Sto tysięcy podpisów po 46 dniach zbiórki

Okrągłą liczbę organizatorzy zapowiedzieli dzień wcześniej, wyznaczając konferencję prasową na poniedziałek na godzinę 11. Podał ją Maciej Wilk, prezes Fundacji Polskiego Rozwoju i inicjator akcji, na profilu Stołecznej Operacji Referendalnej i w rozmowie z „Wprost”. Zbiórka ruszyła 30 lipca 2026 r., więc setny tysiąc podpisów wolontariusze w pomarańczowych kamizelkach zebrali w 46. dniu akcji, o której pisaliśmy, gdy wolontariusze wychodzili na ulice dzielnic.

Ustawa mówi 132 tys., Wilk liczy 150-160 tys.

Wniosek o referendum musi poprzeć 10 proc. uprawnionych do głosowania mieszkańców gminy. W Warszawie to ok. 132 tys. osób. Komisarz wyborczy sprawdza potem każdy podpis pod kątem kompletności danych, a arkusze z nieczytelnym numerem PESEL albo niepełnym adresem odpadają. Dlatego organizatorzy zbierają z zapasem i dlatego Wilk operuje inną liczbą niż ustawowa.

Minimum to 132 tys. podpisów ważnych, czyli tak naprawdę, uwzględniając błędy, minimum wynosi 150-160 tys.

Maciej Wilk, inicjator Stołecznej Operacji Referendalnej, w rozmowie z „Wprost”

Całe poniedziałkowe wystąpienie organizatorzy opublikowali na swoim kanale w dwóch częściach.

Do progu z ustawy brakuje 32 tys. podpisów, do minimum podanego przez samego organizatora – od 50 do 60 tys. Przy czternastu dniach, które zostały do końca zbiórki, pierwszy wariant oznacza ok. 2,3 tys. podpisów dziennie, drugi od 3,6 do 4,3 tys. W ostatnim tygodniu SOR zbierała ok. 2,6 tys. dziennie: między 7 a 14 września liczba podpisów wzrosła z 82 tys. do 100 tys.

Kolejne komunikaty organizatorów układają się w taki szereg:

Guział: będzie trudno. SOR zabrakło pieniędzy na druk kart

Sceptycznie o szansach akcji wypowiada się człowiek, który przeprowadzał poprzednią. Piotr Guział współorganizował referendum z 2013 r. w sprawie odwołania Hanny Gronkiewicz-Waltz i to on zwraca uwagę na skalę odrzuceń u sędziego komisarza.

Będzie trudno. Po pięciu tygodniach zebrano 75 tys. podpisów. Żeby referendum się odbyło, potrzeba 132 tys., a zbiórka kończy się z końcem września

Piotr Guział, współorganizator referendum z 2013 r., cytowany przez „Wprost”

Do arytmetyki doszła bariera finansowa. „Rzeczpospolita” podała, że organizatorzy rozsyłają do skrzynek warszawiaków 400 tys. kart referendalnych w jedenastu dzielnicach i że 13 września dystrybucja była wykonana w dwóch trzecich, dalej jednak nie sięgnie, bo pieniądze się kończą. Licznik zbiórki na stronie akcji pokazywał 14 września 79 464 zł od 862 osób i 305 wolontariuszy w terenie.

Politycznie akcja referendalna wciąż stoi obok partii. Prawo i Sprawiedliwość ocenia, że prezydent nie powinien sprawować tej funkcji, ale formalnego zaangażowania w zbiórkę nie ogłosiło. Koalicja Obywatelska trzyma dystans: cytowany przez Dziennik.pl działacz partii stwierdził, że Rafał Trzaskowski nie popełnia w stolicy błędów, które mogłyby dyskwalifikować jego prezydenturę. Przewodnicząca klubu Lewicy w radzie miasta wiąże inicjatywę z kręgami Konfederacji, czemu organizatorzy zaprzeczają, przedstawiając Stołeczną Operację Referendalną jako ruch niepartyjny.

Ile podpisów trzeba, żeby odwołać prezydenta miasta

Odwołanie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta przed upływem kadencji to referendum gminne z inicjatywy mieszkańców. Wniosek musi poprzeć co najmniej 10 proc. uprawnionych do głosowania w danej gminie – tak stanowi art. 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym. Inicjator ma 60 dni od powiadomienia przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego, a komisarz wyborczy sprawdza podpisy w ciągu 30 dni.

Drugi próg jest ostrzejszy od pierwszego i to on decyduje o wyniku. Zgodnie z art. 55 ust. 2 tej samej ustawy referendum w sprawie odwołania organu pochodzącego z wyborów bezpośrednich jest ważne, jeżeli wzięło w nim udział nie mniej niż trzy piąte liczby osób biorących udział w wyborze odwoływanego organu. Frekwencję mierzy się więc nie do liczby uprawnionych, tylko do frekwencji z ostatnich wyborów samorządowych – im wyższa była wtedy, tym trudniej odwołać.

