Centralny Ośrodek Informacji Gospodarczych (COIG) podał, że do końca września 2026 r. sądy ogłosiły upadłość konsumencką wobec 18 370 osób. To o 19 proc. więcej niż w pierwszych trzech kwartałach 2025 r., a do wyniku z całego 2025 r. (21 266) brakuje około 2,9 tys. przypadków. COIG wskazuje, że w całym 2026 r. liczba upadłości prawdopodobnie przekroczy 24 tys. Polacy coraz częściej decydują się na rozwiązanie, które dla wielu jest ostatnią deską ratunku. Do Sejmu trafił projekt ustawy, która ma ułatwić i zautomatyzować cały proces.
Ponad 18 tys. upadłości w trzech kwartałach roku
COIG opublikował zestawienie za trzy kwartały 2026 r. Rok wcześniej w tym samym okresie sądy ogłosiły 15 397 upadłości, więc wzrost wynosi 19 proc. COIG naliczył najwięcej upadłości w marcu (2305), we wrześniu (2277) i w czerwcu (2245).
Sześć z dziewięciu miesięcy 2026 r. przekroczyło próg 2 tys. upadłości. W tym samym okresie 2025 r. nie przekroczył go żaden miesiąc (najwyżej 1996 we wrześniu), a w 2023 r. tylko marzec (2016).
| Okres | 2025 | 2026 | Zmiana rok do roku |
|---|---|---|---|
| I kwartał | 4750 | 5903 | 24 proc. |
| II kwartał | 5087 | 6352 | 25 proc. |
| III kwartał | 5560 | 6115 | 10 proc. |
| I-III kwartał razem | 15 397 | 18 370 | 19 proc. |
Z miesięcznego zestawienia COIG, zsumowanego kwartalnie, wynika, że tempo wzrostu zwolniło w trzecim kwartale. Liczba upadłości rosła rok do roku o 24 proc. w pierwszym kwartale i o 25 proc. w drugim, a w trzecim o 10 proc. Sierpień przyniósł 1824 upadłości wobec 1716 rok wcześniej, a wrzesień 2277 wobec 1996.
Żeby prognoza 24 tys. się sprawdziła, w IV kwartale musi paść około 5,6 tys. upadłości
Od wyniku 18 370 do granicy 24 tys., którą COIG uznaje za prawdopodobną dla całego 2026 r., brakuje 5630 upadłości, czyli średnio 1877 miesięcznie.
W IV kwartale 2025 r. sądy ogłosiły 5869 upadłości, co wynika z różnicy między rocznym wynikiem COIG (21 266) a sumą trzech pierwszych kwartałów (15 397). Taki wynik w IV kwartale 2026 r. dałby razem 24 239. W trzecim kwartale 2026 r. sądy ogłosiły 6115 upadłości.
Najwyższy dotąd roczny wynik w danych COIG to 21 266 z 2025 r. W 2024 r. było 21 187 upadłości, w 2023 r. 21 tys., a w 2022 r. 15 622. Wynik powyżej 24 tys. oznaczałby wzrost o około 13 proc. wobec 2025 r.
Czy prognoza 24 tys. się sprawdzi, pokażą dane COIG za IV kwartał 2026 r.
Upadłość ogłaszają najczęściej osoby w wieku 40 do 49 lat, a seniorzy to co piąty przypadek
Według COIG średni wiek osoby, która w 2026 r. ogłosiła upadłość konsumencką, wynosi 47 lat. Najmłodsza z nich miała 16 lat, a najstarsza 96. Największą grupę stanowią osoby w wieku 40 do 49 lat (26,86 proc.), a na drugim miejscu są osoby w wieku 30 do 39 lat (24,46 proc.).
| Wiek | Liczba upadłości w 2026 r. | Udział |
|---|---|---|
| 16-29 lat | 1636 | 8,91 proc. |
| 30-39 lat | 4490 | 24,46 proc. |
| 40-49 lat | 4930 | 26,86 proc. |
| 50-59 lat | 3409 | 18,57 proc. |
| 60-69 lat | 2448 | 13,34 proc. |
| 70-79 lat | 1318 | 7,18 proc. |
| 80-96 lat | 126 | 0,69 proc. |
Seniorzy w wieku 60 lat i więcej odpowiadają za 21,20 proc. wszystkich przypadków. Mężczyźni ogłosili 9993 upadłości (54,4 proc.), a kobiety 8377 (45,6 proc.). COIG naliczył najwięcej upadłości w województwie śląskim (2783) i mazowieckim (2747), a wśród miast w Warszawie (1075), Krakowie (512) i Łodzi (476).
Upadłość konsumencką ogłosiło także 2133 byłych przedsiębiorców, którzy zamknęli firmę nie później niż 12 miesięcy przed postanowieniem sądu. COIG przyjmuje, że przyczyną ich upadłości było niepowodzenie tej działalności. Najwięcej, 209 osób, prowadziło wcześniej firmę transportu drogowego towarów.
Projekt UD260 w Sejmie: wierzyciele zamiast sądu nadzorują plan spłaty
Rada Ministrów przyjęła 2 września 2026 r. projekt zmiany Prawa upadłościowego, Prawa restrukturyzacyjnego i ustawy o Krajowym Rejestrze Zadłużonych (KRZ), który przedłożył minister sprawiedliwości. Do Sejmu projekt trafił 4 września jako druk nr 3085, a 15 września został skierowany do pierwszego czytania w Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka.
