Z Anną Pietraszek, filmowcem, byłym doradcą prezesa TVP, rozmawia redakcja „Naszej Polski”

„Słyszę, że to czas na zmianę dla telewizji publicznej. Trwają poszukiwania, by zastąpić jej prezesa nowym” – napisał Stefan Truszczyński, filmowiec związany z TVP. To plotka, czy faktycznie prezes Juliusz Braun siedzi już na walizkach?

Anna Pietraszek: TVP zawsze żywiła się plotkami, wszelkiego gatunku i poziomu, obrzydliwymi i dezintegrującymi ewentualne solidarne projekty, ale często bywało w tych plotkach źdźbło prawdy. Tak więc nie można wykluczyć, że ten nowy prezes jest już naznaczony. Kto? Na razie to tylko spekulacje. W ciągu dwóch i pół roku pracy w TVP przetrwałam pięciu prezesów. Nic z tego nie wynikło dla TVP i jej pracowników.

Przejęcie TVP planowane od 1994 roku

Podobno wojna wewnątrz TVP idzie o kwestie programowe i wejście do telewizji publicznej nowych podmiotów zewnętrznych. Jednak do mediów docierają tylko enigmatyczne informacje. Czy więc planowane jest jakieś przejęcie TVP?

Anna Pietraszek: To tzw. przejęcie TVP planowane jest niemal od zaistnienia telewizji publicznej jako spółki akcyjnej, czyli od 1994 r. Już wtedy, jak grzyby po deszczu, zaczęły powstawać liczne firmy zewnętrzne, a w samej TVP popierano i akceptowano zlecenia producenckie dla tych firm, a zatem wiele programów można było wykonywać „na zewnątrz”. To było wtedy legalne: zlecano całe programy albo tylko część techniki produkcyjnej, jak montaże programów, opracowania dźwięku itp. Wiele tych firm, czy raczej firemek, szybko padało, nie wytrzymując konkurencji. Z kim? Z szefami firm powiązanych z prezesami, z wysoko ustawionymi decydentami w TVP. I te firmy dostawały coraz więcej zleceń z TVP, bogaciły się bardzo szybko, wypierały projekty zgłaszane przez samych pracowników TVP.

Kto konkretnie się bogacił?

Anna Pietraszek: W końcu powstali potentaci zewnętrzni, firmy producenckie wielkich pieniędzy, jak ATM, Akson, Alvernia i inne. Jest ich niewiele. Ale inwestorów w nich jest sporo, przede wszystkim byłych decydentów z TVP. Np. z ATM związany jest Maciej Grzywaczewski, były dyrektor Programu 1, przyjaciel Jana Dworaka (w tamtym czasie prezesa TVP), czy Maciej Pawlicki, były dyrektor Programu 1 (za prezesa Wiesława Walendziaka), ale on ma swoją firmę producencką, po dziś dzień współpracującą z TVP. Albo taki Maciej Kosiński, wysoko notowany partyjny dyrektor w Telewizji Polskiej za czasów PRL, który odszedł na własne życzenie jeszcze w 1990 r., przedtem zorganizowawszy firmę zewnętrzną i jako jeden z pierwszych pracował na rzecz telewizji publicznej, a za prezesury Roberta Kwiatkowskiego pełnił funkcję głównego specjalisty przy prezesie. A taki Sławomir Rogowski – to jest dopiero wzorcowa kariera! Przez stanowisko dyrektora Agencji Filmowej w TVP, potem dyrektorski fotel w firmie prywatnej Besta-Film, po obecne członkostwo w KRRiT. Stanowiska decyzyjne były same w sobie wysoko opłacane (szczególnie prezesi, zarząd, tłumy doradców czy głównych specjalistów), ale to nie tylko sprawy TVP podlegały ich decyzjom, także długofalowe umowy z firmami zewnętrznymi, np. na wiele lat produkcji seriali czy programów rozrywkowych i wiele innych kosztownych produkcji. Potem jakoś tak było, że ci decydenci zwykle lądowali jako inwestorzy, współwłaściciele firm zewnętrznych albo producenci zewnętrzni stałych programów w TVP.