Kraków odwołał prezydenta, Warszawa w 2013 r. nie

Dla warszawskiej zbiórki istotne są dwa precedensy i prowadzą w przeciwne strony. W Krakowie 24 maja 2026 r. Aleksander Miszalski stracił urząd przy frekwencji 29,99 proc. wobec wymaganego progu 26,98 proc.; do urn poszło 176 228 krakowian, z czego 171 581 opowiedziało się za odwołaniem. Tej samej nocy referendum w sprawie odwołania Rady Miasta Krakowa okazało się nieważne, bo frekwencja wyniosła 29,97 proc.

W Warszawie w październiku 2013 r. przeciw Hannie Gronkiewicz-Waltz zagłosowała zdecydowana większość głosujących, ale referendum unieważniła frekwencja 25,66 proc. Skala jest tu kluczowa: Kraków musiał postawić przy urnach niecałe 180 tys. osób, Warszawa potrzebuje według PAP ok. 450 tys., a według „Rzeczpospolitej” ok. 467 tys. Zarzuty wobec ratusza, na które powołuje się SOR, to m.in. rozrost administracji, awarie oczyszczalni „Czajka”, Szpital Południowy i brak kontroli nad instytucjami miejskimi – ten ostatni wątek wrócił latem, gdy sygnalista ze Straży Miejskiej złożył 18-stronicowe pismo.

Co dalej: koniec zbiórki, komisarz i grudniowy termin

Data zakończenia zbiórki różni się w zależności od źródła. Strona sor.waw.pl podaje 27 września 2026 r., „Rzeczpospolita” i Dziennik.pl piszą o 28 września. Różnica bierze się z liczenia sześćdziesięciodniowego terminu od 30 lipca i do publikacji tego tekstu organizatorzy jej nie wyjaśnili. Jako datę głosowania SOR wskazuje 13 grudnia 2026 r.

Kalendarz od tego momentu wyznaczają trzy punkty:

• złożenie wniosku z podpisami u komisarza wyborczego i 30 dni na weryfikację arkuszy
• postanowienie o przeprowadzeniu referendum albo odmowa, od której przysługuje skarga do sądu administracyjnego
• samo głosowanie i próg trzech piątych frekwencji z wyborów w 2024 r.

Otwarte pozostają dwie rzeczy. Organizatorzy nie podali, ile z zebranych 100 tys. podpisów przeszło ich własną kontrolę formalną, ani jak zamierzają sfinansować ostatnie dwa tygodnie akcji po wyczerpaniu środków ze zbiórki. Ratusz do publikacji tego tekstu nie odniósł się do poniedziałkowej liczby.

Najczęstsze pytania

Ile podpisów potrzeba do referendum w Warszawie

Wniosek musi poprzeć 10 proc. uprawnionych do głosowania mieszkańców stolicy, czyli ok. 132 tys. osób. Organizatorzy zbierają więcej, bo część arkuszy odpada przy weryfikacji u komisarza wyborczego z powodu błędów w danych. Maciej Wilk podaje, że realne minimum, które zabezpiecza wniosek przed odrzuceniem, wynosi od 150 do 160 tys. podpisów.

Kiedy kończy się zbiórka podpisów

Termin upływa pod koniec września 2026 r., sześćdziesiątego dnia od 30 lipca. Strona akcji podaje 27 września, media ogólnopolskie 28 września. Po złożeniu wniosku komisarz wyborczy ma 30 dni na sprawdzenie podpisów, a dopiero jego postanowienie otwiera drogę do wyznaczenia daty głosowania.

Kiedy miałoby się odbyć referendum

Stołeczna Operacja Referendalna wskazuje 13 grudnia 2026 r. Termin nie jest jeszcze urzędowy, bo wyznacza go komisarz wyborczy po weryfikacji wniosku. Żeby głosowanie było ważne, do urn musi pójść nie mniej niż trzy piąte liczby osób, które w 2024 r. wybierały prezydenta stolicy, czyli według szacunków PAP ok. 450 tys. warszawiaków.

Artykuł 100 tys. podpisów za odwołaniem Trzaskowskiego zebranych. Zostały dwa tygodnie pochodzi z serwisu Nasza Polska.

