Sąd Najwyższy: wyroki TK tylko z udziałem sędziów zaprzysiężonych przez prezydenta. Narracja rządu się sypie

4 min. czytania

Filip Dzięciołowski

19 listopada 2026 r.

Trybunał Konstytucyjny

4 min. czytania

Filip Dzięciołowski

19 listopada 2026 r.

Sąd Najwyższy zadał właśnie poważny cios rządowi Donalda Tuska w kwestii sporu o Trybunał Konstytucyjny. Trzy połączone izby SN orzekły, że wyrokiem TK jest wyłącznie rozstrzygnięcie wydane przez sędziów, którzy złożyli ślubowanie w obecności prezydenta. W praktyce oznacza to, że decyzje podejmowane z udziałem Anny Korwin-Piotrowskiej i czwórki innych sędziów, którzy zostali zaprzysiężeni tylko w Sejmie, nie są prawnie orzeczeniami Trybunału. Przy okazji SN rozstrzygnął, że wyroki TK obowiązują także bez publikacji, której obecna władza odmawia od ponad dwóch i pół roku.

Co orzekł Sąd Najwyższy?

Trzy połączone Izby: Cywilna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oraz Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w środę 18 listopada po całodziennym posiedzeniu podjęły uchwałę dotyczącą orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego. W składzie zasiadało ponad 40 sędziów, którzy odpowiadali na pytania prezes Izby Cywilnej Joanny Misztal-Koneckiej (sygn. III CZP 41/26).

Orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego jest rozstrzygnięcie wydane (…) przez skład orzekający złożony wyłącznie z osób, które nawiązały stosunek służbowy sędziego Trybunału Konstytucyjnego po wyborze przez Sejm i złożeniu ślubowania wobec Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, czyli w jego obecności.

Joanna Misztal-Konecka, prezes Izby Cywilnej SN

Sędzia Aleksander Stępkowski w uzasadnieniu dodał, że w nadzwyczajnych sytuacjach obecność prezydenta przy ślubowaniu może mieć charakter zdalny. Nie może jej jednak w ogóle zabraknąć.

Pięciu sędziów bez ślubowania przed prezydentem

Uchwała dotyczy przede wszystkim ośmiorga tzw. nowych sędziów TK wybranych przez obecny Sejm. Karol Nawrocki odebrał osobiście ślubowanie tylko od trojga z nich. Pozostała piątka, czyli Anna Korwin-Piotrowska, Marcin Dziurda, Krystian Markiewicz, Maciej Taborowski i Maciej Berek, złożyła ślubowanie w Sejmie, ale już bez udziału prezydenta.

To właśnie ta grupa 30 października przejęła kierowanie Trybunałem. Korwin-Piotrowska odsunęła wtedy od obowiązków prezesa Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego, a policja zajęła teren wokół siedziby TK. W środę sędziowie z jej udziałem uchylili też immunitety Święczkowskiemu i Sochańskiemu. W świetle środowej uchwały SN takie rozstrzygnięcia nie są prawnymi orzeczeniami Trybunału.

Wyroki TK obowiązują bez publikacji

Drugi element uchwały również uderza w rządową narrację. Chodzi bowiem o to, że od marca 2024 r. gabinet Tuska nie publikuje w Dzienniku Ustaw wyroków Trybunału. Według wyliczeń TK w międzyczasie zapadło już 85 kolejnych orzeczeń. SN uznał jednak, że taki wyrok TK ma powszechnie obowiązującą moc prawną, niezależnie od tego, czy ukazał się w dzienniku urzędowym. Na tej podstawie można także wznawiać postępowania cywilne.

To ważna informacja dla tysięcy obywateli, m.in. emerytów czy właścicieli działek. Dotyczy to choćby wyroku z 2 grudnia 2025 r. (sygn. P 10/16), zgodnie z którym firmy przesyłowe nie mogły nabyć przez zasiedzenie prawa do korzystania z prywatnych gruntów przed 3 sierpnia 2008 r. Odmowa publikacji wyroków, którą rząd przedstawiał jako obronę praworządności, w praktyce uderzała więc przede wszystkim w zwykłych ludzi.

