Narodowy Fundusz Zdrowia przesuwa na 2027 r. część płatności za świadczenia wykonane ponad wartość kontraktów. Prezes NFZ Filip Nowak podał 24 sierpnia 2026 r., że zmiana terminu rozliczeń tworzy w tegorocznym budżecie Funduszu przestrzeń szacowaną na 6-7 mld zł. Oszczędności NFZ obejmują też planowane cięcia w 22 rodzajach terapii i nowy sposób finansowania szpitalnych oddziałów ratunkowych.
NFZ przesuwa 6-7 mld zł płatności na 2027 rok
Fundusz nie umarza należności wobec placówek, tylko przenosi termin zapłaty. Nowak podkreślił, że rozwiązanie „nie oznacza anulowania należności wobec świadczeniodawców, lecz przesunięcie części płatności na kolejny okres rozliczeniowy”. Pieniądze mają więc wrócić do placówek, ale rok później niż dotąd.
Nowak przedstawia zmianę jako korzystną dla pacjentów.
będzie to miało zasadniczy wpływ na dostępność i bezpieczeństwo świadczeń, a także lepszą opiekę dla pacjentów
Filip Nowak, prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Brakuje 14 mld zł na świadczenia ponad limit
Skalę problemu Nowak nazwał wcześniej. W wypowiedzi dla TVP Info z 21 lipca 2026 r. powiedział, że „brak około 14 mld zł odnosi się do finansowania świadczeń zrealizowanych ponad limity określone w umowach”. Zastrzegł przy tym, że nie jest to deficyt całego Funduszu, bo zawarte kontrakty są realizowane na bieżąco. Tegoroczne wydatki państwa na ochronę zdrowia sięgają 248 mld zł.
Te dwie liczby opisują różne rzeczy. Szpital, który przyjął więcej pacjentów, niż przewidywała umowa, dostanie za nich zapłatę – tylko później. Według „Gazety Polskiej Codziennie” lukę w finansach Funduszu zmniejszyły w tym roku dotacje budżetowe w wysokości 10 mld zł.
Od 1 lipca 2026 r. nadwykonania rozlicza się po roku
Mechanizm zmienił się w połowie roku. Zamiast rozliczeń kwartalnych obowiązuje rozliczenie roczne, a zapłata za świadczenia ponadlimitowe następuje po upływie roku. Wynika to z komunikatu Narodowego Funduszu Zdrowia z 30 czerwca 2026 r., zaktualizowanego 16 lipca.
Nowe zasady objęły przede wszystkim trzy obszary: leczenie zaćmy, rehabilitację leczniczą i porady specjalistyczne. Fundusz przygotował w tej sprawie trzy projekty zarządzeń – dla leczenia szpitalnego w zakresie świadczeń wysokospecjalistycznych, dla rehabilitacji leczniczej oraz dla ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, czyli poradni, do których pacjent trafia ze skierowaniem. Z rocznego rozliczenia wyłączono świadczenia dla dzieci i młodzieży do 18. roku życia.
Fundusz tłumaczy: trzy razy więcej za poradnie niż w 2018 roku
W uzasadnieniu NFZ sięgnął po porównanie, które w relacjach o cięciach pojawia się rzadko. Fundusz podał, że za ambulatoryjną opiekę specjalistyczną płaci dziś ponad trzy razy więcej niż w 2018 r., a z tego poziomu opieki skorzystało w tym czasie tylko około 3 proc. więcej pacjentów.
W tym ujęciu problemem nie są wyłącznie braki finansowe, ale relacja nakładów do liczby leczonych. Trzykrotnie wyższe wydatki nie przełożyły się według Funduszu na porównywalny wzrost liczby pacjentów.
Pracodawcy szpitali: karetki znów będą stać w kolejkach
Placówki oceniają zmiany inaczej. W rozmowie z „Gazetą Polską Codziennie” Krzysztof Żochowski z zarządu Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych sprowadził je do jednego celu.
Bez względu na uprawianą propagandę fakty są takie, że wszelkie działania mają na celu zmniejszenie kosztów opieki medycznej
Krzysztof Żochowski, członek zarządu Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych
Anna Gil, prezes Świętokrzyskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych, wskazała konkretny skutek nowego finansowania oddziałów ratunkowych.
karetki znów będą stać w kolejkach
Anna Gil, prezes Świętokrzyskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych
Ekspert ochrony zdrowia Wojciech Wiśniewski powiedział tej samej gazecie, że nie dostrzega w planowanych rozwiązaniach działań na rzecz zwiększenia dostępności świadczeń. Opóźnienia w płatnościach dotknęły według dziennika szpitale w Szczecinie, Sanoku, Inowrocławiu, Tarnowskich Górach i Proszowicach, a w Sanoku wynagrodzenia obniżono o 30 proc. Podobny mechanizm opisywaliśmy wcześniej, gdy hospicja ograniczyły przyjęcia z powodu zaległości Funduszu.
Co dalej: SOR, 476 mln zł i limity etatów
Kolejna zmiana dotyczy szpitalnych oddziałów ratunkowych. Zamiast ryczałtu kwota ma zależeć od liczby pacjentów dowiezionych na SOR karetką. Osobno przygotowywane jest ograniczenie płatności w 22 przypadkach terapii, które według „Gazety Polskiej Codziennie” ma dać około 476 mln zł oszczędności rocznie.
Trzeci wątek to wynagrodzenia. Przygotowywane przepisy zakładają maksymalną stawkę godzinową 240 zł brutto, ograniczenie pracy medyka do dwóch etatów oraz wymóg zatrudnienia na co najmniej pół etatu w jednej placówce. Terminu wejścia tych rozwiązań w życie rząd nie ogłosił, a projekty nie trafiły dotąd do wykazu prac legislacyjnych.
