Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej opublikowane 7 sierpnia 2026 r. w Dzienniku Ustaw odbiera obywatelom Kolumbii, Wenezueli i Gruzji prawo do pracy w czasie pobytu w ruchu bezwizowym. Przepisy wchodzą w życie 22 sierpnia 2026 r. Kolumbijczycy w Polsce to dziś czwarta pod względem liczebności grupa cudzoziemców w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, a Komenda Główna Policji odnotowała w pierwszym półroczu 2026 r. 239 podejrzanych obywateli Kolumbii wobec siedmiu w całym 2022 r.
Liczba podejrzanych obywateli Kolumbii wzrosła z siedmiu do 324 w trzy lata
Dane Komendy Głównej Policji, które zebrała „Rzeczpospolita” w tekście Grażyny Zawadki z 5 sierpnia 2026 r., pokazują krzywą bez załamania. W 2022 r. zarzuty usłyszało siedmiu obywateli Kolumbii, rok później 22, w 2024 r. już 127, a w 2025 r. 324. Od stycznia do końca czerwca 2026 r. zarzuty karne usłyszało 239 osób – trzy czwarte całego wyniku z poprzedniego roku w pół roku.
Zmienia się też struktura czynów. Liczba podejrzanych o jazdę samochodem po pijanemu wzrosła z 51 do 91 przypadków. Bójki i pobicia pojawiły się w tej statystyce po raz pierwszy w 2024 r., gdy odnotowano 11 podejrzanych; w 2025 r. było ich 30, czyli o 173 procent więcej w kategorii, której dwa lata wcześniej w ogóle nie było.
Równolegle rosną ustalenia dotyczące samej legalności pracy. Straż Graniczna opisała w lipcu 2026 r. nielegalne zatrudnienie cudzoziemców przez agencję pracy w powiecie ostródzkim: na 50 skontrolowanych obcokrajowców 42 pracowało niezgodnie z przepisami, w tym 34 obywateli Kolumbii.
Kolumbijczycy są jedyną dużą grupą, w której przestępczość rośnie
W pierwszym półroczu 2026 r. przestępstw dopuściło się w Polsce łącznie 8534 cudzoziemców, o 800 osób mniej niż rok wcześniej. Spadła liczba podejrzanych Ukraińców i Gruzinów. W pierwszym półroczu 2025 r. „Rzeczpospolita” podawała 118 podejrzanych obywateli Kolumbii – rok później było ich 239.
| Obywatelstwo | Podejrzani, I poł. 2026 r. | Zmiana rok do roku |
|---|---|---|
| Ukraińcy | 5045 | -563 |
| Gruzini | 623 | -276 |
| Kolumbijczycy | 239 | +121 |
| Cudzoziemcy ogółem | 8534 | -800 |
Liczba podejrzanych cudzoziemców w Polsce spada, a w grupie obywateli Kolumbii rośnie. Dr Jarosław Przyjemczak, specjalista w zakresie bezpieczeństwa, prognozuje, że „tendencja do wzrostu przestępstw »twardych« będzie się zwiększać”. Ostrzej stawia sprawę były wicedyrektor Biura Wywiadu Kryminalnego Komendy Głównej Policji.
Bez ostrzejszych filtrów zapłacimy za błędy bezpieczeństwem
prof. Tomasz Safjański, były wicedyrektor Biura Wywiadu Kryminalnego Komendy Głównej Policji
Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego: Kolumbijczyk podpalał na zlecenie rosyjskiego wywiadu
Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego ustaliła, że 27-letni obywatel Kolumbii podpalił składy budowlane w Warszawie 23 maja 2024 r. i w Radomiu 30 maja 2024 r. Zarzut czynu o charakterze terrorystycznym postawił mu Lubelski Wydział Zamiejscowy Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej. Rekrutacja odbyła się przez komunikator Telegram.
Działania te były zlecone, nadzorowane i finansowane przez osobę powiązaną z rosyjskimi służbami specjalnymi
Jacek Dobrzyński, rzecznik ministra koordynatora służb specjalnych
Według Dobrzyńskiego werbunek obywateli państw Ameryki Południowej opierał się „jedynie na motywacji uzyskania łatwego i szybkiego zarobku”. Ten sam mechanizm opisuje wojna hybrydowa Rosji: wykonawcą bywa obywatel państwa trzeciego, a zleceniodawca pozostaje poza zasięgiem polskiego wymiaru sprawiedliwości.
Zezwoleń wydano ponad 37 tys., a składki płaci 23,2 tys. osób
Na koniec czerwca 2026 r. składki w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych opłacało 23,2 tys. obywateli Kolumbii wobec 17,7 tys. rok wcześniej. To wzrost o jedną trzecią i awans na czwarte miejsce, przed Gruzinami; wyprzedzają ich tylko Ukraińcy – 901 tys., Białorusini – 143,9 tys. i Hindusi – 25,5 tys. Dane opisał „Dziennik Gazeta Prawna”.
Drugą liczbę daje rejestr zezwoleń. W 2025 r. obywatelom Kolumbii wydano 37 337 zezwoleń na pracę wobec 4,1 tys. w 2022 r. Zezwolenie nie jest tożsame z pracownikiem – jedna osoba może mieć ich kilka u różnych pracodawców, a część dokumentów nigdy nie zostaje wykorzystana. Nawet z tym zastrzeżeniem dystans do 23,2 tys. płatników składek pół roku później liczy kilkanaście tysięcy osób.
