Prezydent Karol Nawrocki zawetował w piątek 13 listopada 2026 r. rządową nowelizację, która miała wdrożyć w Polsce akt o usługach cyfrowych (DSA) i dać urzędnikom prawo blokowania treści, które użytkownicy publikują w internecie. To już druga ustawa Ministerstwa Cyfryzacji w tej sprawie zatrzymana w tym roku przez głowę państwa. Stawka jest prosta: o tym, co Polacy mogą napisać w sieci, miałby decydować urzędnik podległy rządowi, a nie niezawisły sąd.
Weto do ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną
Kancelaria Prezydenta RP poinformowała 13 listopada, że Karol Nawrocki podpisał sześć ustaw, a jednej odmówił podpisu. Weto dotyczy ustawy z 22 października 2026 r. o zmianie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz niektórych innych ustaw, czyli rządowego projektu z druku sejmowego nr 2693. Decyzję prezydent ogłosił na stronie Kancelarii Prezydenta RP i w nagraniu opublikowanym w serwisie X.
Projekt przygotowało Ministerstwo Cyfryzacji kierowane przez wicepremiera Krzysztofa Gawkowskiego. Sejm uchwalił nowelizację 8 października, a na decyzję prezydent miał czas do 13 listopada. Według resortu ustawa miała wprowadzić procedurę szybkiego wydawania nakazów ograniczających dostęp do treści naruszających prawo, w tym zawierających mowę nienawiści. W praktyce oznaczało to, że o zablokowaniu wpisu, filmu albo całej strony decydowałby organ administracji.
Czytaj również: Sejm przyjął ustawę o blokowaniu treści w sieci. Cenzura w internecie czy walka z hejtem?
Nawrocki: wróciło widmo urzędnika-cenzora
Prezydent uzasadnił weto tym, że rozstrzyganie, czy dana treść łamie prawo, powinno należeć do niezawisłych sądów, a nie do urzędników. W nagraniu przypomniał, że jego styczniowe weto zmusiło rząd do oddzielenia przepisów wdrażających DSA od przepisów o blokowaniu treści. Część rozwiązań została poprawiona i podpisana, jednak na końcowym etapie prac legislacyjnych uprawnienia urzędników ponownie rozszerzono. Według Nawrockiego wraz z tą ustawą wróciła postać urzędnika-cenzora, który sam ustala, co wolno, a czego nie wolno publikować w internecie.
Najpoważniejsze zastrzeżenie prezydenta dotyczy blokowania całych domen internetowych, nawet wtedy, gdy nielegalna treść stanowi niewielką część publikowanych w serwisie materiałów. Zdaniem Nawrockiego takie rozwiązanie łamie konstytucyjną zasadę proporcjonalności i może stać się narzędziem politycznego nacisku na niezależne media. Prezydent zestawił to z działaniami prokuratury i sytuacją wokół Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że w takim klimacie dawanie administracji nowych uprawnień do blokowania treści budzi szczególne obawy o wolność słowa. Obywatele, jak podkreślił, muszą zachować prawo do swobodnej krytyki rządu i jego polityki.
Nawrocki odniósł się też do argumentu, którym rząd bronił ustawy. Zarzucił gabinetowi Donalda Tuska wykorzystywanie tragedii w polskich szkołach do uzasadnienia nowych regulacji. Przypomniał, że państwo ma już narzędzia do walki z najgroźniejszymi treściami: obowiązujące przepisy pozwalają usunąć materiały terrorystyczne albo zablokować do nich dostęp w ciągu godziny od wydania nakazu, a działania służb po październikowych atakach pokazały, że te mechanizmy działają.
Co przewidywała ustawa wdrażająca akt o usługach cyfrowych
Nowelizacja wprowadzała kilka trybów ograniczania dostępu do treści w sieci, zależnie od rodzaju naruszenia. Nakazy zablokowania nielegalnych treści miał co do zasady wydawać prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej.
