Elżbieta Barys nie żyje. Mecenas z Leszna, posłanka na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej III kadencji i radna Sejmiku Województwa Wielkopolskiego dwóch kadencji zmarła 13 sierpnia 2026 roku w wieku 79 lat. O jej śmierci poinformował tego samego dnia prezydent Leszna Grzegorz Rusiecki.
O śmierci Elżbiety Barys poinformował prezydent Leszna
Wiadomość podał 13 sierpnia 2026 roku prezydent Leszna Grzegorz Rusiecki we wpisie w serwisie Facebook. Napisał, że przyjął ją z głębokim smutkiem, wymienił funkcje, które zmarła pełniła, i złożył kondolencje rodzinie oraz bliskim. Barys urodziła się 19 stycznia 1947 roku w Poznaniu, a dorosłe życie związała z Lesznem.
Z głębokim smutkiem przyjąłem wiadomość o śmierci Elżbiety Barys, byłej posłanki i radnej Sejmiku Województwa Wielkopolskiego. Przez lata była bardzo zaangażowana w działalność publiczną i polityczną – zarówno na szczeblu lokalnym, jak i krajowym.
Grzegorz Rusiecki, prezydent Leszna, wpis na Facebooku z 13 sierpnia 2026 roku
Przyczyny śmierci nie podano. Nie zawierał jej komunikat prezydenta Leszna, nie znalazła się też w materiałach mediów regionalnych, które opisały śmierć byłej posłanki tego samego dnia.
Mecenas z Leszna: radca prawny, wykładowca, prawnik Solidarności
Barys ukończyła prawo na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i uzyskała uprawnienia radcy prawnego. To ten zawód, a nie mandat, był jej codzienną pracą przez większość życia. W zgłoszeniu do Państwowej Komisji Wyborczej z 2011 roku wpisała jako zawód wykonywany: radca prawny, Leszno.
Mecenas to zwyczajowy tytuł grzecznościowy, którym w Polsce zwraca się do adwokata i do radcy prawnego. Nie jest to stopień zawodowy ani stanowisko, lecz forma używana w sądzie, w korespondencji i na spotkaniach publicznych. Właśnie w tej postaci jej nazwisko funkcjonowało poza polityką: Kluby „Gazety Polskiej” zapowiadały spotkania z mecenas Elżbietą Barys, a jej wystąpienia na antenie Radia Maryja podpisywano skrótem „mec.”.
Od 1980 roku była związana z opozycją antykomunistyczną i NSZZ „Solidarność”. Pracowała jako radca prawny w Zarządzie Regionu związku w Lesznie, a więc po tej stronie, po której prawnik reprezentował zwalnianych z pracy działaczy. Portal goniec.pl podał, że w grudniu 1983 roku zatrzymała ją Służba Bezpieczeństwa. Dwa tygodnie przed jej śmiercią redakcja opisywała pogrzeb księdza Zbigniewa Kuzi, przez dziesięciolecia duszpasterza lubelskiej Solidarności.
Zawodowo związała się także z Państwową Wyższą Szkołą Zawodową w Lesznie, dzisiejszą Akademią Nauk Stosowanych imienia Jana Amosa Komeńskiego. Samorząd województwa opisywał ją tam jako radcę prawnego uczelni, media regionalne pisały o nauczycielce akademickiej. Wersje źródeł są rozbieżne.
Mandat poselski z listy AWS i dwie kadencje w sejmiku wielkopolskim
Do Sejmu weszła w 1997 roku z listy Akcji Wyborczej Solidarność w okręgu numer 24 z siedzibą w Lesznie. Mandat sprawowała jedną kadencję, od 20 października 1997 do 18 października 2001 roku, w klubie AWS, a w jego ramach należała do Ruchu Społecznego AWS. Według danych Kancelarii Sejmu pracowała w Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, do której weszła 10 listopada 1997 roku, a od 7 marca 2001 roku także w Komisji Skarbu Państwa, Uwłaszczenia i Prywatyzacji.
Po odejściu z Sejmu przeniosła się do samorządu regionalnego. W 2002 roku zdobyła mandat radnej Sejmiku Województwa Wielkopolskiego z listy Ligi Polskich Rodzin w okręgu numer 6, dostając 8406 głosów, i 19 listopada 2002 roku została wiceprzewodniczącą sejmiku. To najwyższa funkcja, jaką pełniła w całej karierze publicznej.
Cztery lata później wróciła do sejmiku z innej listy, tym razem Prawa i Sprawiedliwości, z wynikiem 7081 głosów w tym samym okręgu. Zasiadała też w radzie społecznej Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Lesznie, a jako radna wskazywała ochronę zdrowia i kulturę jako swoje dwa główne pola pracy w izbie. W 2010 roku wystartowała ponownie z listy PiS, ale reelekcji nie uzyskała.
