Senat przyjął bez poprawek ustawę o Osobistych Kontach Inwestycyjnych (OKI), a wraz z nią po raz pierwszy w polskim systemie pojawi się podatek od oszczędności naliczany nie od zysku, lecz od samej wartości zgromadzonych pieniędzy. Za ustawą głosowało 60 senatorów, przeciw było 23, dwóch wstrzymało się od głosu. Przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2027 r. i obejmą tych, którzy przekroczą łączny próg 125 tys. zł na jednym koncie.
Senat przyjął ustawę o OKI bez poprawek i odrzucił wnioski PiS. Teraz podpis prezydenta
Ustawa o Osobistych Kontach Inwestycyjnych przeszła całą ścieżkę parlamentarną w niecały miesiąc. Sejm uchwalił ją 3 lipca 2026 r. niemal jednomyślnie – za było 427 posłów, przeciw 5, jeden wstrzymał się od głosu. Senat zajął się dokumentem w środę 22 lipca 2026 r. i przyjął go bez żadnych poprawek, odrzucając jednocześnie wnioski senatorów PiS, którzy chcieli usunąć z ustawy zwolnienie podatkowe dla lokat bankowych. Ustawa trafiła na biurko prezydenta.
Konstrukcja jest prosta w opisie i skomplikowana w rachunku. OKI to jedno dobrowolne konto, które każdy pełnoletni obywatel będzie mógł założyć u jednego dostawcy – w banku, domu maklerskim lub TFI. Dzieli się ono na dwie części: oszczędnościową (lokaty, obligacje skarbowe) oraz inwestycyjną (akcje, obligacje korporacyjne, jednostki funduszy i instrumenty notowane na krajowym rynku regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu). W ramach limitów zyski są wolne od podatku Belki. Powyżej limitów wchodzi nowa danina – liczona od wartości aktywów, a nie od zarobku.
| Element ustawy | Jak to działa od 2027 r. |
|---|---|
| Limit – część inwestycyjna | 100 000 zł (akcje, fundusze, obligacje korporacyjne) |
| Limit – część oszczędnościowa | 25 000 zł (lokaty, obligacje skarbowe) |
| Limit łączny | 125 000 zł na osobę, liczony zbiorczo |
| Stawka w 2027 r. | 0,85% rocznie od nadwyżki ponad limit |
| Stawka od 2028 r. | 19% stopy referencyjnej NBP z 31 października roku poprzedniego (min. 0,1%) – dziś ok. 0,71% |
| Podstawa opodatkowania | średnia dzienna wartość nadwyżki w roku, z uwzględnieniem wpłat i wypłat |
| Liczba kont | jedno OKI na osobę |
| Waloryzacja limitów | corocznie o inflację z trzech pierwszych kwartałów roku poprzedniego |
| Pierwsze rozliczenie | 15 marca – 31 maja 2028 r. (za 2027 r.) |
Kto zapłaci daninę: sześć grup, które powinny policzyć swoje pieniądze
Najważniejsze zastrzeżenie, które ginie w nagłówkach: nowa danina nie obejmie automatycznie wszystkich oszczędzających Polaków. Zapłaci ją wyłącznie ten, kto sam zdecyduje się otworzyć Osobiste Konto Inwestycyjne i przekroczy na nim ustawowe progi. Pieniądze na zwykłej lokacie, zwykłym rachunku maklerskim czy w skarpecie pozostają poza zasięgiem przepisów – tam nadal obowiązuje 19-procentowy podatek Belki od zysku. Kogo więc realnie dotyczy ustawa?
– oszczędzający z lokatami powyżej 25 tys. zł – część oszczędnościowa OKI ma najniższy próg. Kto wrzuci na nią więcej, od nadwyżki zapłaci daninę niezależnie od odsetek.
– nabywcy detalicznych obligacji skarbowych – Polacy kupują ich rocznie za dziesiątki miliardów złotych. Obligacje wchodzą do części oszczędnościowej, czyli tej z limitem 25 tys. zł.
