Centralny Port Komunikacyjny, występujący też pod nazwą Port Polska, ma zostać otwarty w 2032 roku – twierdzi Piotr Malepszak, pełnomocnik rządu ds. CPK. Jednocześnie przyznaje, że „sporo ryzyk udało się wychwycić”. Tymczasem finansowanie kolejowej części projektu stoi pod znakiem zapytania.
Kiedy powstanie Centralny Port Komunikacyjny?
Oficjalny termin otwarcia Centralnego Portu Komunikacyjnego to 2032 rok. Według Polskich Portów Lotniczych (PPL) chodzi o trzeci kwartał tego roku. Malepszak, który stanowisko pełnomocnika objął w połowie czerwca po odwołaniu Macieja Laska, powiedział 1 października, że termin pozostaje w mocy. Zastrzegł, że od lat jawne dokumenty wskazują na ryzyka inwestycyjne, a jego zadaniem jest uporządkowanie zakresu projektu i wyeliminowanie zagrożeń.
We wrześniu miało odbyć się uroczyste wbicie pierwszej łopaty pod lotnisko w Baranowie, ale uroczystość przesunięto. Według Malepszaka właściwe palowanie ruszy w listopadzie: zostanie wbitych 8 tys. pali, a inwestycja kosztuje ponad 150 mln zł. Pod koniec lipca stanowiska stracili prezes spółki CPK Filip Czernicki oraz Dariusz Kuś, odpowiedzialny za komponent lotniskowy.
Jakie ryzyka wskazują władze i spółki?
Malepszak nie przedstawił listy zagrożeń. Money.pl wylicza problemy, o których pisze od miesięcy: spółka przesuwa ogłaszanie kolejnych przetargów, ma kłopot z częścią pozwoleń administracyjnych i nie pozyskała odpowiednich środków unijnych, zwłaszcza na część kolejową.
Marcin Danił z zarządu PPL przyznał, że opóźnienie jest realne. Według niego tylko ok. 7 proc. inwestycji infrastrukturalnych w Europie kończy się w terminie. Jak podkreślił, ewentualne opóźnienie otwarcia lotniska w Baranowie nie powinno przekroczyć kilku lat. PPL szykuje plan awaryjny: po rozbudowie za 940 mln zł (do 2029 r.) Lotnisko Chopina ma obsłużyć nawet 40 mln pasażerów rocznie. Spółka prognozuje, że w 2032 r. będzie ich tam 32 mln. Na koniec ubiegłego roku warszawskie lotnisko odprawiło blisko 25 mln podróżnych.
Czy są pieniądze na budowę portu?
Najwięcej wątpliwości budzi kolej. Rządowy program zakładał ok. 33,6 mld zł unijnego dofinansowania Kolei Dużych Prędkości. Malepszak mówił w Sejmie, że w perspektywie 2028-2034 realnie można liczyć na 10-12 mld zł, co oznacza lukę rzędu 20 mld zł. W rozmowie z „Rzeczpospolitą” ocenił, że zdobycie tak dużych środków „graniczy z cudem”. Zapowiedział przegląd zakresu inwestycji do końca roku, w tym sprawdzenie, czy na trasie do Wrocławia konieczne są cztery tory, czy wystarczą dwa. Wspomniał też o wniosku o ponad 7 mld zł z unijnego programu SAFE.
Mniej niż planowano dostaje też sama spółka. Wniosek o dokapitalizowanie w 2026 roku opiewa na 7,422 mld zł, a program inwestycyjny przewidywał ok. 10,9 mld zł. Spółka CPK zapewnia, że ma zabezpieczone środki na bieżące zobowiązania i kontynuowanie prac zgodnie z harmonogramem. Krytycy, m.in. Patryk Wild ze Stowarzyszenia „Tak dla CPK”, oceniają, że obecny rząd wyhamował program kolejowy.
Gdzie jest Centralny Port Komunikacyjny?
Lotnisko powstaje w gminie Baranów w województwie mazowieckim, w pobliżu wsi Stanisławów, ok. 40 km na zachód od Warszawy, między stolicą a Łodzią. Teren obejmie też gminy Teresin i Wiskitki. Decyzja lokalizacyjna została wydana 8 stycznia 2025 roku i jest już ostateczna. W pierwszym etapie port ma obsługiwać do 44 mln pasażerów rocznie. Po jego otwarciu Lotnisko Chopina zostanie zamknięte dla ruchu komercyjnego.
Gdzie ma przebiegać CPK? Koleje i drogi
Wraz z lotniskiem ma zostać oddany pierwszy odcinek Kolei Dużych Prędkości: z Warszawy przez Port Polska do Łodzi. Później sieć ma sięgnąć Wrocławia i Poznania. Dojazd drogowy zapewnią m.in. węzeł „Baranów” na autostradzie A2 i węzeł „CPK Wschód”. Szczegółowy przebieg linii kolejowych może się zmienić po zapowiedzianym przeglądzie zakresu inwestycji.
