Modlitwa do świętego Franciszka z Asyżu to jedna z najbardziej lubianych i najczęściej odmawianych próśb w polskich domach. Świętego z Asyżu wzywa się jako opiekuna i patrona zwierząt, orędownika pokoju i miłośnika całego stworzenia. Poniżej znajdziesz najważniejsze teksty – modlitwę o pokój, modlitwę z San Damiano, modlitwy za zwierzęta, Pieśń słoneczną i kościelną kolektę – a także obszerny życiorys świętego i wyjaśnienie, dlaczego to właśnie on stał się patronem zwierząt i ekologii.
Modlitwa do św. Franciszka o pokój
Najbardziej znana jest „Modlitwa o pokój”, od wieków wiązana ze świętym Franciszkiem z Asyżu (jej znany tekst upowszechnił się na początku XX wieku). To prośba o to, by samemu stawać się narzędziem Bożego pokoju:
Modlitwa o pokój
O Panie, uczyń z nas narzędzia Twojego pokoju.
Tam, gdzie nienawiść – pozwól nam siać miłość;
gdzie krzywda – przebaczenie;
gdzie zwątpienie – wiarę;
gdzie rozpacz – nadzieję;
gdzie mrok – światło;
gdzie smutek – radość.
Spraw, o Panie, abyśmy nie tyle szukali pociechy, ile pociechę dawali;
nie tyle szukali zrozumienia, ile rozumieli;
nie tyle szukali miłości, ile kochali.
Albowiem dając – otrzymujemy;
przebaczając – zyskujemy przebaczenie;
a umierając – rodzimy się do życia wiecznego. Amen.
Poniżej obie najczęściej odmawiane modlitwy do świętego Franciszka przepisane na stylowych kartkach – kliknij w obrazek, aby powiększyć, zapisać lub wydrukować:
Modlitwa do świętego Franciszka o opiekę i potrzebne łaski
Druga z kartek zawiera modlitwę, którą odmawia się, prosząc Biedaczynę z Asyżu o wstawiennictwo w codziennych sprawach – o światło w wątpliwościach, męstwo w pokusach i o konkretną łaskę, której akurat potrzebujemy:
Modlitwa do św. Franciszka z Asyżu
Święty Franciszku, racz być moim opiekunem i przewodnikiem do nieba.
Uproś mi światło i dar rady w wątpliwościach, siły i męstwa w pokusach i przeciwnościach, umiłowania ubóstwa i szacunku dla każdego stworzenia.
Kieruj moimi krokami, ręce moje nakłaniaj ku dobrym uczynkom, a serce i wolę nakłaniaj do miłości Boga i bliźnich.
Za twoją możną przyczyną wyjednaj mi u Boga łaski i dary potrzebne do prowadzenia życia miłego Bogu, uproś mi łaskę, o którą dzisiaj szczególnie proszę, módl się za mnie, abym – wspomagany przez Ciebie – wiernie służył Bogu, a kiedyś wraz z Tobą w niebie radował się na wieki. Amen.
Modlitwa św. Franciszka przed krucyfiksem z San Damiano
To autentyczna modlitwa franciszkańska – słowa, którymi sam Franciszek modlił się przed krzyżem w San Damiano, gdy usłyszał wezwanie do odbudowy Kościoła:
Modlitwa przed krucyfiksem
Najwyższy, chwalebny Boże, rozjaśnij ciemności mego serca i daj mi, Panie, prawdziwą wiarę, niezachwianą nadzieję i doskonałą miłość, głębokie zrozumienie i poznanie, abym wypełniał Twoje święte i prawdziwe przykazanie. Amen.
Modlitwa do św. Franciszka opiekuna zwierząt
Święty Franciszek nazywał zwierzęta swoimi braćmi i siostrami, dlatego wierni proszą go o opiekę nad stworzeniami – szczególnie 4 października, gdy w wielu parafiach błogosławi się zwierzęta. Tę modlitwę można zanieść za wszystkie zwierzęta powierzone naszej trosce:
Modlitwa za zwierzęta
Święty Franciszku, przyjacielu wszystkich stworzeń, który nazywałeś zwierzęta swoimi braćmi i siostrami, wstawiaj się za nami u Boga. Naucz nas patrzeć na świat z wdzięcznością i łagodnością – otaczać opieką zwierzęta powierzone naszej trosce i szanować każde życie, które Stwórca powołał do istnienia. Wyproś zdrowie i bezpieczeństwo dla naszych zwierząt, a nam daj serce dobre, cierpliwe i wrażliwe na cierpienie najmniejszych. Amen.
