Litania loretańska to najbardziej znana modlitwa maryjna Kościoła – szereg wezwań do Najświętszej Maryi Panny, na które odpowiadamy „módl się za nami”. Odmawia się ją zwłaszcza w maju, podczas nabożeństw majowych. Poniżej znajdziesz pełny, aktualny tekst litanii loretańskiej (z nowymi wezwaniami z 2020 roku), wyjaśnienie znaczenia wezwań, historię modlitwy oraz wskazówki, kiedy i jak ją odmawiać.
Czym jest litania loretańska
Litania loretańska (łac. Litaniae Lauretanae) to modlitwa błagalna zbudowana z wezwań wysławiających Matkę Bożą pod różnymi tytułami – od „Święta Boża Rodzicielko”, przez piękne obrazy biblijne („Różo duchowna”, „Wieżo z kości słoniowej”, „Arko przymierza”), aż po tytuły królewskie („Królowo Aniołów”, „Królowo Polski”). Nazwę zawdzięcza włoskiemu sanktuarium w Loreto, gdzie od XVI wieku odmawiano ją publicznie. W obecnym kształcie liczy 55 wezwań do Maryi. Jest jedną z sześciu litanii zatwierdzonych do publicznego kultu w Kościele katolickim.
Litania loretańska – pełny tekst
Na wezwania rozpoczynające odpowiadamy „zmiłuj się nad nami”, a na wszystkie wezwania maryjne – „módl się za nami”.
Kyrie, elejson. Chryste, elejson. Kyrie, elejson.
Chryste, usłysz nas. Chryste, wysłuchaj nas.
Ojcze z nieba, Boże – zmiłuj się nad nami.
Synu, Odkupicielu świata, Boże – zmiłuj się nad nami.
Duchu Święty, Boże – zmiłuj się nad nami.
Święta Trójco, Jedyny Boże – zmiłuj się nad nami.
Święta Maryjo – módl się za nami.
Święta Boża Rodzicielko,
Święta Panno nad pannami,
Matko Chrystusowa,
Matko Kościoła,
Matko miłosierdzia,
Matko łaski Bożej,
Matko nadziei,
Matko nieskalana,
Matko najczystsza,
Matko dziewicza,
Matko nienaruszona,
Matko najmilsza,
Matko przedziwna,
Matko dobrej rady,
Matko Stworzyciela,
Matko Zbawiciela,
Panno roztropna,
Panno czcigodna,
Panno wsławiona,
Panno można,
Panno łaskawa,
Panno wierna,
Zwierciadło sprawiedliwości,
Stolico mądrości,
Przyczyno naszej radości,
Przybytku Ducha Świętego,
Przybytku chwalebny,
Przybytku sławny pobożności,
Różo duchowna,
Wieżo Dawidowa,
Wieżo z kości słoniowej,
Domie złoty,
Arko przymierza,
Bramo niebieska,
Gwiazdo zaranna,
Uzdrowienie chorych,
Ucieczko grzesznych,
Pociecho migrantów,
Pocieszycielko strapionych,
Wspomożenie wiernych,
Królowo Aniołów,
Królowo Patriarchów,
Królowo Proroków,
Królowo Apostołów,
Królowo Męczenników,
Królowo Wyznawców,
Królowo Dziewic,
Królowo Wszystkich Świętych,
Królowo bez zmazy pierworodnej poczęta,
Królowo wniebowzięta,
Królowo różańca świętego,
Królowo rodzin,
Królowo pokoju,
Królowo Polski – módl się za nami.
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata – przepuść nam, Panie.
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata – wysłuchaj nas, Panie.
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata – zmiłuj się nad nami.
Módl się za nami, Święta Boża Rodzicielko.
Abyśmy się stali godnymi obietnic Chrystusowych.
Módlmy się: Panie, nasz Boże, daj nam, sługom swoim, cieszyć się trwałym zdrowiem duszy i ciała, i za wstawiennictwem Najświętszej Maryi, zawsze Dziewicy, uwolnij nas od doczesnych utrapień i obdarz wieczną radością. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.
Nowe wezwania litanii loretańskiej (2020)
20 czerwca 2020 roku Stolica Apostolska (Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów) wprowadziła do litanii trzy nowe wezwania. Konferencja Episkopatu Polski zatwierdziła ich polskie brzmienie 28 sierpnia 2020 roku. Są to:
– „Matko miłosierdzia” – umieszczone po „Matko Kościoła”;
– „Matko nadziei” – po „Matko łaski Bożej”;
– „Pociecho migrantów” – po „Ucieczko grzesznych”.
