Wizy dla Kolumbijczyków, Gruzinów i Wenezuelczyków stały się warunkiem wjazdu do pracy w Polsce. Rozporządzenie ministra spraw zagranicznych z 10 sierpnia 2026 r. znosi wobec obywateli tych trzech państw zwolnienie z obowiązku wizowego, a o wejściu przepisów w życie poinformował Maciej Duszczyk, podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji. 22 sierpnia zamyka się druga furtka – praca w czasie pobytu w ruchu bezwizowym.
MSZ znosi zwolnienie z obowiązku wizowego
Rozporządzenie obejmuje obywateli Gruzji, Republiki Kolumbii oraz Boliwariańskiej Republiki Wenezueli. Wobec tych państw ruch bezwizowy do strefy Schengen nadal formalnie obowiązuje, ale Polska sięgnęła po przewidziany w prawie unijnym wyjątek: obywatele tych krajów muszą posiadać wizy, jeżeli przyjeżdżają w celu wykonywania pracy, niezależnie od długości planowanego pobytu. Różnica jest praktyczna: dokument trzeba mieć przed wylotem, wydany przez konsula, a nie załatwiać sprawę po przekroczeniu granicy. Problem zjawiska, którego dotyczy zmiana, opisywaliśmy przy okazji danych o Kolumbijczykach w Polsce.
Dwa resorty, dwie daty i jeden efekt
Powyższe zmiany podyktowane są dwoma kwestiami. Pierwsza to wspomniane rozporządzenie Ministerstwa Spraw Zagranicznych, które dotyczy samego wjazdu. Druga to rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2026 r. w sprawie wykazu państw, których obywatele posiadający zezwolenie na pracę nie są uprawnieni do wykonywania pracy w czasie pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ramach ruchu bezwizowego. Ogłoszono je w Dzienniku Ustaw 7 sierpnia 2026 r., a wchodzi w życie po czternastu dniach, czyli 22 sierpnia 2026 r. Podstawą jest ustawa z 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom.
Rządowe dane pokazują, że ciężar całej regulacji spoczywa na jednym kraju. W 2025 roku obywatelom trzech objętych państw wydano łącznie 39 092 zezwolenia na pracę.
| Państwo | Zezwolenia na pracę, 2025 r. | Udział w wykazie |
|---|---|---|
| Kolumbia | 37 337 | 95,5 proc. |
| Wenezuela | 1 277 | 3,3 proc. |
| Gruzja | 478 | 1,2 proc. |
| Razem | 39 092 | 100 proc. |
Rozporządzenie formalnie dotyczy trzech państw, faktycznie zaś jednego kierunku migracyjnego. Na Kolumbię przypada ponad dziewięćdziesiąt pięć procent zezwoleń, a Gruzja z niespełna pięcioma setkami dokumentów odpowiada za nieco ponad jeden procent wykazu.
Uzasadnienie mówi o szarej strefie i handlu ludźmi
Powód sięgnięcia po wyjątek resorty opisały wprost w uzasadnieniu przepisów, wymieniając nielegalny pobyt, nielegalne powierzanie pracy, rozwój szarej strefy oraz wzrost liczby przypadków wyzysku i handlu ludźmi.
W odniesieniu do obywateli Gruzji, Kolumbii i Wenezueli ruch bezwizowy jest w sposób systemowy wykorzystywany niezgodnie z jego przeznaczeniem
Uzasadnienie rozporządzenia, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Za tym zdaniem stoją wyniki kontroli. W 2025 roku Straż Graniczna sprawdziła legalność pracy 3 828 Kolumbijczyków i w 1 784 przypadkach stwierdziła, że praca była wykonywana nielegalnie. Przy kontroli legalności pobytu na 6 681 sprawdzonych osób nieprawidłowości wykazano u 1 570. Wydano 1 664 decyzje zobowiązujące do powrotu, wykonano 627 – czyli mniej niż cztery na dziesięć. Wśród Gruzinów odsetek nielegalnie pracujących sięgnął blisko 29 procent, a wśród kontrolowanych Wenezuelczyków naruszenia stwierdzano u więcej niż co drugiej osoby. Podobny obraz dała kontrola opisana przez nas w sprawie agencji pracy spod Ostródy, gdzie na pięćdziesięciu sprawdzonych cudzoziemców czterdziestu dwóch pracowało nielegalnie.
Komenda Główna Policji odnotowała w pierwszej połowie 2026 roku 239 podejrzanych obywateli Kolumbii wobec 623 obywateli Gruzji, a w 2024 roku Gruzinom przypisano 2 714 przestępstw, głównie przeciwko mieniu oraz popełnionych w ramach przestępczości zorganizowanej. Dla porównania w tym samym półroczu policja odnotowała 5 045 podejrzanych obywateli Ukrainy, przy nieporównanie liczniejszej populacji tej grupy. Kolumbijczycy są dziś czwartą pod względem liczebności grupą cudzoziemców zgłoszonych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Cudzoziemcy z tych nacji wykonują w naszym kraju prace proste, najniżej płatne, co jest barierą w legalnym zatrudnieniu
Andrzej Sadowski, ekonomista
Czym jest ruch bezwizowy i kiedy państwo może go ograniczyć
Ruch bezwizowy to uprawnienie obywateli wskazanego państwa trzeciego do wjazdu na terytorium strefy Schengen i pobytu przez maksymalnie 90 dni w okresie 180 dni bez wcześniejszego uzyskania wizy. Uprawnienie obejmuje cele turystyczne, rodzinne i biznesowe, nie daje natomiast samo z siebie prawa do podjęcia pracy zarobkowej.