Siedem startów wyborczych: od Senatu po ostatnią kandydaturę w 2023 roku
Barys kandydowała w wyborach nieprzerwanie od 1997 do 2023 roku, a pełny obraz jej wyników daje dopiero zestawienie danych Państwowej Komisji Wyborczej z kolejnych lat. Poniższa tabela obejmuje starty, dla których komisja opublikowała liczby.
| Rok | Wybory | Komitet | Głosy | Wynik |
|---|---|---|---|---|
| 1997 | Sejm, okręg nr 24 Leszno | Akcja Wyborcza Solidarność | brak danych PKW | mandat |
| 2001 | Senat, okręg nr 35 Kalisz | Liga Polskich Rodzin | 60 503 | bez mandatu |
| 2002 | prezydent Leszna | brak danych PKW | 981 | bez wyboru |
| 2002 | sejmik, okręg nr 6 | Liga Polskich Rodzin | 8406 | mandat |
| 2006 | sejmik, okręg nr 6 | Prawo i Sprawiedliwość | 7081 | mandat |
| 2011 | Senat, okręg nr 94 | Prawo i Sprawiedliwość | 21 405 | bez mandatu |
| 2023 | Sejm, okręg nr 36 Kalisz | Polska Jest Jedna | 376 | bez mandatu |
Najwięcej głosów zebrała w przegranym starcie do Senatu w 2001 roku, a najbliżej mandatu senatorskiego była dziesięć lat później: w 2011 roku dostała 21 405 głosów, czyli 19,19 proc., i zajęła drugie miejsce w okręgu obejmującym Leszno oraz powiaty gostyński, kościański, leszczyński i rawicki. Ostatni raz jej nazwisko znalazło się na karcie do głosowania w 2023 roku, na czwartym miejscu listy komitetu Polska Jest Jedna w okręgu kaliskim. Dostała wtedy 376 głosów.
Do tego doszedł jeszcze jeden start, w którym komisja nie opublikowała wyniku indywidualnego: w 2014 roku kandydowała do Parlamentu Europejskiego z piątego miejsca listy Polski Razem Jarosława Gowina w okręgu poznańskim. W rozmowie z portalem elka.pl tłumaczyła wtedy, że do żadnej partii nie należy, ani do Prawa i Sprawiedliwości, ani do komitetu, z którego startuje.
Lubię ludzi z twardymi kręgosłupami.
Elżbieta Barys, rozmowa z portalem elka.pl, 26 marca 2014 roku
Mecenas, radca prawny, adwokat: czym różnią się te tytuły
Mecenas to forma grzecznościowa, a nie zawód. Pomoc prawną świadczą w Polsce dwa odrębne samorządy: adwokatura, zrzeszona w izbach adwokackich i Naczelnej Radzie Adwokackiej, oraz radcowie prawni, zrzeszeni w okręgowych izbach radców prawnych i Krajowej Izbie Radców Prawnych. Do przedstawicieli obu zawodów zwyczajowo mówi się „panie mecenasie” i „pani mecenas”.
Różnica, która przez dekady dzieliła te dwa zawody, dotyczyła spraw karnych. Radca prawny prowadził sprawy cywilne, gospodarcze i administracyjne, ale obrona w procesie karnym była zastrzeżona dla adwokatów. Zmieniło się to 1 lipca 2015 roku, gdy weszły w życie przepisy nowelizacji procedury karnej dopuszczające radców prawnych do obrony w sprawach karnych i karnoskarbowych. Warunek jest jeden i obowiązuje do dziś: radca prawny nie może pozostawać w stosunku pracy, a wyjątek dotyczy pracowników naukowych i naukowo-dydaktycznych. Dla klienta oznacza to, że wybór między adwokatem a radcą prawnym zależy dziś od formy, w jakiej prawnik wykonuje zawód, a nie od rodzaju sprawy.
Terminu pogrzebu Elżbiety Barys nie podano
W dniu ogłoszenia śmierci ani rodzina, ani władze Leszna nie przekazały daty i miejsca uroczystości pogrzebowych. Radio Elka i portal newspol.pl zaznaczyły w swoich materiałach, że szczegółów pogrzebu na razie nie podano. Termin publikuje zwyczajowo rodzina albo parafia, w praktyce w ciągu kilku dni od śmierci.
Do publikacji tego tekstu z osobnym oświadczeniem nie wystąpiły władze Prawa i Sprawiedliwości, Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego ani Zarząd Regionu NSZZ „Solidarność”. Jedynym publicznym pożegnaniem pozostaje wpis prezydenta Leszna.
Najczęstsze pytania
Kim była Elżbieta Barys?
Elżbieta Krystyna Barys była radcą prawnym z Leszna, posłanką na Sejm III kadencji z listy Akcji Wyborczej Solidarność oraz radną Sejmiku Województwa Wielkopolskiego przez dwie kadencje, w latach 2002-2010. Od 1980 roku działała w opozycji antykomunistycznej i NSZZ „Solidarność”, pracując jako prawnik Zarządu Regionu związku w Lesznie.
Kiedy zmarła Elżbieta Barys i ile miała lat?
Zmarła 13 sierpnia 2026 roku w wieku 79 lat. Urodziła się 19 stycznia 1947 roku w Poznaniu, więc siedemdziesiąte dziewiąte urodziny obchodziła siedem miesięcy przed śmiercią. O jej śmierci poinformował prezydent Leszna Grzegorz Rusiecki. Przyczyny nie podano.
Dlaczego Elżbietę Barys nazywano mecenasem?
Ponieważ była radcą prawnym, a mecenas to zwyczajowy tytuł grzecznościowy przysługujący w Polsce zarówno radcom prawnym, jak i adwokatom. W takiej formie zapowiadano jej spotkania publiczne i podpisywano jej wystąpienia na antenie Radia Maryja, gdzie występowała jako mecenas Elżbieta Barys.
Z jakimi partiami była związana Elżbieta Barys?
Mandat poselski zdobyła w 1997 roku z listy Akcji Wyborczej Solidarność. Później kandydowała z list Ligi Polskich Rodzin, Prawa i Sprawiedliwości, Polski Razem Jarosława Gowina, a w 2023 roku komitetu Polska Jest Jedna. W zgłoszeniu do Państwowej Komisji Wyborczej z 2011 roku i w rozmowie z elka.pl z 2014 roku deklarowała, że nie należy do żadnej partii.