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów (KPRM) podała w komunikacie, że sąd nie będzie musiał z urzędu nadzorować wykonywania planu spłaty. Rząd argumentuje, że to wierzyciele najlepiej wiedzą, czy otrzymują należne im spłaty, więc sąd ma działać na wniosek zainteresowanych. Projekt wdraża rozwiązania z unijnej dyrektywy, której celem jest zwiększenie sprawności postępowań oddłużeniowych.
Zobowiązania objęte planem spłaty zostaną umorzone z mocy prawa po trzech miesiącach od końca okresu, na który sąd ustalił plan. W tym czasie wierzyciele mogą wystąpić do sądu o zmianę lub uchylenie planu, jeśli dłużnik nie wykonywał go prawidłowo. Dotychczas sprawę zamykało postanowienie sądu o stwierdzeniu wykonania planu i umorzeniu zobowiązań (art. 49121 Prawa upadłościowego).
Postanowienie o ustaleniu planu spłaty ma wskazywać, kiedy zobowiązania zostaną umorzone, a informację tę opublikuje KRZ. Dłużnik, który wcześniej spłaci należności z planu, będzie mógł wnioskować do sądu o skrócenie okresu jego wykonywania. Dane dłużnika przestaną być ujawniane w KRZ po trzech latach od opublikowania informacji o umorzeniu.
Rada Legislacyjna przy Prezesie Rady Ministrów oceniła w opinii z 12 stycznia 2026 r., że projekt co do zasady zasługuje na uznanie i powinien być przedmiotem dalszych prac legislacyjnych. Zaproponowała też uwagi do rozważenia w toku tych prac.
Oddłużenie przez sąd i syndyka
Upadłość konsumencka to sądowa procedura oddłużenia osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej i utraciła zdolność do spłacania wymagalnych długów. Sąd ogłasza upadłość, syndyk sprzedaje majątek dłużnika, a po wykonaniu planu spłaty pozostałe zobowiązania zostają umorzone. Zasady określa ustawa z 28 lutego 2003 r., czyli Prawo upadłościowe.
Kto może ogłosić upadłość konsumencką
Wniosek składa dłużnik, który jest niewypłacalny, czyli utracił zdolność do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Prawo upadłościowe domniemywa niewypłacalność, gdy opóźnienie w zapłacie przekracza trzy miesiące. Wystarczy jeden wierzyciel, a brak majątku nie blokuje postępowania.
Od 24 marca 2020 r. sąd nie bada na początku, czy dłużnik sam zawinił swojej niewypłacalności. Ta okoliczność ma znaczenie dopiero przy ustalaniu planu spłaty. Z procedury korzystają także byli przedsiębiorcy, którzy zamknęli firmę. Wniosek można złożyć elektronicznie przez KRZ albo na formularzu papierowym, a opłata sądowa wynosi 30 zł.
Jak wygląda plan spłaty?
Po ogłoszeniu upadłości syndyk sprzedaje majątek dłużnika i zawiadamia wierzycieli, a sąd ustala plan spłaty wierzycieli. Plan określa, ile i jak długo upadły spłaca, oraz jaka część długów zostanie umorzona. Plan trwa zwykle do 36 miesięcy, a gdy dłużnik doprowadził do niewypłacalności umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa, sąd ustala go na okres od 36 do 84 miesięcy (art. 49115).
Sąd może umorzyć zobowiązania bez planu spłaty, jeśli dłużnik jest trwale niezdolny do jakichkolwiek spłat, na przykład z powodu wieku, ciężkiej choroby albo niepełnosprawności (art. 49116). Upadły może wnioskować o wydzielenie z ceny sprzedanego mieszkania, w którym mieszka, kwoty odpowiadającej przeciętnemu czynszowi najmu za 12 do 24 miesięcy (art. 342a).
Jakich długów upadłość nie umarza?
Umorzenie nie obejmuje między innymi tych zobowiązań:
- zobowiązań alimentacyjnych
- rent z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci
- grzywien, nawiązek i obowiązku naprawienia szkody orzeczonych przez sąd
Umorzenie długów dłużnika nie zwalnia poręczyciela ani współdłużnika, a wierzyciel zachowuje zabezpieczenia rzeczowe na majątku osób trzecich (art. 49115). Sąd odmawia oddłużenia, gdy dłużnik doprowadził do niewypłacalności celowo albo gdy w ciągu 10 lat przed wnioskiem toczyło się wobec niego postępowanie z umorzeniem zobowiązań (art. 49114a). Od tych reguł sąd może odstąpić ze względu na słuszność lub względy humanitarne.
Najczęstsze pytania
Ile upadłości konsumenckich ogłoszono w 2026 roku?
Do końca września 2026 r. COIG naliczył 18 370 upadłości konsumenckich, o 19 proc. więcej niż w tym samym okresie 2025 r. Najwięcej, 2305, sądy ogłosiły w marcu, a we wrześniu 2277. COIG wskazuje, że w całym roku liczba upadłości prawdopodobnie przekroczy 24 tys.
Ile trwa plan spłaty w upadłości konsumenckiej?
Według Prawa upadłościowego plan spłaty trwa zwykle do 36 miesięcy. Gdy dłużnik doprowadził do niewypłacalności umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa, sąd może ustalić go na okres od 36 do 84 miesięcy. Po wykonaniu planu sąd umarza pozostałe zobowiązania objęte upadłością.
Czy nowe przepisy o upadłości konsumenckiej już obowiązują?
Przepisy z projektu UD260 nie obowiązują, bo druk 3085 jest w Sejmie na etapie prac Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. Ustawa musi przejść głosowania w Sejmie i Senacie oraz zostać podpisana przez prezydenta i ogłoszona w Dzienniku Ustaw. Do tego czasu obowiązuje Prawo upadłościowe w dotychczasowym brzmieniu.