Wolontariusze w pomarańczowych kamizelkach ruszają w czwartek do wszystkich dzielnic

Start akcji referendalnej zapowiedział w mediach społecznościowych Maciej Wilk, inicjator Stołecznej Operacji Referendalnej. Według portalu Niezalezna.pl dokumenty są gotowe, a zbiórka rusza 30 lipca 2026 r. Kolor kamizelek i sam skrót SOR nie są przypadkowe – organizatorzy sięgnęli po skojarzenie ze szpitalnym oddziałem ratunkowym, a bezpośrednim impulsem do przyspieszenia prac była, jak przyznają, afera wokół Szpitala Południowego.

„Dokumenty już przygotowane. Od czwartku będziecie mogli spotkać naszych wolontariuszy we wszystkich dzielnicach stolicy. Poznacie ich po charakterystycznych, pomarańczowych kamizelkach”

Maciej Wilk, inicjator Stołecznej Operacji Referendalnej

SOR przedstawia się jako inicjatywa niepartyjna. Na liście partnerów akcji, podanej na stronie sor.waw.pl, znajdują się Fundacja Polskiego Rozwoju, TAK dla Obywateli, Portal Warszawski, Stowarzyszenie Lubię Miasto, Fundacja Starzyńskiego i Stop Korkom. Sam Wilk jest – jak podaje PAP – prezesem Fundacji Polskiego Rozwoju i zadeklarował wpłatę 10 tys. zł z własnych środków na materiały i organizację zbiórki, obiecując rozliczenie każdej złotówki. Przewodnicząca klubu Lewicy w radzie miasta twierdzi z kolei, że inicjatywa wywodzi się z kręgów Konfederacji.

132 tysiące podpisów w 60 dni, potem 30 dni weryfikacji i próg 450 tysięcy głosów

Arytmetyka jest bezlitosna i to ona, a nie nastroje, rozstrzygnie sprawę. Wniosek o referendum musi poprzeć 10 proc. uprawnionych do głosowania mieszkańców Warszawy – to ok. 132 tys. podpisów; portal TuStolica.pl podaje precyzyjnie 132 290. Zbiórka trwa 60 dni, licząc od 30 lipca, czyli do końca września. Potem komisarz wyborczy ma 30 dni na weryfikację podpisów, a część z nich zawsze odpada z powodu błędów formalnych – dlatego organizatorzy takich akcji zbierają z dużym zapasem.

Drugi próg jest znacznie trudniejszy. Referendum będzie ważne dopiero wtedy, gdy weźmie w nim udział nie mniej niż trzy piąte liczby osób, które w 2024 r. uczestniczyły w wyborze prezydenta stolicy. PAP szacuje ten próg na ok. 450 tys. mieszkańców, „Rzeczpospolita” – na ok. 467 tys. Innymi słowy: żeby Rafał Trzaskowski stracił urząd, do urn musi pójść niemal pół miliona warszawiaków. Sam termin głosowania organizatorzy widzą w grudniu 2026 r.; TuStolica.pl wskazuje 6 grudnia.

Zarzuty warszawiaków: 9 tysięcy etatów, Czajka, Sala Kongresowa i Szpital Południowy

Lista pretensji, którą organizatorzy wypisali na stronie akcji i powtarzają w mediach, jest długa. Wskazują na rozrost administracji – ponad 9 tys. etatów urzędniczych, o połowę więcej niż w 2005 r., kosztujących mieszkańców, według SOR, ok. 2 mld zł rocznie. Wymieniają dwie awarie oczyszczalni „Czajka” i nieoczyszczone ścieki w Wiśle, przeciągający się remont Sali Kongresowej, zwężanie ulic, likwidację miejsc parkingowych i Strefę Czystego Transportu. Do tego podwyżki cen biletów komunikacji miejskiej i chaos wokół wywozu śmieci. Dalej: brak kontroli nad spółkami i instytucjami miejskimi, partyjne nominacje zamiast kompetencji, kryzys mieszkaniowy, brak przyjętej strategii rozwoju miasta do 2040 r. i zarzut najcięższy politycznie – że prezydentura stolicy jest dla Trzaskowskiego przystankiem w drodze do najwyższych urzędów.

Czarę goryczy przelał Szpital Południowy. Najwyższa Izba Kontroli ustaliła m.in., że w placówce działało niezarejestrowane Warszawskie Centrum Chirurgii Kręgosłupa, że pacjenci komercyjni byli przyjmowani w pomieszczeniu dostępnym na kartę i kod, a świadczenia z NFZ mieszały się z prywatnymi – kwota zakwestionowanych rozliczeń z Funduszem przekroczyła 1,1 mln zł. Prezydent Warszawy odpierał zarzuty w rozmowie z „Rzeczpospolitą”.