Przeczytaj również: Klich miał lecieć! „NP” publikuje pierwotną listę pasażerów Tu-154M

ATM, Akson i rynek produkcji telewizyjnej

Wspomniała Pani o ATM. Co to za firma?

Anna Pietraszek: ATM powstała w 1991 r., dziś ma 22 proc. udziału w rynku produkcji medialnej. Realizuje dla TVP wiele znanych seriali, oczywiście produkuje również dla innych telewizji. Ale są też inne, np. Akson studio, związane z Andrzejem Wajdą. Rynek mediów w kapitalizmie jest twardy, pazerny, pieniądze są tu ogromne, a powiązania bardzo mocne. Może tak ma być, ale jednak nie powinno to się odbywać kosztem telewizji publicznej, która ma ustawowe zadania. Na TVP płacimy abonament i z tych pieniędzy tworzą się fortuny firm prywatnych, produkujących dla telewizji kasowe produkcje, trwające całe lata. Związany jest z tym rynek reklam. TVP ciągle jest wiodącym medium w kraju i tu reklamy zawładnęły wewnętrzną strategią. Nikt dobrowolnie nie odda strefy wpływów, emisji, anten itd. Moim zdaniem, celem od początku lat 90. było maksymalne sprywatyzowanie TVP. Planowano przejęcie „dwójki” jako kanału filmowo-rozrywkowego, tylko procesy polityczne nie pozwalały na raptowny skok na TVP. Trwało to 20 lat, kolejni decydenci się bogacili, inwestowali w firmy i produkcje poza TVP. Teraz w TVP już chodzi tylko o finisz: zwolnienie pracowników twórczych, dziennikarzy, montażystów, operatorów obrazu, co jest nieuchronne. Ci ludzie „kosztują”, trzeba im płacić pensje, ZUS-y, podatki, no i „przeszkadzają” – poprzez sprzeciwy, związki zawodowe i inne „ruchy oporu”. Usiłują też jakoś wyrażać swoje poglądy czy twórczy indywidualizm, rzetelność informacyjną. Ale to już niedługo. W TVP zostaną tylko decydenci zamawiający i zlecający zewnętrzną produkcję konkretnych programów. Program 2, nowo tworzone kanały TVP – to wszystko będzie miało jeden, komercyjny sznyt. Pewnie zostanie „jedynka” jako kanał publicystyki i informacji politycznej, bo przed nami przecież dwa lata wyborcze.

Czystka dziennikarzy i Telewizja Trwam

Czyli TVP pozostanie telewizją prorządową, z plejadą znanych nazwisk jeszcze z PRL?

Anna Pietraszek: Gdy wraz z nastaniem III RP usiłowaliśmy stworzyć naszą, polską telewizję publiczną, to miało być na odwrót niż jest teraz: miała odejść cała dawna administracja i peerelowscy decydenci, w tym ustawieni przez służby, wykruszyliby się dawni dziennikarze zastępowani przez nowych, utalentowanych, pracujących dla widzów. Dzisiaj widać, jaka to była naiwność… Teraz dokonuje się finał – dokładnie odwrotny od naszych złudzeń i prób. Finał długofalowego planu tych, którzy po „okrągłym stole” uwłaszczali się i mieli z czego inwestować w media, a kto nie wkupił się w ten układ, za korzystne dla firm prywatnych decyzje finansowe, to już w mediach nie istnieje. Została jeszcze „trzoda wyeksploatowana”, tych ponad 500 pracowników do zwolnienia. Praktycznie już do cna została dokonana czystka dziennikarzy – nikt z tych z lat 90. nie został, a cała administracja i decydenci umocnili się, wrócili nawet ci, których udało się wypruć z TVP, w tym np. wojskowi, oficerowie polityczni z dawnego departamentu wychowania MON, i od gen. Kiszczaka też. Jakby mieli dopilnować wykonania tego „planu 20-letniego” prywatyzacji telewizji publicznej…

Nie ma już szans na odwrócenie tego procesu: ludzie zostaną zwolnieni, a programy będą realizować sługusy, ludzie Kwiatkowskiego, Dworaka i innych. Nie zostanie miejsca na swobodę wypowiedzi, na pole do pogłębiania i rozwijania świadomości narodowej widzów, do ich edukacji, bliskości z prawdziwą kulturą. Pozostanie nam na szczęście Telewizja Trwam – jej się trzymajmy!