– inwestorzy indywidualni na GPW – akcje i ETF-y notowane w złotych trafiają do części inwestycyjnej z limitem 100 tys. zł. To główna grupa docelowa ustawy.
– uczestnicy funduszy inwestycyjnych i TFI – jednostki uczestnictwa liczą się do limitu 100 tys. zł.
– emeryci i osoby przed emeryturą z większym kapitałem – to oni najczęściej mają odłożone ponad 125 tys. zł i najczęściej trzymają je w instrumentach bezpiecznych, o niskiej stopie zwrotu. Dla nich rachunek wychodzi najgorzej.
– inwestorzy ponoszący stratę – najbardziej kontrowersyjna grupa. Podatek liczy się od wartości aktywów, więc pojawi się także w roku, w którym portfel stracił na wartości.
Poniższa tabela pokazuje, ile realnie wyniesie danina przy stawce obowiązującej w 2027 r. Kwoty dotyczą średniej wartości aktywów w całym roku, a nie stanu konta w wybranym dniu.
| Średnia wartość aktywów | Kwota ponad limit | Podatek za rok |
|---|---|---|
| 80 000 zł | 0 zł | 0 zł |
| 150 000 zł | 50 000 zł | 425 zł |
| 200 000 zł | 100 000 zł | 850 zł |
| 500 000 zł | 400 000 zł | 3 400 zł |
| 1 000 000 zł | 900 000 zł | 7 650 zł |
Domański mówi o największej zmianie od lat, eksperci ostrzegają: zapłacisz nawet przy stracie
Rząd przedstawia OKI jako narzędzie budowy krajowego kapitału i sposób na przyciągnięcie oszczędności Polaków na warszawską giełdę. Ministerstwo Finansów prognozuje, że dzięki nowym kontom na GPW trafi dodatkowo około 25 mld zł do 2030 r. i 74 mld zł do 2040 r.
„To największa od lat zmiana dla indywidualnych inwestorów i największy projekt budowy krajowego kapitału”
Andrzej Domański, Minister Finansów i Gospodarki
Eksperci podatkowi zwracają jednak uwagę na fundamentalną różnicę między nową daniną a podatkiem Belki. Piotr Juszczyk, główny doradca podatkowy inFakt, podkreśla, że nowy podatek nalicza się od samego faktu posiadania aktywów ponad limit – niezależnie od tego, czy portfel zarobił, czy przyniósł stratę. Podobnie ocenia to Jarosław Sadowski z Rankomat.pl.
„Największą zaletą OKI jest całkowity brak opodatkowania osiągniętych zysków w przypadku wpłaty kwoty poniżej limitu. Wadą jest to, że podatek od aktywów jest naliczany nawet wtedy, gdy w danym roku inwestujący swoje oszczędności poniósł stratę”
Jarosław Sadowski, dyrektor Departamentu Analiz w Rankomat.pl
Rachunek na konkretnym przykładzie wygląda tak: inwestor wpłaca na OKI 200 tys. zł, rynek spada o 10 proc., na koncie zostaje 180 tys. zł. Mimo utraty 20 tys. zł zapłaci ok. 763 zł podatku od wartości aktywów. W tym samym scenariuszu na zwykłym rachunku maklerskim nie zapłaciłby ani złotówki – podatek Belki pobiera się bowiem wyłącznie od zrealizowanego zysku.
Wzór wzięto ze Szwecji, ale opłacalność zaczyna się dopiero powyżej 4,5 proc. zysku rocznie
Polska konstrukcja jest wzorowana na szwedzkim koncie ISK (Investeringssparkonto), które od lat skutecznie zachęca Szwedów do inwestowania nadwyżek finansowych zamiast trzymania ich na nieoprocentowanych rachunkach. Mechanizm jest ten sam: zamiast podatku od zysku – niska, przewidywalna danina od wartości portfela. Różnica polega na tym, że w polskiej wersji podatek od aktywów pojawia się obok zachowanego podatku Belki dla rachunków tradycyjnych, a limity zwolnienia są rozdzielone i nierówne – cztery razy wyższe dla giełdy niż dla lokat.
