Klaudia Rzymska

Święta Klaudia to nie jedna postać, lecz kilka różnych kobiet czczonych pod tym samym imieniem: męczennica wspominana 20 marca, dziewica z Ancyry z 18 maja, Klaudia Rzymska pozdrowiona przez świętego Pawła w Drugim Liście do Tymoteusza oraz Klaudia, matka świętej Eugenii. Żadnej z nich Kościół nie przypisał patronatu nad zawodem, stanem ani chorobą. Najpopularniejszą polską datą imienin Klaudii jest 20 marca. Ile jest świętych o imieniu Klaudia Klaudia to imię, które w wykazach hagiograficznych nosi kilka kobiet z pierwszych czterech wieków chrześcijaństwa, znanych z krótkich wzmianek, a nie z pełnych żywotów. Wykazy hagiograficzne odnotowują je krótko i zastrzegają, że z braku źródeł żadna z nich nie jest dostatecznie rozpoznana. Stąd bierze się zamieszanie w kalendarzach i na ikonach patronackich. Najczęściej wymienia się cztery postacie. Męczennicę z grupy siedmiu dziewic, której wspomnienie przypada 20 marca. Klaudię z Ancyry, jedną z towarzyszek świętego Teodota, wspominaną 18 maja. Klaudię Rzymską z pierwszego wieku, pozdrowioną w liście świętego Pawła. Oraz Klaudię, matkę świętej Eugenii, czczoną w tradycji bizantyjskiej. Podobna wielość postaci pod jednym imieniem dotyczy także innych świętych pierwotnego Kościoła - tak jest w przypadku świętej Paraskewy, pod którego to imieniem czci się trzy różne kobiety, oraz świętej Natalii, którą Kościół czci w trzech osobach. Święta Klaudia męczennica - co mówi przekaz o 20 marca Klaudia wspominana 20 marca zginęła w grupie siedmiu dziewic, obok Aleksandry, Eufrazji, Matrony, Julianny, Eufemii i Teodozji. Hagiografia datuje ich śmierć na lata między 300 a 310, a jako powód wyroku podaje odmowę udziału w pogańskiej procesji ku czci greckich bóstw. Wszystkie były niezamężne i wszystkie odmówiły razem. Ten sam przekaz odnotowuje rzecz, którą większość popularnych opisów pomija: przekazy nie są zgodne ani co do miejsca, ani co do sposobu śmierci. Jedna wersja umieszcza kobiety w Ancyrze w Galacji, druga w Amizos nad Morzem Czarnym. Jedna mówi o utopieniu w bagnie, druga o spaleniu w piecu. Czytelnik, który trafi na dwa różne opisy „świętej Klaudii męczennicy”, nie znalazł błędu w jednym z nich - trafił na dwie równoległe gałęzie tego samego przekazu. Klaudia z Ancyry i siedem dziewic świętego Teodota Druga Klaudia należy do grupy związanej ze świętym Teodotem z Ancyry, dzisiejszej Ankary. Według przekazu siedem kobiet - Tekusa, Aleksandra, Klaudia, Faina, Eufrazja, Matrona i Julia - odmówiło złożenia ofiary bóstwom podczas prześladowania za cesarza Dioklecjana. Namiestnik Teoktenus kazał przywiązać każdej z nich kamień i utopić je w jeziorze. Stało się to około 303 roku. Dalszy ciąg opowieści tłumaczy, dlaczego imiona tych kobiet w ogóle przetrwały. Tradycja wschodnia podaje, że Tekusa ukazała się Teodotowi we śnie i poprosiła o chrześcijański pogrzeb; ten wydobył ciała z jeziora i pochował je w kościele. Martyrologium Rzymskie wspomina tę grupę 18 maja, a kalendarz prawosławny 18/31 maja. Opis męczeństwa pochodzi z „Męki Teodota”, spisanej przez Nilusa, który przedstawiał się jako naoczny świadek, i został włączony do Acta Sanctorum. Belgijski bollandysta Hippolyte Delehaye zakwestionował historyczność tego tekstu: wskazał, że jądro opowieści wywodzi się z Herodota, a