Redakcja

ⓘ Informacja o publikacji
Wywiad Redakcji „Naszej Polski” z Anną Pietraszek pt. „Kto rozkrada telewizję” ukazał się pierwotnie w wydaniu papierowym tygodnika „Nasza Polska” nr 11 (958) z dnia 11 marca 2014 roku, s. 1, 18. Reprint na portalu naszapolska.pl w ramach digitalizacji archiwum redakcji. Wszelkie prawa do oryginalnego tekstu zastrzeżone – Redakcja / „Nasza Polska”. Zdjęcia: archiwum „Nasza Polska”, skan wydania nr 11 (958)/2014, s. 1, 18.

Artykuł Wywiad z Anną Pietraszek: „Kto rozkrada telewizję” pochodzi z serwisu Nasza Polska.

Z prof. Janem Szyszko, byłym ministrem środowiska w rządzie PiS, rozmawia Magdalena Kowalewska

Nowelizacja ustawy o Lasach Państwowych

Prezydent podpisał nowelizację ustawy o Lasach Państwowych, które, według nowego prawa, mają przekazać do budżetu państwa w tym i kolejnym roku w sumie 1,6 mln zł, a od 2016 r. mają płacić podatek od przychodu. Co to oznacza dla polskich lasów?

Jan Szyszko: Ta ustawa jest zamachem na polskie Lasy Państwowe i jawną próbą destabilizacji tej unikatowej w skali świata instytucji. Są one unikatowe, ponieważ samofinansują się i jeszcze świadczą usługi pieniężne dla społeczeństwa, doskonale łącząc cele gospodarcze z celami ekologicznymi i społecznymi. Tymczasem koalicja PO-PSL zrobiła wielki skok na kasę Lasów Państwowych nie posiadając żadnej analizy gospodarczej oraz łamiąc wszelkie zasady, bowiem w ciągu kilkudziesięciu godzin odbyły się trzy czytania projektu nowelizacji, a Senat przyjął poprawkę zanim projekt trafił do Sejmu! Mieliśmy do czynienia z łamaniem konstytucji i wszelkich procedur, jakich polski Sejm jeszcze nie widział!

Jaki cel przyświeca tej nowelizacji?

Jan Szyszko: Nowelizacja ustawy daje możliwość uznania Lasów Państwowych za deficytowe, czyli – inaczej mówiąc – LP mogą stać się bankrutem. Jak ktoś jest bankrutem, to można mu pomóc, sprzedając go… Przyjęta ustawa jest przewrotna właśnie dlatego, że Lasom Państwowym zabiera się pieniądze, które stanowią dla nich zysk i samofinansowanie. Podczas debaty padał argument, iż w zachodniej Europie lasy państwowe płacą podatki w wysokości ok. 10-15 proc. Proponuje się, aby lasy w Polsce płaciły 2 proc. od obrotu, ale zapomina się dodać, że te 2 proc. podatku stanowi większą sumę niż zysk, zaś lasy w zachodniej Europie otrzymują dofinansowanie średnio 100 euro za hektar. A nasze polskie lasy same się finansują. Powiedziałem w Sejmie, że niech pan premier spowoduje, aby polskie lasy dostawały w ciągu roku średnio również 100 euro za hektar, ponieważ spełniają taką samą rolę dla społeczeństwa, jak te w zachodniej Europie, i wtedy będzie mógł zabrać nawet 90 proc. podatku! Polskie lasy to fenomen w skali światowej! Spełniają wszystkie funkcje, samofinansują się, a do tego płacą podatki!

