USS Doris Miller, czwarty lotniskowiec typu Gerald R. Ford, ma stracić imię czarnoskórego marynarza spod Pearl Harbor i dostać imię Donalda Trumpa. Stacja CNN podała 20 sierpnia 2026 r., powołując się na trzy osoby zaznajomione ze sprawą, że kierownictwo Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych (US Navy) przestało wewnętrznie używać nazwy okrętu i mówi o nim wyłącznie numerem kadłuba: CVN-81. Ceremonia położenia stępki, po której zmiana nazwy przestaje być technicznie prosta, ma się odbyć do końca 2026 r.
Marynarka mówi o okręcie już tylko CVN-81
Zmianę nazwy prowadzi biuro pełniącego obowiązki sekretarza Marynarki Wojennej Hung Cao, który objął to stanowisko w kwietniu 2026 r. po odejściu Johna Phelana z administracji. Według CNN nowa nazwa ma upamiętnić urzędującego prezydenta, a imię Dorisa Millera zostałoby przeniesione na inny okręt wojenny. Rodzina marynarza nie dostała o tym żadnej informacji: prawnuk Millera Thomas Bledsoe powiedział stacji, że o możliwej zmianie dowiedział się z zewnątrz.
Departament Obrony odpowiedział CNN, że nie ma na tym etapie nic do ogłoszenia w sprawie nazwy okrętu. Marynarka Wojenna skierowała pytania do biura sekretarza obrony. Sekretarz wojny Pete Hegseth od 2025 r. nadzoruje w Pentagonie usuwanie z okrętów nazwisk kojarzonych z polityką różnorodności.
Doris Miller obsługiwał karabin bez przeszkolenia
Doris „Dorie” Miller urodził się 12 października 1919 r. w Waco w Teksasie, w rodzinie dzierżawcy rolnego. Do marynarki wstąpił w 1939 r. i jako czarnoskóry marynarz mógł wtedy służyć wyłącznie w mesie. 7 grudnia 1941 r., podczas japońskiego ataku na Pearl Harbor, wynosił rannych z pokładu pancernika USS West Virginia, a następnie stanął za przeciwlotniczym karabinem maszynowym Browning kalibru 12,7 mm, którego obsługi nigdy go nie uczono.
Oficjalnie przypisano mu zestrzelenie jednego samolotu. Sam Miller i świadkowie mówili o czterech do sześciu. 27 maja 1942 r. admirał Chester Nimitz przypiął mu na pokładzie lotniskowca USS Enterprise Krzyż Marynarki Wojennej, czyli Navy Cross – drugie w hierarchii odznaczenie bojowe tej formacji. Był pierwszym czarnoskórym marynarzem, który je otrzymał. Zginął 24 listopada 1943 r., gdy japoński okręt podwodny I-175 storpedował lotniskowiec eskortowy USS Liscome Bay podczas bitwy o Makin. Okręt zatonął w 23 minuty. Miller miał 24 lata.
Nazwę nadano w rocznicę Martina Luthera Kinga
Imię Millera przyszłemu lotniskowcowi nadał 20 stycznia 2020 r. ówczesny pełniący obowiązki sekretarza Marynarki Wojennej Thomas Modly, podczas uroczystości w dniu pamięci Martina Luthera Kinga. Pomysł wyszedł od grupy emerytowanych czarnoskórych admirałów, którzy zarekomendowali go Modly’emu. USS Doris Miller był pierwszym amerykańskim lotniskowcem nazwanym imieniem szeregowego marynarza i pierwszym nazwanym imieniem Afroamerykanina.
Dorie Miller był synem dzierżawcy rolnego. I był amerykańskim marynarzem, wskazanym przez mundur, który nosił – ten sam mundur, który nosili i nadal noszą wszyscy marynarze, bez względu na rasę, pochodzenie etniczne czy poglądy polityczne.
Thomas Modly, były pełniący obowiązki sekretarza Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych
Przeciwko zmianie wystąpił senator Mark Kelly z Arizony, emerytowany pilot marynarki i astronauta. Ocenił, że okręt nie powinien zostać przemianowany w ogóle, a już zwłaszcza na cześć Donalda Trumpa.
Odwaga Dorie’ego Millera pod Pearl Harbor jest legendarna i przyniosła mu Krzyż Marynarki Wojennej.
Mark Kelly, senator ze stanu Arizona
Kto nadaje nazwy okrętom Marynarki Wojennej USA
Nazwę okrętowi Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych nadaje sekretarz Marynarki Wojennej, działający pod kierunkiem prezydenta – stanowi o tym tytuł 10 Kodeksu Stanów Zjednoczonych, paragraf 8662. Ten sam przepis pozwala sekretarzowi zmienić nazwę okrętu nabytego dla marynarki i zastrzega, że dwie jednostki nie mogą nosić tej samej nazwy jednocześnie.
