Polskie szpitale toną w długach, porodówki znikają z mapy w szybkim tempie, a NFZ co roku łata dziurę w budżecie. Tymczasem resort środowiska, kierowany przez Paulinę Hennig-Kloskę, przygotował plan, którego realizacja do 2050 r. ma kosztować ok. 28 mld euro, czyli ok. 120 mld zł. Pieniądze mają pójść m.in. na odtwarzanie bagien, rozbiórkę barier na rzekach i ochronę owadów zapylających. Plan nakłada też nowe ograniczenia na polskie lasy. Według opozycji plan ten oddaje Brukseli realny wpływ na to, jak będziemy nimi zarządzać. Wyjaśniamy, co zawiera dokument, ile ma kosztować i dlaczego rząd nie chce go publicznie pokazać.
Krajowy Plan Odbudowy Zasobów Przyrodniczych. Co zawiera
Krajowy Plan Odbudowy Zasobów Przyrodniczych to odpowiedź Polski na unijne rozporządzenie o odbudowie zasobów przyrodniczych, tzw. Nature Restoration Law. Zgodnie z tym rozporządzeniem państwa członkowskie muszą objąć działaniami, które mają na celu odtwarzanie przyrody, co najmniej 20 proc. lądów i obszarów morskich UE do 2030 r., a do 2050 r. wszystkie ekosystemy, które tego wymagają. Każdy z krajów musi przedstawić Komisji Europejskiej własny plan, w którym wskaże, co i za ile zamierza zrobić.
W Polsce taki dokument przygotowało Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Choć formalnie chodzi o „plan”, to w praktyce jest to lista zobowiązań, które dotkną m.in. leśników i rolników. Jak donosi „Gazeta Polska Codziennie”, rząd proponuje w nim m.in. wyłączenie z cięć 14 proc. najcenniejszych lasów oraz zmiany w gospodarce leśnej, które podniosą jej koszty.
Największą ironią losu jest to, że w czerwcu 2024 r. Polska głosowała w Radzie UE przeciwko temu rozporządzeniu. Na posiedzeniu reprezentowała ją wówczas minister klimatu Paulina Hennig-Kloska. Dziś to jej resort przygotowuje plan, który ma te przepisy wdrażać.
Plan dla polskich lasów i przyrody. Sprawdzamy koszty
Jak wynika z informacji przedstawionych 18 listopada na posiedzeniu sejmowej komisji, do 2030 r. rząd chciałby przeznaczyć na realizację tego planu 3,7 mld euro. W latach 2030-2040 ma to być już ponad 11 mld euro, natomiast w latach 2040-2050 kolejne 13,5 mld euro. Łącznie daje to ok. 28 mld euro, czyli po obecnym kursie ok. 120 mld zł.
„To są tak olbrzymie środki, że trudno w te informacje uwierzyć” – mówiła podczas komisji posłanka PiS Małgorzata Golińska, była główny konserwator przyrody. Wiceminister klimatu i środowiska Urszula Zielińska nie widzi w tym jednak żadnego problemu. Odpowiadając Golińskiej, przekonywała, że luka w finansowaniu ochrony przyrody w Polsce jest ogromna.
W 2023 r., a więc kiedy pani odpowiadała za tę kwestię, luka finansowania ochrony środowiska wynosiła 8 mld euro. To była luka finansowania ochrony przyrody w Polsce.
Urszula Zielińska, wiceminister klimatu i środowiska
Nie wiadomo, jaką część tych kosztów miałyby pokryć fundusze unijne, a jaką polski budżet. Resort nie przedstawił również publicznie analiz i prognoz dotyczących ekonomicznych skutków takiego planu dla gospodarki leśnej. Zielińska już wcześniej chciała wydać 500 mln zł na bagna, które miałyby chronić granicę przed rosyjskim atakiem.