Dlaczego Lasom Państwowym zabiera się pieniądze

Jaki cel przyświeca władzy w odbieraniu Lasom Państwowych pieniędzy?

Jan Szyszko: Ma to służyć zdestabilizowaniu Lasów Państwowych, powiedzeniu, że są niewydolne finansowo i zgodnie z prawem rozpoczęciu sprzedaży po 2016 r. właśnie tego, co jest niewydolne finansowo. Zwróćmy uwagę na to, że z punktu widzenia budżetu pieniądze, które zabiera się Lasom Państwowym, nic nie znaczą. Te 800 mln zł to zaledwie ułamek procenta budżetu. Ale problem leży gdzie indziej. Zabranie w tym i kolejnym roku po 800 mln zł oznacza, że polskie lasy przestają się samofinansować i stają się deficytowe. W polskich lasach na pniu stoi 400 mld zł. I to jest główny powód, jak się dobrać do tych pieniędzy, ponieważ to one zasilą budżet państwa.

Czyli mamy do czynienia ze stopniową grabieżą polskich lasów przez obecny rząd?

Jan Szyszko: Zgadza się. Ale równocześnie chodzi o uruchomienie mechanizmu domino: destabilizacji i deficytu lasów. Połowa nadleśnictw w Polsce jest deficytowa, ponieważ znajdują się tam zbyt młode drzewostany, aby móc pozyskać z nich drewno. One są finansowe przez fundusz leśny, który właśnie zabrano.

Przeczytaj również: Rząd nie chce bronić ziemi i lasów

Poprawka do konstytucji i obrona lasów

Jednak społeczeństwo mocno zareagowało na próbę grabieży polskich lasów. A rządząca koalicja jest gotowa nawet zmienić konstytucję, w której miałby znaleźć się zapis o ochronie polskich lasów i uniemożliwieniu ich prywatyzacji z wyjątkiem przypadków określonych w drodze ustawy…

Jan Szyszko: I na tym polega przewrotność premiera, który mówi, że zapisze w konstytucji, iż nie będzie można ich prywatyzować, ale w drodze ustawy będzie je można sprzedać. Należy zauważyć, że lasy są teraz bardzo dobrze chronione ustawą społeczną, która mówi, że Lasy Państwowe są strategicznym zasobem społeczeństwa i nie podlegają prywatyzacji. Pan premier to pomija.

Co możemy zrobić, aby chronić Lasy Państwowe?

Jan Szyszko: Stanąć jak jeden mąż w ich obronie i zbierać podpisy, bowiem jest to zamach na polską ziemię. Jedyna nadzieja w społeczeństwie i proteście obywateli. W niedługim czasie chciałbym złożyć odpowiednią liczbę podpisów i pokazać panu premierowi, że społeczeństwo nie chce grabieży Lasów Państwowych! Koalicja PO-PSL przeraziła się reakcją społeczeństwa i dlatego wystąpiła z propozycją zmiany konstytucji, aby polskie Lasy Państwowe nie uległy prywatyzacji. To szczyt hipokryzji tego rządu, który najpierw proceduje ustawę zmierzającą do destabilizacji Lasów Państwowych, a teraz stara się ratować twarz i odwracać uwagę społeczeństwa, uznając się za dobrze rządzących, którzy w drodze ustawy i tak będą mogli sprywatyzować polskie lasy!

Magdalena Kowalewska

ⓘ Informacja o publikacji
Wywiad Magdaleny Kowalewskiej z prof. Janem Szyszko pt. „Brońmy Lasów Państwowych” ukazał się pierwotnie w wydaniu papierowym tygodnika „Nasza Polska” nr 9 (956) z dnia 25 lutego 2014 roku, s. 9. Reprint na portalu naszapolska.pl w ramach digitalizacji archiwum redakcji. Wszelkie prawa do oryginalnego tekstu zastrzeżone – Magdalena Kowalewska / „Nasza Polska”. Zdjęcia: archiwum „Nasza Polska”, skan wydania nr 9 (956)/2014, s. 9.

