Gen. Alexus Grynkewich, naczelny dowódca sojuszniczych sił NATO w Europie (SACEUR), przedstawił 12 października 2026 r. na konferencji Warsaw Security Forum w Warszawie strategię zwycięstwa NATO. Koncepcja, nazwana przez Sojusz Teorią zwycięstwa (Theory of Victory), opisuje, jak NATO odpowie na atak na którekolwiek z 32 państw członkowskich: zablokuje pierwsze uderzenie, osłabi natarcie i w razie potrzeby rozbije siły przeciwnika. Niejawną wersję dokumentu państwa Sojuszu uzgodniły około trzech miesięcy przed wystąpieniem generała.
Strategia zwycięstwa NATO ma trzy etapy: zablokować, osłabić i rozbić
Pierwszym etapem jest zablokowanie ataku w miejscu, w którym przeciwnik uderzy. Siły lądowe NATO mają związać jego formacje i nie dopuścić do zajęcia terytorium Sojuszu, zanim agresor postawi sojuszników przed faktem dokonanym. Lotnictwo i marynarka wojenna, wspierane przez zdolności kosmiczne i cybernetyczne, mają w tym czasie przejąć kontrolę nad polem walki.
Jeśli natarcie będzie trwało, NATO przejdzie do drugiego etapu i osłabi atak. Grynkewich wymienił tu zaawansowane sensory, drony i systemy autonomiczne, które wykrywają i oceniają cele przy ograniczonym udziale człowieka, oraz uderzenia prowadzone jednocześnie w kilku domenach.
Trzeci etap zaczyna się wtedy, gdy przeciwnik podtrzyma atak albo wprowadzi do walki odwody. Celem staje się cały system, który zaopatruje jego oddziały, zapewnia im łączność i nimi dowodzi: logistyka, sieci łączności i stanowiska dowodzenia, rażone także precyzyjnymi uderzeniami dalekiego zasięgu.
| Etap | Co robi NATO | Jakimi środkami |
|---|---|---|
| zablokować (block) | zatrzymuje pierwsze uderzenie i nie dopuszcza do zajęcia terytorium Sojuszu | siły lądowe, lotnictwo, marynarka wojenna, zdolności kosmiczne i cybernetyczne |
| osłabić (blunt) | hamuje trwające natarcie i odbiera mu impet | sensory, drony, systemy autonomiczne, uderzenia w kilku domenach naraz |
| rozbić (break) | niszczy system, który pozwala przeciwnikowi prowadzić walkę | uderzenia precyzyjne dalekiego zasięgu w logistykę, łączność i dowodzenie |
W wystąpieniu, którego zapis opublikowała kwatera główna SHAPE, generał streścił koncepcję w trzech zdaniach:
Moja teoria zwycięstwa jest prosta: zablokujemy początkowy atak. Jeśli atak będzie trwał, osłabimy go i nie dopuścimy do natarcia przeciwnika. A jeśli będzie to konieczne, rozbijemy siły przeciwnika i operacyjny system prowadzenia walki, który zostanie wystawiony przeciwko nam.
gen. Alexus Grynkewich, SACEUR, wystąpienie na Warsaw Security Forum, 12 października 2026 r., tłumaczenie redakcji
Efekt Grynkewich opisał trzema skutkami. Formacje przeciwnika zostaną odcięte od uzupełnień, jego dowódcy stracą kontrolę nad oddziałami, a siły i zaplecze agresora będą stopniowo niszczone, aż każdy atak na któregokolwiek sojusznika okaże się daremny.
Grynkewich: NATO jest gotowe walczyć już dziś w nocy
Generał podkreślił, że Sojusz nie ma planów, zamiarów ani ambicji wykraczających poza ochronę swoich obywateli i obronę własnego terytorium. Fragment wystąpienia opublikowało w polskim tłumaczeniu Ministerstwo Obrony Narodowej w komunikacie z Warsaw Security Forum:
NATO jest sojuszem obronnym. Nikt jednak nie powinien mylić naszego defensywnego charakteru ze słabością czy brakiem determinacji. Jeśli ktoś będzie na tyle nierozsądny, by nas zaatakować, będziemy walczyć. […] Jeśli zostaniemy zaatakowani, jesteśmy gotowi walczyć dziś w nocy, ale nie popadamy w samozadowolenie. Będziemy nadal przygotowywać się i ćwiczyć każdego dnia, a jutro będziemy jeszcze bardziej gotowi, pojutrze zaś – jeszcze bardziej.
gen. Alexus Grynkewich, SACEUR, Warsaw Security Forum, 12 października 2026 r., tłumaczenie Ministerstwa Obrony Narodowej
Grynkewich zaznaczył jednocześnie, że nie ocenia konfliktu jako nieuchronnego ani bliskiego. Według generała wojnie zapobiega jasne komunikowanie obronnych zamiarów Sojuszu i utrzymywanie otwartych kanałów kontaktu, przez które można wyjaśniać nieporozumienia.
Cel NATO według Grynkewicha: odebrać agresorowi zdolność do dalszego ataku
Dowódca NATO powiedział wprost, że realizując opisane działania, Sojusz nie dąży do zadania przeciwnikowi strategicznej klęski i nie musi tego robić. Uderzenia mają pozbawić wojska atakujące zdolności do kontynuowania ofensywy. Grynkewich ostrzegł zarazem, że NATO dysponuje środkami, które pozwalają odpowiedzieć na każdy krok przeciwnika w górę drabiny eskalacji.
