W wieku 87 lat zmarła była brytyjska premier Margaret Thatcher. Bezpośrednią
przyczyną zgonu był – jak poinformował rzecznik rodziny – udar mózgu. Była osobą
najdłużej sprawującą urząd premiera Wielkiej Brytanii. Jej działania położyły
podwaliny pod dzisiejszy rozwój gospodarczy Wysp. Zanim Partia Konserwatywna
wygrała wybory w 1979 roku, a Margaret Thatcher – ku zaskoczeniu wszystkich –
zastąpiła na stanowisku szefa rządu Jamesa Callaghana, Wielka Brytania była
najwolniej rozwijającą się europejską gospodarką. Nie oznacza to, że wraz ze
zmianą na najważniejszym w rządzie stanowisku nastąpił cud. Na poprawę trzeba
było bowiem nieco poczekać, a i tak została ona okupiona negatywnymi zjawiskami
społecznymi w postaci pauperyzacji części brytyjskiego społeczeństwa i jego
polaryzacji.
Pierwsze dwa lata Thatcher na stanowisku premiera nie należały do
najłatwiejszych. Nie udało się bowiem obniżyć poziomu bezrobocia, chociaż
wskaźniki ekonomiczne uległy wyraźnej poprawie. Między innymi to oraz wygrany
konflikt z Argentyną o Falklandy zdecydował o zwycięstwie konserwatystów w
wyborach w 1983 roku. W kolejnej kadencji rząd Margaret Thatcher przystąpił do
przeprowadzenia zdecydowanych reform, na które złożyły się radykalny program
prywatyzacji oraz deregulacji, reforma związków zawodowych, obniżenie podatków a
także wprowadzenie mechanizmów wolnorynkowych do służby zdrowia i edukacji. Przy
czym należy podkreślić, iż Thatcher prywatyzowała te zakłady, które przynosiły
straty, pozostawiając “srebra rodowe” w posiadaniu państwa.
Nie wszystkie jej posunięcia były trafione – wystarczy przypomnieć reformę
kolei, która przyczyniła się do poważnego obniżenia poziomu bezpieczeństwa na
torach. Fatalnie “Żelazna Dama” zapisała się też w pamięci górników.
Największe osiągnięcia miała w polityce międzynarodowej. Przede wszystkim należy
wspomnieć jej udział w zakończeniu zimnej wojny. Działania, podejmowane przez
nią wspólnie z prezydentem USA Ronaldem Reaganem, niewątpliwie przyczyniły się
do obalenia komunizmu. Udzielone przez nią poparcie dla zasad jednolitego rynku
umożliwiło pogłębienie integracji na Starym Kontynencie. Dbała przy tym o
należne miejsce Wielkiej Brytanii we wspólnocie – w 1984 r. wywalczyła rabat od
składki brytyjskiej wnoszonej do budżetu UE. Jako polityk do dziś posiada wśród
Brytyjczyków zarówno zagorzałych przeciwników, jak i zwolenników.
Zobacz, co jeszcze piszemy w dziale Polska…
Anna Wiejak
Artykuł ukazał się w najnowszym numerze tygodnika „Nasza Polska” Nr 16 (911) z
16 kwietnia 2013 r.