Artykuł Wywiad z prof. Janem Szyszko: „Brońmy Lasów Państwowych” pochodzi z serwisu Nasza Polska.

Ludzie Balcerowicza rządzą polskimi kolejami

O tym, jaki jest stan polskich kolei, przypominamy sobie zwykle przy okazji katastrof na torach albo… mroźnej zimy, która dla podróżnych także oznacza katastrofę. Mało kto jednak zdaje sobie sprawę, że polskie koleje padły łupem grupy ludzi, którzy nigdy z transportem publicznym nie mieli do czynienia, za to całe ich życie zawodowe związane było z finansami, czyli najbardziej oderwaną od społecznej rzeczywistości dziedziną gospodarki. W dodatku są to ludzie, których wykreował „ojciec polskiej transformacji”, Leszek Balcerowicz.

PKP Cargo i Przewozy Regionalne w rękach bankowców

W ubiegłym tygodniu zapadły istotne decyzje personalne w branży kolejowej. W czwartek 6 lutego prezesem spółki PKP Cargo został Adam Purwin, który karierę rozpoczął w 1999 r. w BRE Banku. W 2003 r. przeszedł do banku Pekao SA, a 6 lat później – do PKO BP, gdzie został dyrektorem Biura Fuzji i Przejęć oraz kierownikiem Zespołu Operacji Kapitałowych. W 2011 r. objął stanowisko dyrektora Departamentu Finansowania Projektów Inwestycyjnych w Banku Gospodarstwa Krajowego, ale już po roku trafił do PKP, na fotel dyrektora zarządzającego ds. prywatyzacji i nadzoru właścicielskiego. Rok temu powołano go w skład zarządu PKP Cargo – spółki zajmującej się przewozami towarowymi, której akcje w październiku 2013 r. zadebiutowały na giełdzie. Był to pierwszy przypadek prywatyzacji w branży kolejowej – obecnie PKP posiadają już tylko 51,7 proc. udziałów w PKP Cargo, która jest najbardziej dochodową spółką na kolei.

Z kolei w środę 5 lutego nowy zarząd otrzymały Przewozy Regionalne – spółka zapewniająca transport pasażerski, która należy do samorządów wszystkich 16 województw. Prezesem został Tomasz Pasikowski, ekonomista, w latach 90. wiceprezydent i prezydent Grudziądza z ramienia Unii Wolności, za rządów koalicji AWS-UW dyrektor generalny w Ministerstwie Finansów, którym kierował Leszek Balcerowicz, później (do 2007 r.) członek zarządu Narodowego Banku Polskiego, gdzie prezesem również był Balcerowicz. Po odejściu z NBP Pasikowski został dyrektorem zarządzającym w BRE Banku, a także członkiem rady fundacji Forum Obywatelskiego Rozwoju, założonej przez Balcerowicza.

W nowym zarządzie PKP Cargo znalazł się także Wojciech Kroskowski, kolejny ekonomista, który dotąd pracował na wysokich stanowiskach menedżerskich w BPH i GE Money Bank.

W tej sytuacji nie dziwi decyzja wicepremier Elżbiety Bieńkowskiej, która 13 stycznia powołała również bankowca na stanowisko wiceministra infrastruktury i rozwoju odpowiedzialnego za kolejnictwo. Został nim Zbigniew Klepacki, który przez kilkanaście lat pracował w polskich i międzynarodowych instytucjach finansowych (m.in. w NBP i BGK) oraz firmach giełdowych, m.in. przeprowadzając restrukturyzację i prywatyzację. W urzędowym życiorysie przedstawia się go jako „eksperta w zakresie zarządzania, a w szczególności zarządzania zmianą” i podkreśla jego „doświadczenie w zarządzaniu ryzykiem operacyjnym”.

