15 sierpnia ma się pojawić w kalendarzu nowe święto państwowe: Dzień Bitwy Warszawskiej. Zapowiedziało to Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w odpowiedzi na petycję złożoną w Sejmie. Święto Wojska Polskiego zostaje, dni wolnych od pracy nie przybędzie, a projektu ustawy jeszcze nie ma.
Nowe święto ma stanąć obok Święta Wojska Polskiego, nie zamiast niego
Ministerstwo Kultury chce ustanowić ustawą święto państwowe upamiętniające rocznicę Bitwy Warszawskiej. Dotychczasowe Święto Wojska Polskiego, obchodzone tego samego dnia, ma pozostać bez zmian. To nie jest przemianowanie jednego na drugie, tylko dopisanie drugiej pozycji do tej samej daty.
Stanowisko przedstawił wiceminister w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego Maciej Wróbel w piśmie, o którym napisał serwis Rynek Zdrowia.
„MKiDN planuje również podjęcie prac legislacyjnych obejmujących uporządkowanie kwestii związanych ze świętami państwowymi. W tym kontekście należałoby się zgodzić z postulatem, aby wprowadzić w formie ustawowej święto państwowe pod nazwą upamiętniającą rocznicę Bitwy Warszawskiej”
Maciej Wróbel, wiceminister w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Święto Wojska Polskiego ustanowiła ustawa z 30 lipca 1992 r., ogłoszona w Dzienniku Ustaw z 1992 r. nr 60 pod pozycją 303. Nowe święto państwowe wymagałoby osobnego przepisu i nie uchylałoby tamtego.
Dlaczego 15 sierpnia formalnie nie jest świętem państwowym
Bo święto wojskowe i święto państwowe to w polskim prawie dwie różne kategorie. Ministerstwo Kultury prowadzi wykaz 18 świąt państwowych, przy których urzędy i instytucje publiczne mają obowiązek wywiesić flagę. 15 sierpnia na tym wykazie nie ma, mimo że tego dnia odbywają się centralne obchody z udziałem wojska.
Właśnie tę lukę wskazał w petycji radny z Dąbrowy Górniczej. To jego wniosek uruchomił odpowiedź Ministerstwa Kultury.
Data nie jest przypadkowa. Bitwa Warszawska rozegrała się między 13 a 25 sierpnia 1920 roku, w rozstrzygającej fazie wojny polsko-bolszewickiej. Nacierającą na stolicę Armią Czerwoną dowodził Michaił Tuchaczewski, całością polskiej operacji kierował Józef Piłsudski, a przełom przyniosło kontruderzenie znad Wieprza rozpoczęte 16 sierpnia. Muzeum Historii Polski szacuje polskie straty na około 4,5 tys. zabitych i 22 tys. rannych, a po stronie sowieckiej na około 60 tys. żołnierzy wziętych do niewoli. W polskiej tradycji to zwycięstwo funkcjonuje pod nazwą Cudu nad Wisłą.
Czy 15 sierpnia 2026 r. będzie dniem wolnym od pracy
Tak, i to niezależnie od tego, co stanie się z zapowiedzią ministerstwa. 15 sierpnia jest dniem ustawowo wolnym od pracy dla wszystkich zatrudnionych, ale z powodu religijnego: przypada wtedy Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny, wymienione w ustawie z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U. 1951 nr 4 poz. 28).
Nowe święto państwowe samo w sobie nie daje wolnego. Wykaz świąt państwowych i wykaz dni wolnych to dwie osobne listy w dwóch osobnych ustawach. Dowodem jest 2 maja i 1 sierpnia – obie daty są świętami w kalendarzu, a pracuje się w nie normalnie.
W 2026 roku dochodzi jeszcze jedna rzecz: 15 sierpnia wypada w sobotę. Zgodnie z art. 130 § 2 Kodeksu pracy pracodawca musi wtedy obniżyć wymiar czasu pracy o osiem godzin i dać wolne w innym terminie. Premier Donald Tusk rozstrzygnął to dla urzędów zarządzeniem z 5 stycznia 2026 r., opublikowanym w Monitorze Polskim pod pozycją 36.