Modlitwa do św. Franciszka za kota, psa i o zdrowie zwierzęcia
Gdy chcemy powierzyć świętemu konkretne zwierzę – kota, psa czy inne – albo prosić o jego zdrowie, można odmówić krótką, osobistą prośbę, wymieniając imię pupila:
Za kota lub psa
Święty Franciszku, opiekunie zwierząt, powierzam Ci moje zwierzę (wymień imię). Otocz je opieką, zachowaj w zdrowiu i strzeż od złego, a mnie naucz troski i odpowiedzialności za to małe stworzenie, które Bóg postawił na mojej drodze. Amen.
O zdrowie chorego zwierzęcia
Święty Franciszku, ty rozmawiałeś ze zwierzętami jak z braćmi – proszę Cię, wstaw się za moim chorym zwierzęciem. Uproś mu ulgę w cierpieniu i powrót do zdrowia, jeśli taka jest wola Boża, a mnie daj cierpliwość i siłę, bym otoczył je najlepszą opieką. Amen.
Pieśń słoneczna – Hymn stworzenia św. Franciszka
Najpiękniejszym tekstem samego świętego jest „Pieśń słoneczna” (zwana też Hymnem do brata Słońca albo Pochwałą stworzeń), ułożona pod koniec życia. To uwielbienie Boga we wszystkich Jego stworzeniach, nazywanych czule bratem i siostrą:
Najwyższy, wszechmogący, dobry Panie,
Twoja jest sława, chwała i cześć, i wszelkie błogosławieństwo.
Pochwalony bądź, Panie mój, ze wszystkimi Twoimi stworzeniami,
szczególnie z panem bratem Słońcem,
który dzień daje, a Ty przez niego świecisz.
Pochwalony bądź, Panie mój, przez brata Księżyc i gwiazdy,
przez brata Wiatr i przez powietrze, i chmury, i pogodę.
Pochwalony bądź, Panie mój, przez siostrę Wodę,
która jest bardzo pożyteczna, pokorna, cenna i czysta.
Pochwalony bądź, Panie mój, przez brata Ogień,
i przez siostrę naszą, Matkę Ziemię,
która nas żywi i chowa, i wydaje owoce, barwne kwiaty i zioła.
Chwalcie i błogosławcie mojego Pana, i dziękujcie Mu,
i służcie Mu z wielką pokorą.
Litania do świętego Franciszka
Ku czci Biedaczyny z Asyżu odmawia się także litanię – ciąg wezwań, po których powtarza się „módl się za nami”. Oto jej początek:
Święty Franciszku, wierny naśladowco Chrystusa – módl się za nami.
Święty Franciszku, seraficki ojcze rozpalony ogniem Bożej miłości – módl się za nami.
Święty Franciszku, opiekunie wszystkich stworzeń – módl się za nami.
Święty Franciszku, orędowniku pokoju i pojednania – módl się za nami.
Pełny tekst znajdziesz tutaj: Litania do świętego Franciszka. Świętego można też prosić przez dziewięć dni – zobacz nowennę do świętego Franciszka.
Modlitwa kościelna (kolekta) do świętego Franciszka
W liturgii wspomnienia świętego Franciszka, 4 października, Kościół modli się słowami kolekty, którą można odmówić także prywatnie:
Boże, Ty sprawiłeś, że święty Franciszek, żyjąc w ubóstwie i pokorze, upodobnił się do Chrystusa; daj nam iść jego drogą, abyśmy naśladowali Twojego Syna i zjednoczyli się z Tobą pełni wesela i miłości. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.
W tradycji franciszkańskiej świętego wzywa się też jako „serafickiego ojca”, rozpalonego ogniem Ducha Świętego:
Święty Ojcze Franciszku, seraficki patriarcho, rozpalony ogniem Ducha Świętego, wyproś nam u Pana Jezusa Chrystusa łaskę, byśmy naśladowali Twoje ubóstwo, pokorę i miłość do wszystkich stworzeń. Niech przez Twoje zasługi Bóg nas wysłucha, który żyje i króluje na wieki wieków. Amen.
Kim był św. Franciszek z Asyżu? Od „Francuzika” do Biedaczyny
Święty Franciszek urodził się około 1181 roku w Asyżu, w krainie Umbrii. Na chrzcie – jak podaje tradycja – matka nadała mu imię Jan, jednak wracający z Francji ojciec, kupiec bławatny Pietro Bernardone, tak przejął się francuskimi obyczajami i handlowym sukcesem, że zaczął nazywać syna „Francesco”, czyli po prostu „Francuzik”. To pozornie błahe przezwisko już na starcie związało Franciszka ze światem, który ukochał: z barwną krainą francuskich trubadurów, wędrownych poetów miłości.