Jakub Karnowski i zarząd PKP

Elżbieta Bieńkowska przejęła cały transport po Sławomirze Nowaku, ale jej podejście do kolei nie różni się od podejścia poprzednika. Bowiem to minister Nowak w kwietniu 2012 r. powołał zarząd PKP według klucza bankowo-balcerowiczowskiego. Prezesem kolei został wtedy Jakub Karnowski, doktor ekonomii i wykładowca SGH, a przede wszystkim uczeń Leszka Balcerowicza. Przed wyborami w 1997 r. 23-letni Karnowski organizował kampanię ówczesnego lidera Unii Wolności, a gdy jego mistrz został wicepremierem i ministrem finansów w rządzie Buzka, mianował Karnowskiego szefem swojego gabinetu politycznego. Kiedy Balcerowicz objął fotel prezesa NBP, młody ekonomista został jego doradcą odpowiedzialnym za sprawy waluty euro, a następnie dyrektorem Departamentu Zagranicznego NBP. W 2003 r. Karnowski przeniósł się do Waszyngtonu, na stanowisko zastępcy dyrektora wykonawczego w Grupie Banku Światowego. Powrócił 5 lat później, by zostać prezesem Grupy PKO BP, w skład której wchodził ostatni bank kontrolowany jeszcze przez państwo oraz związane z nim fundusze i spółki.

W powołanym przez Nowaka zarządzie PKP pozostała Maria Wasiak, która kierowała kolejami od grudnia 2010 r. Pani Wasiak to również dawna działaczka UW, w latach 90. kierująca regionalnymi strukturami tej partii w Radomiu. W 1998 r. została wicewojewodą radomskim, a po likwidacji województwa przeszła na stanowisko szefa gabinetu politycznego ministra transportu Tadeusza Syryjczyka (który w partii był zastępcą Balcerowicza). Po wyjściu Unii z rządu Buzka, które zbiegło się w czasie z początkiem restrukturyzacji PKP, pani Wasiak objęła funkcję prezesa spółki Przewozy Regionalne, a następnie członka zarządu PKP, gdzie przetrwała 10 lat.

Przeczytaj również: Dni chwały i klęski polskich kolei. Historia PKP od II RP do III RP

Trzecim członkiem zarządu kolei jest Piotr Ciżkowicz, kolejny wychowanek Balcerowicza i kolega Karnowskiego z SGH. Również i on pracował w NBP (jako szef Wydziału Międzynarodowych Studiów Porównawczych), był też wiceprezesem Towarzystwa Ekonomistów Polskich, które założyli zwolennicy Balcerowicza. Przed przejściem do PKP kierował zespołem doradztwa ekonomicznego w międzynarodowej firmie doradczej Ernst & Young, zaś jako doktor ekonomii zajmuje się „problematyką determinant wzrostu gospodarczego, polityką pieniężną, finansami publicznymi i zastosowaniem narzędzi ekonometrycznych w badaniach ekonomicznych”.

Kolej jak spółka giełdowa

Chyba po raz pierwszy w dziejach polskimi kolejami zarządzają ludzie, którzy nigdy na kolei nie pracowali i nie mieli z nimi nic wspólnego. Ludzie, którzy na gospodarkę patrzą okiem bankowca lub spekulanta giełdowego i traktują PKP jak każdą inną spółkę, mającą za wszelką cenę przynosić zysk albo zbankrutować. Czy po ich rządach z polskich kolei jeszcze coś pozostanie?

Paweł Siergiejczyk

ⓘ Informacja o publikacji
Artykuł Pawła Siergiejczyka pt. „Pociągi pod bankowym nadzorem” ukazał się pierwotnie w wydaniu papierowym tygodnika „Nasza Polska” nr 7 (954) z dnia 11 lutego 2014 roku, s. 9 (zapowiedź na s. 1). Reprint na portalu naszapolska.pl w ramach digitalizacji archiwum redakcji. Wszelkie prawa do oryginalnego tekstu zastrzeżone – Paweł Siergiejczyk / „Nasza Polska”. Zdjęcia: archiwum „Nasza Polska”, skan wydania nr 7 (954)/2014, s. 9 (zapowiedź na s. 1).

Artykuł Pociągi pod bankowym nadzorem. Ludzie Balcerowicza rządzą polskimi kolejami pochodzi z serwisu Nasza Polska.