Co się stało 17 września?

Aby zrozumieć, dlaczego Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) rozesłało do polskich szkół nowe wytyczne na wypadek zawycia alarmów, warto przyjrzeć się temu, co wydarzyło się 17 września na Lubelszczyźnie i Podkarpaciu.

W czwartek 17 września, w samo południe, w województwach lubelskim i podkarpackim zawyły syreny alarmowe ostrzegające przed atakiem z powietrza. Miało to związek z rosyjskimi atakami na zachodnią Ukrainę. Wcześniejsze alarmy zdarzały się w nocy albo w niedzielę rano. Tym razem po raz pierwszy, gdy zawyły syreny, uczniowie siedzieli w ławkach, a szkoły musiały zareagować na bieżąco.

Reakcje były skrajnie różne. Jak opisywała Wirtualna Polska, w jednej z lubelskich podstawówek dzieci nawet nie wyprowadzono z sal na korytarz. W Tarnobrzegu dyrektor Zespołu Szkół nr 3 wysłał uczniów do domów, ponieważ budynek nie miał piwnic ani bezpiecznego schronienia. W innej szkole uczniowie najpierw schowali się w pomieszczeniu bez okien, ale gdy dowiedzieli się, że koledzy z innych placówek mają wolne, dyrektor również puścił ich do domów. Natomiast SP nr 50 w Lublinie wysłała rodzicom przez dziennik elektroniczny wiadomość zatytułowaną „Prośba o odbiór dzieci ze szkoły”.

Nietrudno więc stwierdzić, że ten przypadek pokazuje, że polskie szkolnictwo nie jest zbyt dobrze przygotowane na ewentualne sytuacje kryzysowe. Po tych wydarzeniach minister edukacji Barbara Nowacka zwróciła się do szefa MSWiA i dyrektora Rządowego Centrum Bezpieczeństwa z „pilną prośbą” o przekazanie szkołom materiałów, jak reagować na alarm.

Co mówią nowe wytyczne dla szkół?

Najważniejsza zasada brzmi: po ogłoszeniu alarmu dzieci i nauczyciele zostają w budynku. Nikt nie wychodzi na boisko, parking ani inną otwartą przestrzeń. Za najbezpieczniejsze uznano schrony, piwnice, najniższe piętra i korytarze oddzielone grubymi, nośnymi ścianami. Należy natomiast unikać sal z dużymi oknami, ponieważ w razie wybuchu największym zagrożeniem jest rozbite szkło.

Gdy rozlegnie się alarm, nauczyciel ma obowiązek przerwać lekcję, sprawdzić obecność i zaprowadzić klasę do wyznaczonego miejsca schronienia. Tam ponownie należy przeliczyć wszystkie dzieci i zameldować dyrektorowi, że wszyscy są na miejscu. Ewakuacja na zewnątrz jest przewidziana tylko wtedy, gdy zagrożeniem staje się sam budynek albo gdy nakażą to służby.

Każdy dyrektor ma natomiast dostosować narzuconą procedurę do swojej placówki: wyznaczyć miejsce schronienia, podzielić obowiązki między pracowników i ustalić, jak szkoła będzie przekazywać informacje. To wytyczne, a nie ustawa, ale dyrektorzy mają je wdrożyć.

Dlaczego rodzice nie mogą odebrać dzieci?

Najwięcej emocji budzi punkt dotyczący rodziców. Podczas alarmu nie mogą oni przyjeżdżać po dzieci, gromadzić się przed szkołą ani blokować dojazdu służbom ratunkowym. Nie powinni również dzwonić do nauczycieli i wychowawców, ponieważ ci mają w tym czasie zajmować się uczniami. Szkoła ma natomiast przekazywać informacje za pośrednictwem wcześniej ustalonego kanału, np. przez dziennik elektroniczny.

Co ważne, ogłoszony zakaz obowiązuje wyłącznie w czasie trwania alarmu. Dzieci mają trafić do rodziców dopiero po jego odwołaniu i po sprawdzeniu, czy droga wyjścia z budynku jest bezpieczna. Szkoły mają informować rodziców o tych zasadach na początku każdego roku szkolnego.

Rząd argumentuje ten pomysł następująco: tłum samochodów i rodziców pod szkołą mógłby spowodować korek, przez który trudno byłoby przebić się karetce czy straży pożarnej. Trudno jednak zakładać, że w sytuacji realnego zagrożenia wielu rodziców będzie posłusznie stosować się do wytycznych rządu. Raczej wyglądałoby to tak, że taka osoba wsiądzie do auta i pojedzie po swoje dziecko, niezależnie od tego, co napisano w ministerialnym dokumencie.

A co jak szkoła nie ma piwnic?

Wytyczne zakładają, że szkoła ma miejsce, w którym będzie można schować dzieci. Wrześniowe wydarzenia pokazały jednak, że nie zawsze tak jest. Dyrektor tarnobrzeskiej szkoły, który wysłał uczniów do domów, tłumaczył, że w budynku po prostu nie było na to miejsca. Dyrektorzy przyznawali też, że dotąd szkoły ćwiczyły głównie ewakuację na wypadek pożaru, a procedury na wypadek nalotu dopiero powstawały.

MEN i MSWiA zapowiedziały także szkolenia z procedur bezpieczeństwa dla dyrektorów 7,5 tys. szkół i przedszkoli. Każda placówka ma też w tym roku zorganizować co najmniej jedno spotkanie z przedstawicielami służb. To jednak wciąż tylko ładnie podana teoria. Liczba schronów, do których dzieci mogłyby zejść, od tego nie wzrośnie. O tym, jak państwo przygotowuje obywateli na wypadek zagrożenia, pisaliśmy też przy okazji krytyki rządowego poradnika przez gen. Polko.

Artykuł Alarm w szkole? Rodzice nie odbiorą dzieci. Nowe wytyczne MSWiA dla szkół i przedszkoli pochodzi z serwisu Nasza Polska.