w Niemczech „małżeństwu dla wszystkich”, a AfD w swoim programie broni tradycyjnego modelu rodziny złożonej z matki, ojca i dziecka.
Osobnym, często przywoływanym wątkiem jej biografii jest historia dziadka, Hansa Weidela. Był on sędzią wojskowym związanym z NSDAP i SS, a jednocześnie członkiem rodziny wypędzonej po wojnie ze Śląska. Sama Weidel twierdziła, że o przeszłości dziadka nie wiedziała.
