„Te Deum” Krzysztofa Pendereckiego powstało z inspiracji wyborem kard. Karola Wojtyły na papieża 16 października 1978 roku i zostało mu dedykowane. Dwa dni przed kanonizacją Jana Pawła II, 25 kwietnia 2014 roku, Filharmonia Narodowa wykonała je pod dyrekcją Jacka Kaspszyka, z udziałem Wioletty Chodorowicz, Agnieszki Rehlis, Tomasa Černego i Roberta Gierlacha. Stanisław Dybowski, muzykolog i krytyk, opisuje historię powstania utworu, przywołuje słowa Małgorzaty Gąsiorowskiej o jego znaczeniu dla Polaków i ocenia sam koncert, w tym występ francuskiej pianistki Hélène Grimaud w Koncercie d-moll Brahmsa. To tekst o jednym z najważniejszych dzieł polskiej muzyki sakralnej i jego związku z papieżem Polakiem.
Filharmonia Narodowa uczciła Papieża
Jak powstało „Te Deum” Krzysztofa Pendereckiego
25 kwietnia, na dwa dni przed kanonizacją Jana Pawła II, Filharmonia Narodowa uczciła wielkiego Polaka wykonaniem „Te Deum” Krzysztofa Pendereckiego. Wybór utworu nie był przypadkowy, bo jego powstanie ściśle wiąże się z postacią świętego. Dobrze też, że wybrano dzieło polskie. „Inspiracją do jego powstania – napisała Małgorzata Gąsiorowska – stał się wybór kardynała Karola Wojtyły na papieża – 18 października 1978 r. Ów wynik pamiętnego konklawe trafił na moment dla Polaków trudny, ale też obudził nadzieję na zmiany, które niebawem miały nadejść. Dzieło polskiego kompozytora jest zatem osobistym wyznaniem wiary, muzyczną gałązką nadziei (niewolną od lęków i niepokojów współczesnego człowieka) – w szczególny też sposób nawiązuje do tradycji, i to na wielu poziomach (…). Podczas uroczystego odprawiania, z recytatywnym lub śpiewanym Te Deum laudamus, istnieje zwyczaj włączania przed końcem łacińskiego hymnu pieśni wykonywanej w języku narodowym. Wedle tej tradycji Krzysztof Penderecki umieścił w swym utworze (…) pieśń Boże, coś Polskę, śpiewaną przez chór a cappella w wersji znanej z czasów niewoli”.
Wykonanie w Filharmonii Narodowej
Wykonanie dzieła przez kwartet solistów śpiewaków – Wiolettę Chodorowicz (sopran), Agnieszkę Rehlis (mezzosopran), Tomasa Cerny’ego (tenor) i Roberta Gierlacha (bas-baryton), Chór i Orkiestrę Filharmonii Narodowej pod dyrekcją jej szefa Jacka Kaspszyka zapisać trzeba na konto sukcesów. Słuchacze byli bowiem świadkami interpretacji wspaniałej. Nie wiadomo, czy na to niezwykłe wykonanie złożyły się harmonijnie talenty muzyków, czy też patrzący z góry kanonizowany Polak. Dość, że odbieraliśmy muzykę poruszającą chyba każdego. Kompozytor będący wśród publiczności, zebrał zasłużone dowody wdzięczności za papieskie dzieło!
W pierwszej części koncertu wykonano Koncert fortepianowy d-moll Brahmsa. Dzieło genialne, jak wiadomo, ale tym razem wolałbym o nim zapomnieć. Solistką była pianistka francuska Helene Grimaud, od paru lat mocno lansowana przez media. Lansowanie jednak talentu nie przydaje, stąd spuśćmy zasłonę milczenia na jej występ.
Stanisław Dybowski
Przeczytaj również: Spragnieni świętości. Kanonizacja Jana Pawła II
ⓘ Informacja o publikacji
Artykuł Stanisława Dybowskiego pt. „»Te Deum« Pendereckiego dla Jana Pawła II” ukazał się pierwotnie w wydaniu papierowym tygodnika „Nasza Polska” nr 19 (966) z dnia 6 maja 2014 roku, s. 19. Reprint na portalu naszapolska.pl w ramach digitalizacji archiwum redakcji. Wszelkie prawa do oryginalnego tekstu zastrzeżone – Stanisław Dybowski / „Nasza Polska”. Ilustracja: grafika poglądowa przygotowana przez redakcję; portret Krzysztofa Pendereckiego: Bernard Gotfryd, Library of Congress, domena publiczna.