Częściową odpowiedź dają kontrole Straży Granicznej. W 2025 r. blisko połowa skontrolowanych obywateli Kolumbii – 1784 z 3828 – wykonywała pracę nielegalnie, bez wymaganej umowy albo zgłoszenia. Śląski Oddział Straży Granicznej zatrzymał pod koniec listopada 2025 r. 28 cudzoziemców bez prawa pobytu, z czego połowę stanowili obywatele Kolumbii.
Rozporządzenie zamyka pracę w ruchu bezwizowym od 22 sierpnia
Akt nosi nazwę: rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie państw, których obywatele posiadający zezwolenie na pracę nie są uprawnieni do pracy w czasie pobytu w ramach ruchu bezwizowego. Wykaz obejmuje Kolumbię, Wenezuelę i Gruzję. Podstawą jest ustawa z 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom, a wniosek o wpisanie państwa na listę składa minister właściwy do spraw wewnętrznych.
Obywatel Kolumbii, który dotąd przylatywał do strefy Schengen na 90 dni bez wizy i podejmował pracę na podstawie samego zezwolenia, od 22 sierpnia 2026 r. musi mieć wizę pracowniczą wydaną przez konsula. Projekt trafił do konsultacji dopiero 30 marca 2026 r., choć liczba podejrzanych obywateli Kolumbii rosła od 2023 r. W uzasadnieniu resort pracy sam opisał, dlaczego sięga po ten instrument kontroli migracji.
Dalsze utrzymywanie możliwości powierzania im pracy wiązałoby się z narastaniem ryzyka nielegalnego pobytu
Uzasadnienie projektu rozporządzenia, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Czym jest praca w ruchu bezwizowym i co zmienia wykaz państw
Praca w ruchu bezwizowym to zatrudnienie cudzoziemca, który wjechał bez wizy, na podstawie prawa do 90-dniowego pobytu w strefie Schengen, i legitymuje się wyłącznie zezwoleniem na pracę albo oświadczeniem o powierzeniu pracy. Obywatele Kolumbii korzystają z bezwizowego wjazdu od 2015 r. Wykaz przesuwa moment kontroli:
- w ruchu bezwizowym cel wjazdu deklaruje sam podróżny na granicy, a dokumenty bada się dopiero w Polsce
- przy wizie pracowniczej rzeczywisty cel wjazdu weryfikuje konsul przed wylotem
- wykaz nie zakazuje zatrudniania obywateli tych państw – zmienia tryb, w jakim mogą pracować w Polsce
- zezwolenie wydane przed 22 sierpnia 2026 r. nie zastępuje wizy, jeśli imigrant przebywa w kraju w ruchu bezwizowym
Legalność zatrudnienia kontrolują w Polsce Straż Graniczna oraz Państwowa Inspekcja Pracy. Dalej idą przepisy szwedzkie, gdzie od lipca 2026 r. obowiązują deportacje za tryb życia, w tym za pracę na czarno i zadłużenie.
Pracodawcy zapowiadają braki kadrowe, ekonomista mówi o niepełnym filtrze
Jakub Tomczak, dyrektor sprzedaży w agencji zatrudnienia Folga, ocenia, że przy bezrobociu 5,6 procent zastąpienie tych pracowników w przetwórstwie spożywczym, produkcji, logistyce i budownictwie „może okazać się zadaniem monumentalnym” i podniesie ceny części produktów, w tym żywności. Wykaz obejmuje 46 412 osób opłacających składki.
Andrzej Sadowski, prezydent Centrum imienia Adama Smitha, wskazuje inną lukę: bariera biurokratyczna nie zastąpi umów o wymianie informacji o karalności. Bez nich konsul weryfikuje dokumenty, ale nie przeszłość kryminalną wnioskodawcy.
Statystyka za cały 2026 rok, która pokaże, czy krzywa podejrzanych obywateli Kolumbii wyhamowała, trafi do sprawozdań Komendy Głównej Policji w 2027 r.
Najczęstsze pytania
Ilu obywateli Kolumbii usłyszało w Polsce zarzuty?
Według danych Komendy Głównej Policji zebranych przez „Rzeczpospolitą”: siedmiu w 2022 r., 22 w 2023 r., 127 w 2024 r., 324 w 2025 r. i 239 w pierwszym półroczu 2026 r. Łącznie zarzuty usłyszało wtedy 8534 cudzoziemców, o 800 mniej niż rok wcześniej.
Ilu Kolumbijczyków pracuje w Polsce?
Na koniec czerwca 2026 r. składki w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych opłacało 23,2 tys. obywateli Kolumbii wobec 17,7 tys. rok wcześniej – czwarta grupa cudzoziemców w systemie, po Ukraińcach, Białorusinach i Hindusach. W 2025 r. wydano im 37 337 zezwoleń na pracę, ale jedno zezwolenie nie odpowiada jednej osobie zatrudnionej.
Czy Kolumbijczycy potrzebują wizy do pracy w Polsce?
Od 22 sierpnia 2026 r. tak. Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 7 sierpnia 2026 r. odbiera obywatelom Kolumbii, Wenezueli i Gruzji prawo do pracy w czasie pobytu bezwizowego: samo zezwolenie przestaje wystarczać, potrzebna jest wiza pracownicza od konsula. Turystycznie wjazd do strefy Schengen na 90 dni pozostaje bezwizowy.