istnienia jej głównego bohatera nie potwierdza żaden dokument historyczny. Kult samych męczennic nie został przez to podważony - podważona została wiarygodność szczegółów, które powtarzają dziś popularne życiorysy. Krzyż w prawej dłoni i czerwony płaszcz to znaki męczeństwa wspólne dla całej grupy dziewic wspominanych 18 maja. fot. Nasza Polska Klaudia Rzymska z Drugiego Listu do Tymoteusza Trzecia Klaudia jest jedyną, której imię pada w Piśmie Świętym. Święty Paweł kończy Drugi List do Tymoteusza serią pozdrowień, a wśród czterech wymienionych z imienia osób jest kobieta o imieniu Klaudia. Pozdrawia cię Eubulos, Pudens, Linus, Klaudia i wszyscy bracia. Drugi List do Tymoteusza, 4, 21 Poza tym jednym zdaniem Nowy Testament nie mówi o niej nic. Reszta to hipotezy budowane przez stulecia wokół towarzystwa, w jakim ją wymieniono. Linusa z tego samego wersetu święty Ireneusz utożsamia z następcą świętego Piotra na biskupstwie Rzymu, a wczesne dokumenty chrześcijańskie nazywają go synem Klaudii. Najdalej idzie hipoteza brytyjska. Klaudię z listu próbowano utożsamić z Klaudią Rufiną, żoną Aulusa Pudensa, znaną z epigramów Marcjalisa - a wtedy byłaby Brytyjką, prawdopodobnie córką króla Kogidubnusa. Dowodów na to utożsamienie jednak nie ma, pozostaje ono hipotezą. Klaudia Rzymska pojawia się w martyrologium angielskim pod dniem 7 sierpnia, a nie w kalendarzu powszechnym Kościoła. Czwarta postać należy do tradycji wschodniej. Kalendarz bizantyjski opisuje Klaudię jako matkę świętej Eugenii i żonę Filipa, biskupa Aleksandrii, która po śmierci męża prowadziła w Rzymie dom pielgrzyma i posługiwała wdowom, a zginęła w prześladowaniu za cesarza Galiena, około 262 roku. Jej wspomnienie w kalendarzu bizantyjskim przypada 24 grudnia, według starego stylu 6 stycznia. Czy święta Klaudia to żona Piłata To jedno z najczęściej mylonych tropów. Ewangelia według świętego Mateusza opisuje kobietę, która podczas procesu Jezusa przesłała mężowi ostrzeżenie, ale nie podaje jej imienia. Nie miej nic do czynienia z tym Sprawiedliwym, bo dzisiaj we śnie wiele nacierpiałam się z Jego powodu. Ewangelia według świętego Mateusza, 27, 19 Imiona Klaudia i Prokula pochodzą z pism apokryficznych - z Ewangelii Nikodema oraz z etiopskiego utworu „Męczeństwo Piłata”, który opisuje nawrócenie małżeństwa po zmartwychwstaniu. Prokula jest czczona jako święta w Greckim Kościele Prawosławnym i w Etiopskim Kościele Ortodoksyjnym. Kościół katolicki jej nie kanonizował, więc pod hasłem „święta Klaudia” w polskim kalendarzu liturgicznym żona Piłata się nie pojawia. Podobne rozejście się tradycji z tekstem Ewangelii dotknęło także Marię Magdalenę, której życiorys przez wieki obrastał w szczegóły nieobecne w Piśmie. Czego patronką jest święta Klaudia Żadnej z Klaudii Kościół nie przypisał patronatu nad zawodem, stanem, miastem ani chorobą - inaczej niż w przypadku świętej Tekli, patronki dobrej śmierci i chorych. Księga imion i świętych Henryka Frosa i Franciszka Sowy zapisuje to wprost: przy Klaudii Rzymskiej nie ma informacji o patronacie. Krążące w internecie zdanie o „patronce wszystkich chrześcijanek” bierze się z pomyłki: Klaudii Rzymskiej przypisano treść dotyczącą innej kobiety z jej otoczenia, zmarłej w 310 roku. Wersja o patronacie nad chrześcijankami żyje więc własnym