Muzułmanie w Austrii stanowią już największą grupę wyznaniową w wiedeńskich szkołach publicznych – 42 proc. wszystkich uczniów, a w szkołach średnich I stopnia 49,4 proc. Liczbę podał 31 sierpnia 2026 roku kanclerz Christian Stocker we wpisie na platformie X. Szefa rządu w tej sytuacji najbardziej interesuje jednak kwestia… demokracji oraz tego, jakie wartości przyjmą uczniowie.
Kanclerz Austrii sam podał liczbę uczniów muzułmańskich w Wiedniu
31 sierpnia 2026 roku Christian Stocker opublikował na platformie X wpis o strukturze wyznaniowej wiedeńskich szkół.
W wiedeńskich szkołach mamy już względną większość muzułmańskich uczennic i uczniów.
Christian Stocker, kanclerz Austrii
Dane, na które powołał się kanclerz, pochodzą z Wiedeńskiej Dyrekcji Oświaty (Bildungsdirektion Wien). To zdanie padło z ust szefa rządu, którego partia, Austriacka Partia Ludowa (ÖVP), współrządziła krajem przez niemal cały okres, w którym zmiana się dokonywała.
Wyznanie 128 tysięcy uczniów wiedeńskich szkół publicznych
W roku szkolnym 2025/26 do wiedeńskich szkół publicznych chodzi około 128 tys. dzieci. Poniższe zestawienie pokazuje, jak rozkłada się wśród nich przynależność wyznaniowa.
| Wyznanie | Udział wśród uczniów szkół publicznych |
|---|---|
| Islam | 42 proc. |
| Bez wyznania | 23,2 proc. |
| Kościół katolicki | 16,7 proc. |
| Kościoły prawosławne | 14,2 proc. |
| Pozostałe wyznania | 3,9 proc. |
Wszyscy chrześcijanie razem, katolicy i prawosławni, to 30,9 proc., a więc o ponad 11 punktów procentowych mniej niż sami muzułmanie. W szkołach średnich I stopnia (Mittelschulen) odsetek uczniów muzułmańskich sięga 49,4 proc., katolickich 16,66 proc., a prawosławnych 14,18 proc.
W roku szkolnym 2023/24 muzułmanie stanowili 39,4 proc. uczniów wiedeńskich szkół publicznych, rok później 41,2 proc., a w roku 2025/26 – 42 proc. W szkołach prywatnych, do których chodzi około 14 tys. dzieci, proporcje są odwrotne: katolicy to 45,39 proc., a muzułmanie 7,6 proc.
W sześciu wiedeńskich dzielnicach uczniowie muzułmańscy mają większość
Średnia dla całego miasta zaciera koncentrację. Dane Bildungsdirektion Wien, ujawnione w odpowiedzi na zapytanie ÖVP skierowane do radnego do spraw oświaty Christopha Wiederkehra z NEOS, pokazują, że w części dzielnic udział uczniów muzułmańskich przekracza połowę.
Najwyższy odsetek notuje Brigittenau – 68,7 proc. W Margareten jest to 63,7 proc., w Favoriten, największej dzielnicy miasta, 62,3 proc. Powyżej połowy jest także w Simmering, Meidling i Ottakring. Na drugim biegunie stoi Hietzing, gdzie 78,4 proc. uczniów uczęszcza na religię katolicką. O społeczeństwach równoległych mówi w tym kontekście Wolnościowa Partia Austrii (FPÖ), która w maju 2026 roku wskazała islamizm i zamknięte środowiska migracyjne jako zagrożenie dla państwa prawa.
Koncentracja ma też wymiar instytucjonalny. Według zestawienia z 2024 roku w Wiedniu działa 108 meczetów i sal modlitwy. Najwięcej, bo 22, w Favoriten, następnie 14 w Brigittenau, 13 w Rudolfsheim-Fünfhaus, 12 w Meidling i 9 w Ottakring. W Śródmieściu, Döbling, Hietzing i Neubau nie ma ani jednego. Rozbudowa infrastruktury religijnej idzie w parze z inwestycjami w innych krajach Unii Europejskiej: w Strasburgu powstaje meczet Eyyûb Sultan za 32 mln euro, finansowany przez turecką federację Millî Görüş i fundację katarską.
Kanclerz pyta o demokrację, nie o skalę migracji
We wpisie z 31 sierpnia Christian Stocker nie odniósł się do przyczyn zmiany demograficznej ani do tego, czy proces powinien zostać zatrzymany. Postawił jedno pytanie.
Decydujące pytanie brzmi jednak: czy z tych uczennic i uczniów wyrosną demokraci, którzy zaakceptują nasz porządek prawny, będą go przestrzegać i będą współżyć z naszym społeczeństwem?
Christian Stocker, kanclerz Austrii
Fakt, że w stolicy państwa dzieci wyznania muzułmańskiego są największą grupą, kanclerz potraktował jako punkt wyjścia. Kwestią otwartą pozostaje w jego ujęciu wyłącznie to, jakie poglądy te dzieci przyjmą.