„Nie było saloniku VIP, ale było miejsce, w którym przyjmowani byli pacjenci komercyjni”

Rafał Trzaskowski, prezydent m.st. Warszawy

Trzaskowski zapewniał, że wcześniej nie dostał oficjalnych sygnałów o nieprawidłowościach, a po publikacji raportu NIK wymienił kierownictwo szpitala. O samej perspektywie referendum mówił jeszcze w maju, po głosowaniu w Krakowie: „Referendum zawsze jest możliwe w każdym mieście i miasteczku. My pracujemy przez cały czas z pełną parą, nie oglądając się na to, co się dzieje”. Według sondażu IBRiS, przywołanego przez TuStolica.pl, zaufanie do prezydenta stolicy spadło po aferze szpitalnej o 5,6 pkt proc.

Kraków pokazał, że prezydenta da się odwołać. Warszawa w 2013 r. – że niekoniecznie

Do maja 2026 r. odwołanie prezydenta wielkiego miasta w referendum było w Polsce teorią. Skończyło się to w Krakowie. W głosowaniu 24 maja Aleksander Miszalski stracił urząd: przy frekwencji 29,99 proc. – wobec wymaganego progu 26,98 proc. – do urn poszło 176 228 krakowian, z czego 171 581 opowiedziało się za odwołaniem, a 3631 było przeciw. Organizatorzy zebrali wcześniej ponad 134 tys. podpisów.

Ta sama noc pokazała też, jak wąski jest margines. Równolegle głosowano nad odwołaniem Rady Miasta Krakowa – i to referendum okazało się nieważne, bo frekwencja wyniosła 29,97 proc., o kilkaset głosów za mało wobec własnego progu. Rada, w której większość mają Koalicja Obywatelska i Nowa Lewica, została na miejscu. Sam Miszalski przyjął wynik słowami: „Demokracja samorządowa polega właśnie na tym, że to mieszkańcy mają ostatnie słowo”.

„Uważam, że to właśnie teraz trzeba wykorzystać emocje, bo takie okno możliwości nie będzie otwarte wiecznie”

Maciej Wilk, o decyzji o zbieraniu podpisów w wakacje

Warszawa ma jednak własne, mniej optymistyczne dla inicjatorów doświadczenie. W październiku 2013 r. mieszkańcy głosowali nad odwołaniem Hanny Gronkiewicz-Waltz. Zdecydowana większość głosujących była za, ale referendum unieważniła frekwencja – 25,66 proc. Prezydent stolicy dokończyła kadencję, a potem wystartowała w kolejnych wyborach. Różnica skali jest przy tym oczywista: Kraków musiał postawić przy urnach niecałe 180 tys. osób, Warszawa musi – niemal pół miliona.

Co dalej: komisarz, przedterminowe wybory i pytanie, czy Trzaskowski podzieli los Miszalskiego

Scenariusz po ewentualnym odwołaniu jest opisany w przepisach, choć – jak pokazał Kraków – nie do końca precyzyjnie. Premier w ciągu siedmiu dni od ogłoszenia wyników wyznacza osobę pełniącą funkcję prezydenta miasta, a przedterminowe wybory powinny odbyć się w ciągu 90 dni. W Krakowie zadziałało to opornie: dwa miesiące po majowym referendum data przedterminowych wyborów wciąż nie jest przesądzona, a lokalne media wskazują na lukę prawną w liczeniu owych 90 dni i termin najwcześniej wrześniowy – z możliwością przesunięcia na listopad i później. Miasto funkcjonuje tymczasem bez wybranego prezydenta.

Dla Warszawy oznaczałoby to co najmniej kilka miesięcy zarządu tymczasowego w mieście z największym budżetem w kraju. Na razie jednak wszystko rozstrzygnie się na chodnikach. Jeśli inicjatorzy referendum nie zbiorą podpisów pod wnioskiem do końca września, temat zamknie się sam. Jeśli zbiorą – kluczowe pytanie zabrzmi inaczej: czy w grudniową niedzielę do lokali wyborczych przyjdzie prawie pół miliona warszawiaków. Koalicja Obywatelska zachowuje na razie ostrożność, PiS ocenia, że „prezydent nie powinien sprawować tej funkcji”, ale decyzję o formalnym zaangażowaniu odkłada na szczebel partyjny. Frekwencja w Krakowie przekroczyła wymagany próg o niecałe trzy punkty procentowe – i to jest miara, w jakiej ta rozgrywka się rozstrzyga.

Źródła: RMF24 (Warszawa), Polska Agencja Prasowa, Niezalezna.pl, „Rzeczpospolita” (Przemysław Paczkowski), TuStolica.pl, Polsat News, Radio Kraków, KRKnews, Radio dla Ciebie, sor.waw.pl.

Artykuł Referendum ws. odwołania Trzaskowskiego. Rusza zbiórka podpisów pochodzi z serwisu Nasza Polska.