Miliardy na bagna, a w szpitalach brakuje pieniędzy
Kwoty z planu wywołują jeszcze bardziej skrajne emocje, gdy zestawi się je ze stanem polskiej ochrony zdrowia. Federacja Przedsiębiorców Polskich szacuje lukę w budżecie NFZ na 2027 r. na ok. 12 mld zł. W tym roku minister zdrowia mówiła o brakach rzędu 15-16 mld zł, a fundusz kilkakrotnie potrzebował dodatkowych dotacji z budżetu państwa.
Skutki tego widać przede wszystkim w szpitalach powiatowych. Placówka w Krasnymstawie prosiła o ziemniaki i cebulę, bo NFZ nie zapłacił jej za świadczenia warte 9,5 mln zł. W Lublińcu zamknięto porodówkę, a kobiety w ciąży muszą jeździć rodzić do innego miasta. To nie są pojedyncze wyjątki. Według NFZ w pierwszej połowie 2026 r. pracę zakończyło osiem oddziałów ginekologiczno-położniczych.
Można oczywiście argumentować, że ochrona przyrody i ochrona zdrowia to osobne budżety. Problem w tym, że to są te same pieniądze podatników. Rząd, który nie potrafi zapewnić kobietom miejsca do porodu w powiatowym szpitalu, planuje dziesiątki miliardów euro na odtwarzanie torfowisk i ochronę motyli. W tym miejscu kłania się hierarchia wartości.
Opozycja: Bruksela przejmie kontrolę nad polskimi lasami
Golińska nie przebierała w słowach. „Rządzą nami niebezpieczni ideologiczni ekstremiści” – stwierdziła w rozmowie z „Codzienną”. Jej zdaniem ten plan oznacza kolejne obszary wyłączone z użytkowania, mniej drewna i problemy dla przemysłu drzewnego.
To nie ochrona przyrody, lecz ideologiczny eksperyment kosztem polskiej gospodarki i suwerenności.
Małgorzata Golińska, posłanka PiS
Najpoważniejszy zarzut dotyczy jednak tego, kto w praktyce będzie decydował o polskich lasach. Po wysłaniu planu Komisja Europejska zgłasza do niego uwagi, które Polska musi uwzględnić, a następnie rozlicza nas z jego realizacji. Poseł PiS Paweł Sałek porównał to do Krajowego Planu Energii i Klimatu:
Uwagi te trzeba wpisać tak, jak każe Komisja Europejska. Później, za kilka lat urzędnicy UE będą mówić, że przecież sami wpisaliście w tym dokumencie takie uwagi, więc musicie je realizować.
Paweł Sałek, poseł PiS
Jego zdaniem nadzór Polski nad lasami stanie się fikcją.
Dlaczego rząd ukrywa plan?
Polska do 1 września 2026 r. miała wysłać projekt planu do Brukseli. Według wiceminister Zielińskiej dokument był już gotowy pod koniec sierpnia, ale do dziś nie trafił do Komisji Europejskiej i nie przedstawiono go w całości opinii publicznej. Resort tłumaczy, że czeka na wpisanie projektu do wykazu prac legislacyjnych rządu. Nie wiadomo jednak, kiedy to nastąpi.
Paweł Sałek pytał, czy projekt nie jest przypadkiem blokowany z powodów politycznych. Według jego informacji przeciwni pokazywaniu go społeczeństwu mają być premier Donald Tusk i szef MSZ Radosław Sikorski.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowało Krajowy Plan Odbudowy Zasobów Przyrodniczych. Mimo że prace zostały ukończone pod koniec sierpnia, nadal nie ujawniono całej treści dokumentu ani nie przedstawiono go opinii publicznej. Nieoficjalnie – dlatego, że zarówno premier… pic.twitter.com/sEwuA5utzw
— Paweł Sałek (@Pawel_Salek) November 20, 2026
Jeśli tak jest naprawdę, to w sumie trudno się dziwić. Plan wydania ok. 120 mld zł na bagna i ograniczenia w lasach to raczej nie jest temat, z którym koalicja chciałaby iść do przyszłorocznych wyborów.