Czym jest polityczny islam, który rząd chce wpisać do konstytucji
Polityczny islam austriacka Dokumentationsstelle Politischer Islam definiuje jako ideologię dążącą do przebudowy społeczeństwa według wartości, których nie podziela większość muzułmanów i które pozostają sprzeczne z demokracją oraz prawami człowieka. Pojęcie odnosi się do działalności politycznej, a nie do praktyk religijnych ani do samego wyznania.
Dyrekcja Bezpieczeństwa Państwa i Wywiadu (DSN) poświęca w swoim raporcie osobny rozdział islamizmowi legalistycznemu. Chodzi o środowiska działające wyłącznie legalnymi metodami, których celem jest wpływ na instytucje polityczne i społeczne, a długofalową strategią, jak zapisały służby, generacyjna zmiana społeczeństwa i jego porządku.
Christian Stocker zapowiedział 28 sierpnia 2026 roku wpisanie zakazu politycznego islamu do austriackiej konstytucji, a minister do spraw integracji Claudia Bauer potwierdziła dwa dni później, że przygotowuje projekt. W rozmowie z telewizją ORF kanclerz mówił o pełzającym podważaniu istniejącego porządku.
Nie chcę, by nasze dzieci i wnuki dorastały w państwie islamskim.
Christian Stocker, kanclerz Austrii
Kanclerz wskazał granice wolności religijnej: kończy się ona tam, gdzie wierzący i niewierzący są traktowani inaczej albo gdzie kobiety nie mają równych praw. Stwierdził też, że reguły w Austrii dyktuje parlament, a nie kaznodzieja.
Propozycję krytykuje Islamska Wspólnota Religijna w Austrii (IGGÖ). Jej przewodniczący Ümit Vural uznaje termin za nieostry i wskazuje, że obowiązujące przepisy, w tym paragraf 246 austriackiego kodeksu karnego o związkach wrogich państwu, wystarczają do ścigania działalności antydemokratycznej. IGGÖ zapowiedziała także kroki prawne przeciwko zakazowi noszenia chust przez uczennice poniżej 14. roku życia, który wszedł w życie 1 września 2026 roku wraz z początkiem roku szkolnego.
Udział muzułmanów w Austrii wzrósł z 0,3 do 8,3 proc. ludności
Szkoła pokazuje strukturę wyznaniową dzieci. Spisy powszechne prowadzone przez Statistik Austria pokazują, jak przebiegała ta sama zmiana w całej populacji.
W 1971 roku muzułmanie stanowili w Austrii 0,3 proc. ludności, czyli 22,3 tys. osób. W 2021 roku było ich 745,6 tys., czyli 8,3 proc. Od spisu z 2001 roku, gdy islam deklarowało 339 tys. osób i 4,2 proc. mieszkańców, liczba się podwoiła. W tym samym półwieczu udział katolików spadł z 87,4 proc. do 55,2 proc., a wyznawców Kościołów prawosławnych wzrósł z 2,2 proc. w 2001 roku do 4,9 proc. w 2021.
W samym Wiedniu odsetek muzułmanów wynosił w 2021 roku 14,8 proc., najwięcej ze wszystkich krajów związkowych; najmniej w Burgenlandzie – 2,2 proc. Presja migracyjna na zewnętrzne granice Unii Europejskiej utrzymuje się: w sierpniu 2026 roku hiszpańska eksklawa trzeci tydzień mierzyła się z napływem migrantów do Ceuty, a Maroko zgłosiło do miasta roszczenia terytorialne.
Przestępstwa z nienawiści wobec chrześcijan wzrosły w Austrii o 29 proc.
Jak wynika z piątego Raportu o sytuacji w zakresie przestępstw z nienawiści, przygotowanego przez austriackie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, w 2025 roku liczba przestępstw motywowanych uprzedzeniami wobec chrześcijan wzrosła o 29 proc. w porównaniu z rokiem poprzednim i wyniosła 133 czyny.
Policja zarejestrowała wśród nich 29 przypadków ciężkiego uszkodzenia mienia i 24 groźby z użyciem przemocy. Spośród 55 przestępstw z nienawiści popełnionych w kościołach, na cmentarzach i przy pomnikach 12 miało charakter antychrześcijański, a 46 polegało na uszkodzeniu mienia. Wśród podejrzanych 57 proc. nie posiadało obywatelstwa austriackiego, a 27 osób było w wieku od 14 do 18 lat, a więc w tym samym przedziale, o którym mówi kanclerz.
W skali całego kraju policja odnotowała w 2025 roku 6751 przestępstw z pobudek uprzedzeniowych przy 7327 zidentyfikowanych motywach nienawiści. Blisko 1917 z nich popełniono w internecie.