Kongres nie zatwierdza nazw i nie ma nad nimi weta, choć pojedynczy kongresmeni próbowali wymuszać zmiany poprawkami do ustawy budżetowej Pentagonu. Praktyka jest więc taka, że decyzja zapada w jednym gabinecie, a rozstrzyga o niej wola polityczna, nie procedura. Dlatego w 2025 r. Marynarka Wojenna powołała pod kierownictwem Johna Phelana komisję do przeglądu nazw okrętów, a Hegseth polecił zmienić nazwę zbiornikowca USNS Harvey Milk na USNS Oscar V. Peterson. Na liście do przeglądu znalazły się także jednostki noszące nazwiska Medgara Eversa, Cesara Chaveza, Thurgooda Marshalla i Ruth Bader Ginsburg.
Od 1968 roku lotniskowce noszą imiona prezydentów
Do 1968 r. amerykańskie lotniskowce nosiły nazwy bitew i sławnych okrętów. Od tego czasu obowiązuje inna konwencja: kolejne jednostki dostają nazwiska prezydentów Stanów Zjednoczonych. Wyjątki są dwa – USS Enterprise, którego nazwa wraca we flocie od 1775 r., oraz USS Nimitz, nazwany po admirale.
To ustawia sprawę CVN-81 inaczej, niż wynika z samego sporu o pamięć. Nadanie lotniskowcowi imienia szeregowego marynarza było wyłomem od konwencji, a powrót do nazwiska prezydenta byłby wejściem z powrotem w regułę. Nowy jest inny element: żaden amerykański lotniskowiec nie dostał dotąd imienia prezydenta urzędującego. USS Ronald Reagan i USS George H.W. Bush ochrzczono za życia patronów, ale wiele lat po zakończeniu ich kadencji.
Stępka do końca 2026 roku, wniosek o Medal of Honor u Trumpa
Okręt powstaje w stoczni Newport News Shipbuilding należącej do koncernu Huntington Ingalls Industries w Wirginii. CVN-81 to lotniskowiec o napędzie jądrowym, czwarta jednostka typu Gerald R. Ford po USS Gerald R. Ford, USS John F. Kennedy i USS Enterprise. Wejście do służby planowano pierwotnie na luty 2032 r., obecnie mówi się o 2034 r. Publiczna ceremonia położenia stępki ma się odbyć do końca 2026 r. i to ona wyznacza realny termin, po którym zmiana nazwy staje się kłopotliwa.
Równolegle Marynarka Wojenna rekomenduje pośmiertne przyznanie Millerowi Medalu Honoru, najwyższego amerykańskiego odznaczenia wojskowego. Rodzina zabiega o to od lat, a Bledsoe ocenił rekomendację jako bardzo pozytywną. Tyle że wniosek wymaga zgody Kongresu i podpisu prezydenta. Ten sam Donald Trump musiałby więc zatwierdzić najwyższe odznaczenie dla marynarza, którego imię jego administracja rozważa zdjąć z burty lotniskowca. Do publikacji tekstu Biały Dom nie odniósł się do sprawy.
Najczęstsze pytania
Kim był Doris Miller?
Doris „Dorie” Miller to amerykański marynarz urodzony w 1919 r. w Waco w Teksasie. Podczas ataku na Pearl Harbor 7 grudnia 1941 r. wynosił rannych z pancernika USS West Virginia i strzelał z karabinu przeciwlotniczego, choć nie przeszedł takiego szkolenia. W 1942 r. jako pierwszy czarnoskóry marynarz otrzymał Krzyż Marynarki Wojennej. Zginął w listopadzie 1943 r.
Czy nazwa USS Doris Miller została już zmieniona?
Nie. Formalnie okręt nadal nosi nazwę nadaną w styczniu 2020 r. Według CNN kierownictwo Marynarki Wojennej przestało jej używać w korespondencji wewnętrznej i posługuje się numerem kadłuba CVN-81. Departament Obrony oświadczył, że nie ma na tym etapie nic do ogłoszenia.
Kiedy lotniskowiec CVN-81 wejdzie do służby?
Pierwotny harmonogram przewidywał luty 2032 r. Po opóźnieniach całego programu lotniskowców typu Gerald R. Ford mówi się o 2034 r. Jednostka powstaje w stoczni Newport News Shipbuilding w Wirginii, a publiczna ceremonia położenia stępki ma się odbyć do końca 2026 r.