„Wysadził w powietrze całą akcję przejęcia”

Prawica nie kryje swojej satysfakcji. Mecenas Bartosz Lewandowski stwierdził, że SN „wysadził w powietrze całą akcję przejęcia przez rząd” Trybunału.

Trudno się z tym nie zgodzić. Prezydent od początku regularnie powtarzał, że osoby, które nie złożyły przed nim ślubowania, nie są sędziami TK. Podobnie taki stan rzeczy oceniał pierwszy prezes SN Zbigniew Kapiński, który o działaniach z 30 października mówił, że „noszą cechy zamachu stanu”. Teraz to samo, tyle że w formie uchwały, stwierdziło ponad 40 sędziów Sądu Najwyższego.

Żurek: „nibyuchwała neosędziów”

Rząd oczywiście nie uznaje najnowszej uchwały. Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek nazwał ją „nibyuchwałą” podjętą przez „neosędziów”, czyli sędziów powołanych z udziałem KRS ukształtowanej po 2017 r. Jego zdaniem uchwała nie wywołuje żadnych skutków prawnych i nie wiąże żadnego sądu w Polsce.

Zauważmy, że argumentacja szefa resortu sprawiedliwości nadal opiera się na tym samym schemacie co cały rządowy przekaz, czyli sędziowie, których orzeczenia są niewygodne dla rządu, z góry uznawani są za „niesędziów”. Problem w tym, że ci sami „neosędziowie” orzekają w tysiącach spraw, a państwo na co dzień korzysta z ich wyroków. Żurek nie wyjaśnia też, dlaczego ślubowanie wobec prezydenta, wymagane wprost przez ustawę, miałoby nagle przestać mieć znaczenie.

Narracja rządu się sypie

Uchwała SN nie kończy jednak trwającego sporu, bowiem rząd i jego zwolennicy nie uznają ani części sędziów SN, ani prezesa TK. To pokazuje, jak kruche są dziś podstawy działań obozu władzy. Wyroki, których rząd nie publikuje, i tak obowiązują. Sędziowie, na których rząd opiera „nowy” Trybunał, w praktyce nie mogą wydawać jego orzeczeń. Tak stwierdził Sąd Najwyższy. Co więcej, ich decyzje, które zostały w ostatnich dniach podjęte wobec Święczkowskiego i Sochańskiego, tracą jakąkolwiek podstawę.

Łatwiej więc zrozumieć, dlaczego coraz więcej polityków zaczyna szukać wyjścia z impasu. W Pałacu Prezydenckim trwają rozmowy o tzw. resecie konstytucyjnym, a według rzecznika rządu Adama Szłapki w piątek mają spotkać się Donald Tusk i Karol Nawrocki.

Źródła: Business Insider Polska, Do Rzeczy. Opracowanie: Nasza Polska.

Cykl

Tagi

Udostępnij
Najnowsze

Palikot o bursztynowym fotelu dla Trumpa: „Wieśniak dał wieśniakowi”. Jaka jest historia tego prezentu?

Sikorski reklamuje GTA VI, by uderzyć w Nawrockiego. Rząd Tuska jeszcze niedawno winił gry za przemoc

Kasia Tusk zakpiła z Nawrockiego. Córka premiera podważyła szczerość zaproszenia ojca

Reset konstytucyjny. O co chodzi w projekcie PSL i kto go poprze?

Berkowicz w IKEA. Ujawniono notatkę policji: „Dokonał kradzieży”

Kacper Nowicki chce mieć męża, dzieci i „święty spokój”. Jego wypowiedzi wskazują jednak na coś innego

Kacper Nowicki pokazał w sieci rodzinę swojego krytyka i zasugerował kontakt z jego pracodawcą

Murański pojawił się w Sejmie. Kaleta pokazał nagrania na dowód, że jest „patusem”

Inne kategorie

Czytaj także