Listę państw zwolnionych z wiz ustala rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1806. Jego artykuł 6 ustęp 3 pozwala każdemu państwu członkowskiemu wprowadzić wyjątek wobec osób, które w czasie pobytu podejmują działalność zarobkową. W przypadku Kolumbii analogiczną furtkę daje artykuł 3 ustęp 2 umowy między Unią Europejską a Republiką Kolumbii o zniesieniu wiz krótkoterminowych, sporządzonej w Brukseli 2 grudnia 2015 r. Państwo członkowskie nie wypowiada więc umowy i nie zawiesza ruchu bezwizowego w całości – wyjmuje z niego jedną kategorię wjazdów.
Polska sięga po ten sam mechanizm drugi raz
Wobec Kolumbii to nie pierwsze takie posunięcie. Placówka dyplomatyczna w Bogocie poinformowała 14 sierpnia 2024 r., że od następnego dnia od obywateli Kolumbii wjeżdżających na terytorium Polski w celu wykonywania pracy wymagana będzie wiza. Podstawę stanowiły dokładnie te same przepisy, po które resorty sięgnęły teraz.
Liczby pokazują, ile ten pierwszy wyjątek zmienił. Dokumentów legalizujących pracę Kolumbijczyków wydano 12 335 w 2023 roku, 40 370 w 2024 roku i ponad 39 tys. w 2025 roku. Rok po wprowadzeniu obowiązku wizowego napływ utrzymał się na poziomie sprzed zmiany. Dlatego tym razem resorty dołożyły drugi element: samo zezwolenie na pracę przestaje wystarczać, jeśli cudzoziemiec przebywa w kraju w ruchu bezwizowym. Były policjant Tomasz Safjański szacuje, że w Polsce przebywa już ponad 20 tys. Kolumbijczyków – o samej społeczności i jej korzeniach pisaliśmy w tekście o Polakach w Kolumbii.
Co dalej: konsulaty, pracodawcy i agencje
Od 22 sierpnia 2026 r. zaczyna obowiązywać wykaz państw wyłączonych z pracy w ruchu bezwizowym. Od tego dnia pracodawca, który powierzy pracę obywatelowi Kolumbii, Wenezueli lub Gruzji przebywającemu w Polsce bez wizy, powierzy ją nielegalnie, nawet dysponując ważnym zezwoleniem. Legalność zatrudnienia kontrolują Straż Graniczna oraz Państwowa Inspekcja Pracy. Cudzoziemcowi, który chce przebywać w Polsce dłużej, pozostaje wiza krajowa albo zezwolenie na pobyt czasowy i pracę wydawane przez wojewodę.
Wątpliwości zgłasza strona pracodawców. Nadia Winiarska, wicedyrektorka Departamentu Pracy Konfederacji Lewiatan, oraz Jakub Tomczak, dyrektor sprzedaży w agencji pracy Folga, wskazują na ryzyko przeciążenia konsulatów i wydłużenia procedur rekrutacyjnych. Ani Ministerstwo Spraw Zagranicznych, ani resort pracy nie podały prognozy liczby wniosków wizowych, jakie wpłyną do polskich konsulatów w objętych państwach. Szerszy kontekst polityki migracyjnej Unii Europejskiej opisywaliśmy przy okazji paktu migracyjnego.
Najczęstsze pytania
Czy obywatel Kolumbii potrzebuje wizy do Polski?
Tak, jeżeli wjeżdża w celu wykonywania pracy. Rozporządzenie ministra spraw zagranicznych z 10 sierpnia 2026 r. wyłącza takie wjazdy ze zwolnienia z obowiązku wizowego. Wizę wydaje konsul, a wniosek trzeba złożyć przed podróżą. Analogiczny wymóg obowiązuje obywateli Gruzji i Wenezueli.
Czy Kolumbijczycy mogą pracować w Polsce?
Mogą, ale na podstawie wizy oraz zezwolenia na pracę albo oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy. Od 22 sierpnia 2026 r. odpada jedna dotychczasowa ścieżka: zezwolenie na pracę nie uprawnia już do jej wykonywania w czasie pobytu w ruchu bezwizowym. Kontrolę prowadzą Straż Graniczna i Państwowa Inspekcja Pracy.
Dlaczego Kolumbijczycy przyjeżdżają do Polski?
Głównym motywem jest praca. W 2025 roku obywatelom Kolumbii wydano 37 337 zezwoleń na pracę, wielokrotnie więcej niż obywatelom Wenezueli i Gruzji razem wziętym. Zatrudnienie dotyczy w znacznej części prac prostych, do których pośredniczą agencje pracy tymczasowej sprowadzające pracowników z Ameryki Łacińskiej.
