W obecnej dobie, kiedy do naszego kraju dociera coraz większa liczba
obcokrajowców – ludzi pochodzących z różnych stron świata, wywodzący się z
różnych kręgów kulturowych, wyznających różne systemy religijne, w konsekwencji
reprezentujący różnorodne systemy wartości i odmienną od naszej mentalność,
rzeczą nader pożyteczną jest chociażby częściowo się nimi zapoznać.
Wówczas unikamy wielu rozczarowań i zaskoczeń, a niekiedy, nieprzyjemnych
sytuacji. Pamietajmy, co dla katolika (nawet dla człowieka deklarującego ateizm,
ale wywodzącego się z kręgu kultury łacińskiej) jest oczywiste, dla wyznawcy
Mahometa, czy wyznawcy Judaizmu – niekoniecznie. W życiu politycznym ta wiedza
jest również, a może w szczególności, bardzo pożądana. Już dzisiaj, co chwilę
jesteśmy epatowani zachowaniami polityków – obcokrajowców, które wydają się nam
co najmniej dziwne, żeby nie napisać, szokujące. W życiu codziennym większość z
nas ma skłonność do oceniania innych na podstawie własnego systemu wartości – co
w przełożeniu na praktykę wygląda mniej więcej tak: po jakiejś, naszym zdaniem,
nieprzyjemnej relacji interpersonalnej, stwierdzamy „ jak on tak mógł
niegodziwie postąpić, przecież normalny człowiek tak się nie zachowuje” Sytuacja
ta najczęściej wprowadza nas w dyskomfort psychiczny, niekiedy zniesmaczenie,
czasami wręcz złość względem tego człowieka. Bywa czasami i tak, że ów człowiek,
zauważywszy nasz stan, nie jest świadomy, co wywołuje w nas to oburzenie lub
zgorszenie. To wiadomy znak, że mamy do czynienia z człowiekiem reprezentującym
odmienną niż nasza kulturę. Okazuje się, że często zarzewiem konfliktów
międzyludzkich nie jest konkurowanie o, nazwijmy skrótowo, zasoby (awans
zawodowy, pieniadze, dostęp do dóbr itp.), ale właśnie, różnice dzielące
przedstawicieli naszego gatunku w zakresie postaw etycznych, wyborów
politycznych czy sposobu bycia. Te, z kolei wypływają wprost z systemu wartości
jaki reprezentuje każdy z nas. Wydaje się to oczywistą oczywistością i większość
z nas jest tego świadoma. Jednak w odniesieniu do ludzi reprezentujących inne
kręgi kulturowe już taką świadomością najczęściej nie dysponujemy. Jakie są
powody takiego stanu rzeczy? Wydaje się, że najważniejszy powód to stan polskiej
państwowej edukacji, która bardzo nam skąpiła i skąpi w dalszym ciągu wiedzy w
tym zakresie. Czy np. na poziomie szkoły średniej poznajemy założenia systemów
religijnych – choćby pobieżnie, czy zapoznajemy się z prawami rządzącymi życiem
społecznym, które są silnie powiązane z kulturą ? Czy było i jest nam dane
poznać źródła różnic kulturowych między narodami i w jaki sposób wpłynęły i
wpływają one na powodzenie jednych nacji, a klęskę innych? Odpowiedź brzmi: NIE.
Jeżeli człek sam nie zanurzy się w literaturze przedmiotu i nie uzupełni braków
w edukacji we własnym zakresie, to na pewno nie uczyni tego na bazie
„informacji” płynących z telewizji (a jak wiemy większość ludzi obecnie buduje
własną wizję świata na podstawie przekazu telewizyjnego). Skutek jest taki, że
większość z nas porusza się w omawianej materii niczym „dziecko we mgle” – a
wiedza ta jest, powtórzę, bardzo cenna i najważniejsze, użyteczna. Dlatego warto
zgłębić tajniki nakazów wiary np. wyznawców Mahometa czy wyznawców Judaizmu.
Okaże się, że czyhają tam na nas naprawdę fascynujące niespodzianki, niestety
dla nas chrześcijan niezbyt przyjemne, a zupełnie mam nie znane. Powstaje w nas
wówczas skłonność do mierzenia wyznawców tych dwóch wymienionych religii własną
miarką, co jest wielkim błędem i nieuchronnie zaprowadzi nas na manowce. To samo
dotyczy znajomości założeń tzw. wartości europejskich, których, krzewiciele
pochodzący z „oświeconej” części Europy, nie jednym tworzonym prawem
„nakierowanym na człowieka” mogą nas zaskoczyć. Ze względu na obecną sytuację
polityczną w naszym kraju, musimy mieć szczególne baczenie na tą odmienność
mentalności i postaw etycznych reprezentowanych przez przedstawicieli innych
nacji, zwłaszcza tych, które mają i ambicję i siłę sprawczą by zniszczyć naszą
kulturę i zastąpić własną.
Wszystkie nasze artykuły z działu Polska…
Ewa Działa-Szczepańczyk
