Na rynku wydawniczym właśnie ukazała się publikacja, z którą powinien zapoznać
się każdy zatroskany o kształt polskiego katolicyzmu. W ubiegłym tygodniu w
siedzibie Konferencji Episkopatu Polski odbyła się promocja książki “Raport o
stanie wiary w Polsce”. Jest to wywiad-rzeka z Przewodniczącym Konferencji
Episkopatu Polski arcybiskupem Józefem Michalikiem przeprowadzony przez
publicystów: Grzegorza Górnego i Tomasza P. Terlikowskiego. Tytuł nawiązuje –
jak wyjaśnił redaktor Górny – do głośnej książki “Raport o stanie wiary”,
będącej zapisem rozmowy Vittorio Messoriego prowadzonej z kardynałem Josephem
Ratzingerem. – Zamierzeniem Messoriego było zadanie pytania, kardynałowi
Ratzingerowi, jak wygląda kondycja katolicyzmu na świecie 20 lat po Soborze
Watykańskim II. Naszą intencją było zadanie pytań o stan polskiego katolicyzmu,
o wiarę w Polsce 20 lat po obaleniu komunizmu – wyjaśniał Górny. Zapewniając, że
hierarcha nie uchylał się od drażliwych pytań.
Oprócz zapisu treści rozmowy z arcybiskupem czytelnik znajdzie tam prezentacje
wyników badań odwołujących się do przekonań i postaw katolików w Polsce. Według
zaprezentowanych danych z raportu GFK Polonia z 2010 r. na temat oceny Kościoła
w Polsce przez wiernych, 73 procent Polaków ocenia pozytywnie pracę
duszpasterską księży, 72 proc. pozytywnie ocenia działalność charytatywną
Kościoła, 65 proc. w ten sam sposób ocenia relacje duchowieństwa ze świeckimi.
Czyli obraz ten, bardzo często odbiega od tego, jaki kreowany jest w mediach,
zwłaszcza tych nieprzychylnych Kościołowi.
Realny optymizm
Tym, co może najbardziej interesować czytelników, jest obraz polskiego
katolicyzmu ukazany przez samego arcybiskupa. – Mój realizm i optymizm łączą
się. Uważam, że spojrzenie na rzeczywistość Kościoła w Polsce pozwala zauważyć
bardzo dużo pozytywnych stron. Pewną dynamikę, pewną żywotność, którą widać
chociażby w bardzo mocnym ożywieniu się laikatu po mroźnej antylaickiej zimie w
powojennym okresie komunistycznym. Precyzując, hierarcha wspomniał o istnieniu
katolickich stowarzyszeń, ale i o wyjściu z getta niektórych grup społecznych,
takich jak np. osoby niepełnosprawne. Zwrócił również uwagę na olbrzymie
znaczenie ruchów obrońców życia. Na szczególne uznanie arcybiskupa, które
dowodzi, że Kościół żyje, zasługują konfesjonały, domy rekolekcyjne i
indywidualna praca wewnętrzna nad pogłębieniem wiary.
Więcej na ten temat w tekście: Cytaty księdza Jerzego Popiełuszki – najważniejsze słowa błogosławionego męczennika
Wiara przenikająca życie
Z drugiej strony arcybiskup Michalik ma świadomość, że są pewne obszary, nad
którymi trzeba trochę popracować. Przede wszystkim potrzeba nam wszystkim
uświadomić sobie, że za dynamikę Kościoła odpowiedzialni są wszyscy, a nie
wyłącznie osoby duchowne. Potrzeba nam odpowiedniej formacji, bo jak mówił: –
Polska sobie poradzi bez różnych specjalistów, ale nie poradzi sobie bez
świętych. Kolejną naszą przypadłością jest w przekonaniu arcybiskupa oddzielenie
życia od wiary. Wiara to nie jest tylko wymiar indywidulany i relacja człowieka
z Bogiem, ale musi się ona przekładać na wymiar wspólnotowy. Błędne jest
podejście, widoczne np. u niektórych polityków deklarujących katolicyzm i
wspierających procedurę in vitro czy też postawy aprobujące zabijanie życia
poczętego. – To jest nasza choroba społeczna, że ja mogę być katolikiem w domu,
w kościele w niedzielę, w Wigilię, ale nie potrafię zareagować, kiedy szef
krzywdzi mojego kolegę albo kiedy mój kolega źle mówi o innym koledze – przed
taką postawą przestrzegał hierarcha.
Kolejną naszą słabością jest dziedzina etyki pracy. Ogromnym problemem w tym
obszarze jest ustanowienie sprawiedliwego prawa, które w zasadzie tylko dzięki
temu, że jest sprawiedliwe, powinno obowiązywać.
Przeczytaj artykuł o tym, Sierpień miesiącem trzeźwości. Ważny głos Kościoła, którego katolik nie może zlekceważyć
Umarła miłość do dziecka
Niepokojące jest też pytanie o młodych ludzi, czy będą w stanie ocalić i
rozwinąć w przyszłości dar wiary? Nie można jednak odpowiedzieć na to pytanie,
jak mówił arcybiskup, bez spojrzenia na kondycję rodziny. – To spojrzenie jest
pełne niepokoju, odpowiedzialności i bólu. Przecież dzisiaj na jedną kobietę w
Polsce przypada 1,2 dziecka – czyli umarła miłość do dziecka w Polsce. (…) Jeśli
występuje dzietność poniżej współczynnika 1,4 w społeczeństwie, to już zgodnie
ze statystyką proces jest nieodwracalny. Sytuacja jest bardzo groźna w Polsce i
młodzież wyrasta w takich rodzinach i w takim środowisku – przestrzegał
hierarcha. Z drugiej strony trzeba zobaczyć dobro u młodych ludzi angażujących
się w różne formy wolontariatu, czyli niosących pomoc dla innych. – Człowiek
jest lepszy niż myślimy i sądzę, że tym ludziom młodym trzeba pomagać wydobywać
to dobro z siebie. Jako budujący przykład arcybiskup wspomniał o aktywnej
postawie w życiu społecznym i politycznym młodzieży. – Najgorsza jest bierność,
pasywność i to nasze pokolenie jest bardziej ostrożne i nie angażuje się –
podkreślał.
Pytany o przyszłość Kościoła w Polsce zauważył, że nie jest ona wyłącznie
kreowana przez ludzi. Zaznaczył przy tym, że ma pełne zaufanie do Boga. Istotą
problemu jest pytanie, czy na tej płaszczyźnie zdamy egzamin ze współpracy z
Panem Bogiem. – Nie ustaniemy w trudzie, w pracy i będziemy próbowali być wierni
tradycji Kościoła i Ewangelii, ale i czasom, bo one też domagają się
ustosunkowania i pewnych konfrontacji. Jestem człowiekiem nadziei – konkludował.
Jacek Sądej