To kolejne uzupełnienie wielowiekowej modlitwy – wcześniej dodawano m.in. „Królowo różańca świętego”, „Królowo pokoju” czy „Matko Kościoła” (papież Paweł VI, 1980).
Znaczenie wybranych wezwań
Wiele wezwań to obrazy zaczerpnięte z Pisma Świętego i tradycji Kościoła:
– „Arko przymierza” – jak starotestamentalna Arka nosiła tablice Prawa, tak Maryja nosiła w łonie samego Boga;
– „Domie złoty” – nawiązanie do świątyni Salomona; Maryja to godne mieszkanie dla Boga;
– „Wieżo z kości słoniowej” i „Wieżo Dawidowa” – obrazy z Pieśni nad Pieśniami, symbol czystości i niezłomności;
– „Różo duchowna” – piękno i doskonałość duchowa Maryi;
– „Gwiazdo zaranna” – Maryja jak jutrzenka zapowiada wschód „Słońca sprawiedliwości”, Chrystusa;
– „Bramo niebieska” – przez Nią Bóg wszedł w świat, a wierni znajdują drogę do nieba.
Skąd nazwa „loretańska” – historia
Nazwa pochodzi od włoskiego sanktuarium w Loreto, gdzie znajduje się czczony Święty Domek (według tradycji dom Świętej Rodziny z Nazaretu). Litania w obecnym układzie ukształtowała się w XVI wieku i była tam uroczyście śpiewana. Papież Sykstus V zatwierdził ją w 1587 roku, a papież Klemens VIII w 1601 roku uporządkował jej odmawianie, zakazując dowolnych zmian. Od tego czasu tekst był jedynie uzupełniany kolejnymi wezwaniami zatwierdzanymi przez papieży. Do Polski litania trafiła szybko i stała się nieodłączną częścią pobożności maryjnej – zwłaszcza nabożeństw majowych.
Jak odmawiać litanię loretańską
Litanię można odmawiać samemu lub we wspólnocie. Zasada odpowiedzi jest prosta:
– na wezwania początkowe (do Trójcy Świętej) odpowiadamy „zmiłuj się nad nami”;
– na wszystkie wezwania maryjne – „módl się za nami”;
– na trzy wezwania „Baranku Boży” – kolejno: „przepuść nam, Panie”, „wysłuchaj nas, Panie”, „zmiłuj się nad nami”.
Na zakończenie odmawia się wezwanie „Módl się za nami, Święta Boża Rodzicielko” z odpowiedzią oraz modlitwę końcową. W maju litanię często poprzedza się lub kończy antyfoną „Pod Twoją obronę”. Litanię można odmawiać, ale też pięknie śpiewać – istnieje wiele melodii, również w wersji łacińskiej.
Kiedy odmawiać – nabożeństwo majowe
Litania loretańska jest sercem nabożeństwa majowego – codziennych „majówek” odprawianych przez cały maj przy kościołach, kapliczkach i przydrożnych figurach Matki Bożej. Odmawia się ją także przy innych okazjach maryjnych przez cały rok, w intencjach rodziny, o pokój, w chorobie i strapieniu. Warto łączyć ją z modlitwami do Matki Bożej oraz różańcem.
Najczęstsze pytania
Skąd pochodzi nazwa „loretańska”?
Od włoskiego sanktuarium w Loreto, gdzie od XVI wieku uroczyście odmawiano tę litanię przy Świętym Domku.
Jakie wezwania dodano w 2020 roku?
„Matko miłosierdzia”, „Matko nadziei” i „Pociecho migrantów”. Polskie brzmienie zatwierdził Episkopat Polski 28 sierpnia 2020 roku.
Ile wezwań ma litania loretańska?
W obecnym kształcie 55 wezwań do Najświętszej Maryi Panny.
Kiedy odmawia się litanię loretańską?
Przede wszystkim w maju, podczas nabożeństw majowych, ale można ją odmawiać przez cały rok w każdej intencji.
Co odpowiadamy na wezwania?
Na wezwania maryjne „módl się za nami”, a na wezwania początkowe do Trójcy Świętej „zmiłuj się nad nami”.
Źródła
Tekst za: Litania loretańska do Najświętszej Maryi Panny – tekst ujednolicony zatwierdzony przez Konferencję Episkopatu Polski (z wezwaniami z 2020 r.); Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, dekret z 20 czerwca 2020 r.