Według generała groźba eskalacji ze strony agresora albo jej faktyczne użycie w trakcie konfliktu wzmocni jedność Sojuszu, zamiast ją rozbić. W samym przemówieniu Grynkewich nie wymienił Rosji z nazwy, ale sesja, podczas której wystąpił i rozmawiał z przewodniczącą Warsaw Security Forum prof. Katarzyną Pisarską, nosiła tytuł „Teoria zwycięstwa: Jak osiągnąć sukces militarny w odstraszaniu i obronie przed Rosją?”.
Dlaczego dowódca NATO ujawnił teorię zwycięstwa w Warszawie
Grynkewich wyjaśnił, że upublicznił założenia koncepcji, bo społeczeństwa państw Sojuszu są zaniepokojone. Państwa wschodniej flanki zgłaszają akty sabotażu, podpalenia i wtargnięcia dronów. Generał chciał zapewnić miliard obywateli państw NATO, że Sojusz wie, co trzeba zrobić i jak to zrobić.
Teorię zwycięstwa Grynkewich opisał jako wspólną wizję, która ma prowadzić sojuszników do wygranej w odstraszaniu i obronie, a jej szczegóły pozostają w niejawnej wersji dokumentu. Koncepcja opiera się na przyjętej przez wszystkie 32 państwa Koncepcji Odstraszania i Obrony Obszaru Euroatlantyckiego (DDA) oraz na doświadczeniach z wojny na Ukrainie i z Bliskiego Wschodu. Generał powiedział, że NATO korzysta z lekcji, które przekazują mu ukraińscy partnerzy.
Wystąpienie generała skomentowała w rozmowie z PAP Magdalena Sobkowiak-Czarnecka, sekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej. Wiceminister oceniła, że deklaracja Grynkewicha pokazuje jedność NATO i wprost wskazuje Rosję jako wroga. Jej zdaniem słowa dowódcy potwierdzają gotowość sojuszniczych sił, sprzętu i motywację do wspólnego działania, a zarazem odpowiadają na pytania o współpracę Polski z sojusznikami, które według niej stawia opozycja. Sobkowiak-Czarnecka przypomniała też, że odpowiedzialność za wojnę na Ukrainie ponosi Rosja.
Wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz spotkał się z Grynkewichem na marginesie forum i wysłuchał jego rozmowy z prof. Pisarską. Wybór polskiej stolicy na miejsce prezentacji szef MON wiązał z polskimi wydatkami na obronność:
Nieprzypadkowy był wybór miejsca – Warszawa, Warsaw Security Forum – po to, żeby pokazać teorię zwycięstwa, bo Polska pokazuje przez ostatnie lata, jak mocno inwestować, żeby wolność miała siłę, którą się będzie bronić.
Władysław Kosiniak-Kamysz, wicepremier, minister obrony narodowej, Warsaw Security Forum, 12 października 2026 r.
Artykuł 5 i amerykańscy żołnierze w Polsce
Pytany o wiarygodność gwarancji sojuszniczych, Grynkewich przypomniał, że wszystkie 32 państwa potwierdziły zobowiązanie wobec artykułu 5 Traktatu Północnoatlantyckiego na lipcowym szczycie NATO w Ankarze. Artykuł 5 stanowi, że zbrojna napaść na jednego sojusznika jest traktowana jako napaść na wszystkich. Generał dodał, że przyjmuje deklaracje szefów państw i rządów za dobrą monetę.
Odpowiadając na wątpliwości co do zaangażowania Stanów Zjednoczonych, Grynkewich zwrócił uwagę, że amerykańscy żołnierze stacjonują dziś w Polsce i na całej wschodniej flance. NATO musi według niego być gotowe do obrony Europy także wtedy, gdy siły USA będą jednocześnie zaangażowane w innym regionie, na przykład na Indo-Pacyfiku.
Kosiniak-Kamysz mówił tego samego dnia, że im więcej amerykańskich żołnierzy będzie w Polsce, tym większą odpowiedzialność Polska może brać za wschodnią flankę NATO. Szef MON powiązał to ze staraniami o stałą bazę wojsk USA w Polsce, o której rozmowy z Waszyngtonem według niego weszły we wrześniu w fazę finałową.
Najczęstsze pytania
Kim jest gen. Alexus Grynkewich?
Gen. Alexus Grynkewich jest generałem Sił Powietrznych USA, który od lipca 2025 r. pełni jednocześnie funkcje naczelnego dowódcy sojuszniczych sił NATO w Europie (SACEUR) i dowódcy Dowództwa Europejskiego Stanów Zjednoczonych (EUCOM). Według oficjalnej biografii Sił Powietrznych USA był pilotem myśliwców F-16 i F-22, a wcześniej kierował zarządem operacyjnym Połączonego Kolegium Szefów Sztabów w Pentagonie.
Czy NATO spodziewa się ataku Rosji?
Gen. Alexus Grynkewich powiedział na Warsaw Security Forum, że nie ocenia konfliktu jako nieuchronnego ani bliskiego. Teoria zwycięstwa ma odstraszać potencjalnego agresora i uspokoić obywateli państw Sojuszu zaniepokojonych aktami sabotażu i wtargnięciami dronów. Generał zapewnił jednocześnie, że w razie ataku NATO jest gotowe do walki natychmiast.
Czym jest Warsaw Security Forum?
Warsaw Security Forum to coroczna międzynarodowa konferencja o bezpieczeństwie, organizowana przez Fundację im. Kazimierza Pułaskiego. Tegoroczna edycja odbyła się w Warszawie 12 i 13 października 2026 r., a wzięli w niej udział m.in. premier Donald Tusk, minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz i gen. Alexus Grynkewich.