- wolne wypada 14 sierpnia i 28 grudnia 2026 r., ale tylko dla członków korpusu służby cywilnej, czyli między innymi dla urzędów ministrów, urzędów wojewódzkich, Krajowej Informacji Skarbowej, Policji i Straży Granicznej
- pozostałym pracownikom termin odbioru wyznacza własny pracodawca, bo rządowe zarządzenie sektora prywatnego nie dotyczy
- wolnego dnia nie trzeba odpracowywać, to rekompensata za święto w sobotę, a nie dodatkowy urlop
Zarządzenie premiera zapadło siedem miesięcy przed pismem Ministerstwa Kultury i z Dniem Bitwy Warszawskiej nie ma nic wspólnego.
2 maja: Dzień Flagi ma dostać w nazwie Orła Białego
Druga zapowiedź dotyczy maja i tu chodzi już o samą nazwę. Obchodzony 2 maja Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej ma zostać Dniem Flagi i Orła Białego.
Powód jest taki, że godło państwowe nie ma własnej daty w kalendarzu, choć Konstytucja stawia je na równi z barwami i hymnem. Dzień Flagi wprowadziła nowelizacja ustawy o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej z 20 lutego 2004 r. (Dz.U. 2004 nr 49 poz. 467). Nie jest dniem wolnym od pracy i po zmianie nazwy nim nie będzie.
Projektu ustawy jeszcze nie ma
Obie zapowiedzi to na razie deklaracja w piśmie urzędowym, a nie przepis. Do wykazu druków sejmowych nie trafił żaden projekt w tej sprawie, ministerstwo nie podało terminu konsultacji publicznych ani daty przyjęcia projektu przez Radę Ministrów.
Zmiany mają wejść do szerszego projektu ustawy o znakach Państwa i Narodu Polskiego, nad którym ministerstwo pracuje. Ten sam projekt ma objąć wizerunek Orła Białego i dopuszczalne aranżacje hymnu.
Ile taka droga trwa, pokazuje najświeższy przykład. Projekt ustawy o Dniu Inwalidy Wojennego wniesiono we wrześniu 2025 r., a przepisy weszły w życie 4 marca 2026 r., po czternastodniowym vacatio legis. Niespełna sześć miesięcy – i to przy projekcie poselskim, który omija rządowe uzgodnienia. Nowe święto nie jest dniem wolnym od pracy, co dobrze pokazuje regułę opisaną wyżej.
Sejm wraca do prac po przerwie wakacyjnej, więc wcześniej żaden projekt nie stanie pod pierwszym czytaniem. Tegoroczne obchody 15 sierpnia odbędą się pod dotychczasową nazwą, tydzień po rocznicach Powstania Warszawskiego. Na końcu drogi legislacyjnej stoi Senat i podpis prezydenta.
Najczęstsze pytania
Czy Święto Wojska Polskiego zniknie?
Nie. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego proponuje ustanowienie nowego święta państwowego, a nie likwidację istniejącego. Święto Wojska Polskiego opiera się na ustawie z 30 lipca 1992 r. i pozostaje w mocy. Obie nazwy miałyby przypadać na 15 sierpnia.
Jakie święto jest 15 sierpnia?
15 sierpnia wypadają w Polsce dwa obchody naraz. Kościół katolicki celebruje uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, w tradycji ludowej nazywaną Matką Bożą Zielną, i to z niej wynika dzień wolny od pracy. Tego samego dnia przypada Święto Wojska Polskiego, ustanowione ustawą z 30 lipca 1992 r. w rocznicę Bitwy Warszawskiej 1920 roku. Jeśli zapowiedź Ministerstwa Kultury wejdzie w życie, dołączy do nich trzecia pozycja: Dzień Bitwy Warszawskiej.
Od kiedy miałby obowiązywać Dzień Bitwy Warszawskiej?
Najwcześniej po uchwaleniu ustawy przez Sejm, rozpatrzeniu jej przez Senat i podpisie prezydenta. Ministerstwo Kultury nie podało terminu skierowania projektu do konsultacji ani planowanej daty wejścia przepisów w życie, a przy poprzednim nowym święcie państwowym cała ścieżka zajęła niespełna sześć miesięcy. Do tego czasu 15 sierpnia pozostaje wyłącznie Świętem Wojska Polskiego.