Kluczowe pytanie brzmi: kiedy OKI się opłaca. Odpowiedź daje prosty próg rentowności. Skoro danina wynosi 0,85 proc. wartości, a podatek Belki 19 proc. zysku, to nowe konto zaczyna być korzystniejsze dopiero wtedy, gdy roczna stopa zwrotu przekracza ok. 4,5 proc. Poniżej tego progu tradycyjny rachunek wypada lepiej.
| Wynik roczny portfela | Podatek na OKI (0,85% od nadwyżki) | Podatek Belki (19% od zysku) | Co się opłaca |
|---|---|---|---|
| -10% (strata 20 000 zł) | ok. 763 zł | 0 zł | rachunek tradycyjny |
| +2,5% (zysk 5 000 zł) | 850 zł | 950 zł | niemal remis |
| +5% (zysk 10 000 zł) | 850 zł | 1 900 zł | OKI |
| +10% (zysk 20 000 zł) | 850 zł | 3 800 zł | OKI |
Z analiz Rankomat.pl wynika, że przy zwykłej lokacie oprocentowanej na 3,43 proc. OKI opłaca się mniej więcej do 107 tys. zł ulokowanego kapitału. Przy milionie złotych na koncie oszczędzający byłby na nowym rozwiązaniu stratny o ok. 1 770 zł rocznie względem tradycyjnej lokaty z podatkiem Belki. Odwrotnie wygląda to na giełdzie: przy silnych wzrostach oszczędność podatkowa idzie w tysiące, a przy portfelu miliona złotych – nawet w kilkadziesiąt tysięcy złotych rocznie.
Ustawa czeka na podpis prezydenta. Co powinien zrobić oszczędzający przed 1 stycznia 2027 r.
Na tym etapie o losach ustawy decyduje prezydent – może ją podpisać, zawetować albo skierować do Trybunału Konstytucyjnego. Jeśli podpis zostanie złożony, banki, domy maklerskie i TFI będą miały kilka miesięcy na przygotowanie oferty, a pierwsze konta OKI ruszą 1 stycznia 2027 r. Pierwsze rozliczenie podatku przypadnie dopiero między 15 marca a 31 maja 2028 r.
| Data | Wydarzenie |
|---|---|
| 3 lipca 2026 | Sejm uchwala ustawę: 427 za, 5 przeciw, 1 wstrzymujący |
| 22 lipca 2026 | Senat przyjmuje ustawę bez poprawek: 60 za, 23 przeciw, 2 wstrzymujące; poprawki PiS odrzucone |
| lipiec/sierpień 2026 | ustawa na biurku prezydenta |
| 1 stycznia 2027 | start Osobistych Kont Inwestycyjnych i nowego podatku od aktywów |
| 15 marca – 31 maja 2028 | pierwsze rozliczenie daniny za 2027 r. |
Do rozstrzygnięcia pozostaje kilka kwestii, o których ustawa mówi mniej, niż chcieliby oszczędzający: jak dokładnie będzie wyglądał algorytm liczenia średniej dziennej wartości nadwyżki, jak dostawcy rozliczą przenoszenie środków między instytucjami w trakcie roku oraz co stanie się z limitami przy wysokiej inflacji. Otwarte pozostaje też pytanie polityczne – czy próg 25 tys. zł dla lokat nie zostanie w kolejnych latach obniżony albo czy sama konstrukcja podatku od wartości aktywów nie stanie się precedensem dla szerszych rozwiązań.
Dla większości Polaków praktyczny wniosek jest jeden: OKI to wybór, a nie obowiązek. Kto ma mniej niż 125 tys. zł oszczędności, na nowym koncie tylko zyska – zwolnienie z podatku Belki działa w pełni. Kto ma znacznie więcej i trzyma kapitał w bezpiecznych, nisko oprocentowanych instrumentach, powinien policzyć rachunek zanim złoży podpis pod umową. Bo od 2027 r. po raz pierwszy w Polsce fiskus zainteresuje się nie tym, ile zarobiłeś, tylko tym, ile masz.