życiem w wyszukiwarce, nie w wykazach hagiograficznych. W praktyce Klaudia pozostaje przede wszystkim patronką imienia, czyli świętą, którą Kościół stawia jako orędowniczkę wobec osób ochrzczonych tym imieniem. To wystarczająca podstawa, by zamówić ikonę patronki, obchodzić imieniny i prosić o wstawiennictwo, a wezwania kieruje się do niej w intencjach wynikających z jej życiorysu: wytrwania przy wierze wbrew presji otoczenia. Pełne teksty zebraliśmy osobno - zobacz modlitwę do świętej Klaudii wraz z kolektą mszalną. Kiedy Klaudia obchodzi imieniny Daty imienin Klaudii rozchodzą się między kalendarzami, bo każda z nich sięga do innej świętej. Poniższa tabela zestawia dni notowane w polskich wykazach wraz z postacią, do której się odnoszą. DataPostaćGdzie notowana 20 marcaKlaudia, jedna z siedmiu dziewic męczennicnajpopularniejsza data w polskich kalendarzach imienin 18 majaKlaudia z Ancyry, towarzyszka świętego TeodotaMartyrologium Rzymskie; kalendarz prawosławny 18/31 maja 7 sierpniaKlaudia Rzymska z Drugiego Listu do Tymoteuszamartyrologium angielskie 15 lutegobez wskazania konkretnej postaciczęść polskich wykazów imienin 24 grudniaKlaudia, matka świętej Eugeniikalendarz bizantyjski, według starego stylu 6 stycznia Martyrologium Rzymskie, martyrologium angielskie, kalendarz bizantyjski i polskie wykazy imienin, stan na 2026 rok Osoba, która chce wybrać jedną datę, ma dwa sensowne kryteria. Zwyczajowy - wtedy wypada 20 marca, bo tę datę drukuje większość kalendarzy sprzedawanych w Polsce. Albo osobisty: jeśli ikona lub obrazek patronki podpisany jest „święta Klaudia z Ankyry”, właściwym dniem jest 18 maja. Atrybuty świętej Klaudii w ikonografii Klaudia nie ma własnego, rozpoznawalnego atrybutu, jakim dla świętej Barbary jest wieża, a dla świętej Agaty taca. Ikonografia sięga po ogólny zestaw znaków męczennicy wczesnochrześcijańskiej, który powtarza się na wszystkich polskich ikonach patronackich z jej imieniem. czerwony płaszcz, w tradycji wschodniej zwany maforionem - kolor krwi przelanej za wiarę krzyż trzymany w uniesionej prawej dłoni, znak, po którym rozpoznaje się męczennicę biała lub kremowa chusta z czepcem, okrywająca włosy zgodnie z konwencją stroju dziewicy palma męczeństwa albo rozwinięty zwój, pojawiające się zamiennie z krzyżem złote tło i nimb, oznaczające przestrzeń nieba, a nie miejsce ziemskie Konsekwencja jest praktyczna: dwie ikony podpisane „święta Klaudia”, kupione w różnych sklepach, mogą przedstawiać różne święte i wyglądać niemal identycznie. O tym, która to Klaudia, decyduje inskrypcja i data wspomnienia podana na odwrocie, nie sam wizerunek. Co oznacza imię Klaudia i skąd pochodzi Klaudia wywodzi się z łaciny i jest żeńską formą rodowego imienia Claudius. Nosił je jeden z najstarszych rodów republikańskiego Rzymu, ród Klaudiuszów, z którego wywodzili się konsulowie i dwaj cesarze. Kobieta o tym imieniu była w Rzymie po prostu „należącą do Klaudiuszów”, a imię wskazywało pochodzenie rodowe, nie cechę charakteru. Sama nazwa rodu pochodzi od przymiotnika claudus, czyli kulawy, chromy - takie przezwiska były w rzymskiej nomenklaturze regułą, nie wyjątkiem. Do Polski imię weszło jako Klaudia, w innych językach funkcjonuje jako Claudia we włoskim, hiszpańskim i angielskim, Claude i Claudine we francuskim oraz