Badanie magistratu Wiednia: 41 proc. młodych muzułmanów stawia religię nad prawem
W maju 2026 roku opublikowano wyniki badania zleconego przez miasto Wiedeń i prowadzonego przez eksperta do spraw integracji Kenana Güngöra. Przebadano ponad 1200 osób w wieku od 14 do 21 lat: Austriaków, Serbów, Polaków, Rumunów, Bośniaków, Turków, Kurdów, Syryjczyków, Afgańczyków i Czeczenów. Trzy stwierdzenia z kwestionariusza dzielą badane grupy najmocniej.
| Stwierdzenie | Młodzi muzułmanie | Młodzi chrześcijanie |
|---|---|---|
| Nakazy mojej religii stoją ponad prawem w Austrii | 41 proc. | 21 proc. |
| Należy walczyć i umierać w obronie wiary | 46 proc. | 24 proc. |
| Wszystkie religie są równe | 76 proc. | 84 proc. |
Różnica między grupami sięga 20 punktów procentowych przy pytaniu o prymat prawa religijnego i 22 punktów przy pytaniu o gotowość do walki w obronie wiary.
Badanie objęło także stosunek do demokracji. Za najlepszy ustrój uznało ją 47 proc. młodych Syryjczyków, 50 proc. Czeczenów, 57 proc. Turków i 61 proc. Afgańczyków. Wśród Austriaków było to 82 proc., a wśród Polaków 84 proc., najwięcej ze wszystkich badanych grup. Religijność zadeklarowało 73 proc. młodych szyitów i 68 proc. sunnitów wobec 41 proc. katolików i 38 proc. prawosławnych. Około jedna trzecia respondentów muzułmańskich odpowiedziała, że w ciągu ostatnich trzech do pięciu lat stała się bardziej religijna.
Co dalej: zakaz wymaga zgody SPÖ i NEOS
Projekt konstytucyjnego zakazu politycznego islamu wymaga poparcia koalicjantów, Socjaldemokratycznej Partii Austrii (SPÖ) oraz NEOS. Claudia Bauer zapowiedziała 30 sierpnia 2026 roku, że przygotowuje formalną propozycję; terminu jej złożenia nie podano. Wolnościowa Partia Austrii złożyła własny projekt w marcu 2026 roku, zakładający rozwiązywanie organizacji islamskich uznanych za ekstremistyczne oraz możliwość odbierania obywatelstwa.
Islamska Wspólnota Religijna w Austrii zapowiedziała kroki prawne przeciwko obowiązującemu od 1 września 2026 roku zakazowi noszenia chust przez uczennice poniżej 14. roku życia. Ustawę Rada Narodowa uchwaliła 11 grudnia 2025 roku.
Prognozy Pew Research Center z 2017 roku zakładały, że do 2050 roku udział muzułmanów w populacji Austrii wyniesie 9,3 proc. przy całkowitym wstrzymaniu migracji, 10,6 proc. przy migracji na dotychczasowym poziomie i 19,9 proc., czyli około 2,1 mln osób, w scenariuszu powtórki z kryzysu migracyjnego. Ośrodek wskazał przy tym różnicę dzietności: 2,2 dziecka na kobietę w rodzinach muzułmańskich wobec 1,5 w pozostałych.
Najczęstsze pytania
Ilu muzułmanów mieszka w Austrii
Według spisu powszechnego Statistik Austria z 2021 roku islam deklarowało 745,6 tys. osób, czyli 8,3 proc. mieszkańców kraju. Dwadzieścia lat wcześniej, w spisie z 2001 roku, było to 339 tys. osób i 4,2 proc. Najwyższy udział notuje Wiedeń z wynikiem 14,8 proc., najniższy Burgenland z wynikiem 2,2 proc.
Czy w całej Austrii muzułmanie stanowią większość uczniów
Dane o względnej większości dotyczą wiedeńskich szkół publicznych, a nie całego kraju. W stolicy muzułmanie to 42 proc. uczniów szkół publicznych i 49,4 proc. uczniów szkół średnich I stopnia. W wiedeńskich szkołach prywatnych największą grupą pozostają katolicy z wynikiem 45,39 proc. wobec 7,6 proc. muzułmanów.
Od kiedy obowiązuje w Austrii zakaz noszenia chust w szkole
Zakaz noszenia chust przez uczennice poniżej 14. roku życia wszedł w życie 1 września 2026 roku, wraz z początkiem roku szkolnego. Ustawę uchwaliła Rada Narodowa 11 grudnia 2025 roku. Islamska Wspólnota Religijna w Austrii zapowiedziała przeciwko niej kroki prawne.
Czym różni się polityczny islam od islamu jako religii
Polityczny islam Dokumentationsstelle Politischer Islam definiuje jako ideologię dążącą do przebudowy społeczeństwa według wartości, których nie podziela większość muzułmanów i które pozostają sprzeczne z demokracją oraz prawami człowieka. Pojęcie obejmuje działalność polityczną, a nie praktyki religijne ani samo wyznanie. Islamska Wspólnota Religijna w Austrii uznaje ten termin za nieostry.
Które dzielnice Wiednia mają najwyższy odsetek uczniów muzułmańskich
Według danych Bildungsdirektion Wien z 2024 roku najwyższy odsetek notuje Brigittenau z wynikiem 68,7 proc. Kolejne są Margareten z 63,7 proc., Favoriten z 62,3 proc., Simmering z 57,7 proc., Meidling z 57,6 proc. oraz Ottakring z 56,1 proc. Średnia dla całego miasta wynosiła wtedy 39,1 proc.