Najostrzejszy tryb obejmował treści związane z seksualnym wykorzystywaniem dzieci: materiały przedstawiające wykorzystywanie małoletnich, prezentowanie dzieciom pornografii, grooming i propagowanie zachowań pedofilskich. Decyzje w tych sprawach miały podlegać natychmiastowemu wykonaniu. Przyspieszona ścieżka dotyczyła także zagrożenia życia, zdrowia albo bezpieczeństwa publicznego, czyli między innymi gróźb, przemocy motywowanej nienawiścią, nakłaniania do samobójstwa i przyjmowania zleceń zabójstwa. Takie materiały mogły znikać niezwłocznie na wniosek policji albo prokuratury.
Prezydent nie kwestionował ochrony dzieci. Wskazał natomiast, że obok tych przepisów ustawa dawała urzędnikom szerokie pole do oceny wypowiedzi, a blokada mogła objąć cały serwis, a nie tylko pojedynczy wpis.
Drugie podejście rządu po styczniowym wecie
Sam akt o usługach cyfrowych, czyli Digital Services Act, to unijne rozporządzenie, które w całości obowiązuje w UE od 17 lutego 2024 r. Nakłada na platformy internetowe, a zwłaszcza na bardzo duże platformy i wyszukiwarki, obowiązki dotyczące przejrzystości, usuwania nielegalnych treści i ochrony użytkowników. Rozporządzenie działa bezpośrednio, ale każde państwo musi wskazać organy, które będą nadzorować i egzekwować nowe przepisy w kraju. Nad największymi platformami czuwa Komisja Europejska, która za opóźnienie we wdrożeniu DSA skierowała już przeciwko Polsce skargę do Trybunału Sprawiedliwości UE.
Karol Nawrocki zawetował poprzednią wersję ustawy wdrażającej DSA 9 stycznia 2026 r. Tamte przepisy pozwalały prezesom Urzędu Komunikacji Elektronicznej i Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji nakazywać blokowanie treści dotyczących 27 czynów zabronionych. Prezydent mówił wtedy, że nie podpisze ustawy oznaczającej w praktyce cenzurę administracyjną. Za absurdalne uznał rozwiązanie, w którym obywatel miał tylko 14 dni na sprzeciw wobec decyzji urzędnika, zamiast realnej kontroli sądowej.
Po tamtym wecie rząd rozdzielił przepisy na dwie ustawy. Pierwsza, pozwalająca powołać prezesa UKE na koordynatora do spraw usług cyfrowych, została podpisana przez prezydenta pod koniec września i weszła w życie 6 listopada 2026 r. Polska ma więc już organ odpowiedzialny za stosowanie DSA, a według Kancelarii Prezydenta ta ustawa zmusza globalne platformy do przestrzegania polskiego prawa i poddania się jurysdykcji polskich sądów. Zawetowana została druga ustawa, ta z przepisami o administracyjnym blokowaniu treści. Wicepremier Gawkowski już w sierpniu zapowiadał powrót przepisów o DSA, wtedy przy okazji blokady konta Rafała Brzoski na Instagramie.
Tusk, Gawkowski i apel do pierwszej damy
Rząd od początku przedstawia spór jako walkę o bezpieczeństwo dzieci. Po atakach w szkołach w Leszczydole-Nowinach i Ostrołęce na początku października premier Donald Tusk przekonywał, że państwo potrzebuje narzędzi do natychmiastowego blokowania niebezpiecznych materiałów. Szef rządu zarzucił wtedy prezydentowi, że hasłem wolności słowa posługuje się nieuczciwie, i porównał jego stanowisko do poglądów amerykańskich radykałów z ruchu MAGA. W styczniu Krzysztof Gawkowski stwierdził z kolei, że prezydent wetem wystawił dzieci na pastwę internetowych drapieżców.
O podpis zabiegała także posłanka Koalicji Obywatelskiej Monika Rosa. W liście z 26 października zwróciła się nie do prezydenta, lecz do Marty Nawrockiej, powołując się na jej wcześniejsze wypowiedzi o bezpieczeństwie najmłodszych w sieci. Nawrocki jeszcze w połowie października zapowiadał, że podpisze ustawę o DSA, jeśli trafi na jego biurko wersja, która nie ogranicza wolności w internecie. Wersji uchwalonej przez Sejm ostatecznie nie podpisał.