Klaudija w językach południowosłowiańskich. Męski odpowiednik to Klaudiusz. Najczęstsze pytania Czego patronką jest święta Klaudia? Święta Klaudia nie ma patronatu ustanowionego nad żadnym zawodem, miastem ani chorobą. Krążące w sieci zdanie o patronce wszystkich chrześcijanek nie ma oparcia w wykazach hagiograficznych i bierze się z pomylenia jej z inną kobietą z jej otoczenia. Wierni zwracają się do niej jako do patronki imienia, w intencji wytrwania przy wierze wbrew presji otoczenia. Kiedy imieniny obchodzi Klaudia? Najpopularniejszą datą w polskich kalendarzach jest 20 marca. Poza nią notowane są 18 maja, dzień wspomnienia Klaudii z Ancyry w Martyrologium Rzymskim, oraz 7 sierpnia, przypisany Klaudii Rzymskiej w martyrologium angielskim. Część polskich wykazów imienin notuje też 15 lutego. Z jakiego kraju pochodzi imię Klaudia? Imię pochodzi z Rzymu i z języka łacińskiego. Jest żeńską formą rodowego imienia Claudius, noszonego przez ród Klaudiuszów, a sama nazwa rodu wywodzi się od słowa claudus, czyli kulawy. Do polszczyzny weszło wraz z kultem świętych wczesnochrześcijańskich. Czy istnieje jedna święta Klaudia? Nie. Pod tym imieniem czczonych jest kilka kobiet: męczennica z 20 marca, Klaudia z Ancyry z 18 maja, Klaudia Rzymska z Drugiego Listu do Tymoteusza oraz Klaudia, matka świętej Eugenii, znana z tradycji bizantyjskiej. Wykazy hagiograficzne zastrzegają, że z braku źródeł żadna z nich nie jest dostatecznie rozpoznana. Czy święta Klaudia była żoną Piłata? Ewangelia według świętego Mateusza wspomina żonę Piłata, lecz nie podaje jej imienia. Klaudia Prokula to imię z apokryfów: Ewangelii Nikodema i etiopskiego „Męczeństwa Piłata”. Czczą ją Grecki Kościół Prawosławny i Etiopski Kościół Ortodoksyjny, natomiast Kościół katolicki jej nie kanonizował. Czy imię Klaudia jest święte? Tak. Imię ma swoje patronki w wykazach hagiograficznych i figuruje w kalendarzu liturgicznym, więc dziecko można ochrzcić imieniem Klaudia bez dobierania drugiego, „świętego” imienia. Podstawą jest Klaudia z Ancyry wspominana 18 maja w Martyrologium Rzymskim oraz męczennica z 20 marca. Czyją patronką jest święta Klaudia? Osób noszących imię Klaudia oraz parafii i wspólnot, które obrały ją za patronkę. Nie ma natomiast przypisanego patronatu nad grupą zawodową ani nad konkretną intencją, jak dzieje się to w przypadku świętych z rozbudowanym kultem. Jak zginęła święta Klaudia męczennica? Przekazy podają dwie wersje. Według jednej siedem dziewic, wśród nich Klaudię, utopiono z kamieniami przywiązanymi do ciał; według drugiej spalono je w piecu. Rozbieżne jest także miejsce: Ancyra w Galacji albo Amizos nad Morzem Czarnym. Śmierć datuje się na lata 300-310, powodem była odmowa udziału w pogańskiej procesji. Jakie są atrybuty świętej Klaudii? Klaudia nie ma wyłącznego atrybutu. Na ikonach rozpoznaje się ją po zestawie znaków wspólnym dla męczennic wczesnochrześcijańskich: czerwonym płaszczu, krzyżu w uniesionej dłoni, białej chuście okrywającej włosy oraz palmie męczeństwa. Postać identyfikuje inskrypcja przy nimbie, nie sam wizerunek.

Polska

Świat

Polityka

Gospodarka

Historia

Kościół

Kultura

Zdrowie

Felietony

Wywiady

Klaudia Rzymska

Klaudia Rzymska

Artykuły:

Święta Klaudia – kim była, czego jest patronką i kiedy jej wspomnienie

Brat Paweł