Młody Franciszek nie zapowiadał świętego. Był hojny aż do rozrzutności, lubił zabawę, ładne stroje i towarzystwo – stał się swego rodzaju romantycznym przywódcą asyskiej młodzieży. Pracował wprawdzie przy ojcowskim straganie z suknem, ale marzył o rycerskiej sławie i wielkich czynach. Pieniądze przelatywały mu przez palce tak lekko, że jego matka miała powiedzieć: „Bardziej przypomina księcia niż naszego syna”. W tym rozbawionym, wrażliwym młodzieńcu tliła się jednak niezwykła szczodrość serca, która wkrótce miała rozgorzeć zupełnie nowym ogniem.
Nawrócenie: trędowaty i głos z San Damiano
Przełom nie przyszedł od razu. Najpierw była wojna z sąsiednią Perugią, niewola i długa choroba, które kazały Franciszkowi spojrzeć na życie inaczej. Potem – jak głosi tradycja – wydarzyło się coś, co on sam uważał za początek swojej przemiany: spotkanie z trędowatym. Franciszek, który dotąd wzdragał się na widok chorych, zsiadł z konia, podszedł i ucałował rękę odpychającego go człowieka. To, co budziło w nim największy wstręt, stało się miejscem spotkania z Bogiem – a odraza zamieniła się w słodycz.
Drugim znakiem stał się głos, który usłyszał przed bizantyjskim krucyfiksem w zrujnowanym kościółku San Damiano: „Franciszku, odbuduj mój Kościół, który – jak widzisz – popada w ruinę”. Zrozumiał to najpierw dosłownie i zaczął własnymi rękami naprawiać podupadłe świątynie, z czasem jednak pojął, że chodzi o odnowę całego Kościoła i ludzkich serc. Zerwał z dawnym życiem tak radykalnie, że gdy ojciec – wściekły o roztrwonione sukno – pozwał go przed sąd biskupa, Franciszek oddał mu wszystko, łącznie z ubraniem, i nagi oświadczył, że odtąd ma jednego Ojca: tego w niebie. Tak narodził się Biedaczyna z Asyżu.
Trubadur Boży i „pani Bieda” – na czym polegał fenomen Franciszka
Aby zrozumieć Franciszka, trzeba dostrzec, że nie był ponurym ascetą, lecz człowiekiem przenikliwej radości. Sam nazywał siebie i swoich braci „jongleurs de Dieu” – kuglarzami, trubadurami Bożymi. Tak jak wędrowni śpiewacy sławili swoje damy, on całym życiem sławił Boga, a ubóstwo, które wybrał, opisywał językiem miłości: mówił, że ma „nadobną i łaskawą panią, której na imię Bieda”. Wyrzeczenie było dla niego nie ciężarem, lecz wyzwoleniem – tak jak zakochany rzuca wszystko dla ukochanej, on porzucił dostatek dla wolności dziecka Bożego.
Na tym polega jego wciąż żywa siła. Święty Franciszek pokazał, że wiara może być radosna, lekka i wolna od chciwości; że człowiek, który niczego nie posiada, może być najszczęśliwszy, bo wszystko przyjmuje jako dar. To dlatego – choć od jego śmierci minęło osiem wieków – ludzie wciąż sięgają po modlitwę do świętego Franciszka: szukają w niej właśnie takiej wolności i pokoju serca.
Brat Słońce, siostra Woda: dlaczego kochał całe stworzenie
Radosne ubóstwo miało u Franciszka jeszcze jedną stronę: wdzięczność wobec świata. Skoro wszystko jest darem Stwórcy, to słońce, woda, ogień i ziemia, a także każde zwierzę, są jak rodzeństwo – dzieci tego samego Ojca. Stąd czułe „brat” i „siostra” z Pieśni słonecznej i stąd słynne opowieści o jego przyjaźni ze zwierzętami.
Tradycja przekazała dwie z nich szczególnie chętnie. W okolicach Bevanii Franciszek miał wygłosić „kazanie do ptaków”, które słuchały go w skupieniu, jakby rozumiały, że i one są wezwane do chwalenia Boga. W miasteczku Gubbio miał zaś oswoić krwiożerczego wilka, który napadał na mieszkańców: święty wyszedł mu naprzeciw, nazwał go „bratem wilkiem” i doprowadził do zgody między drapieżnikiem a miastem. Niezależnie od tego, ile w tych opowieściach historii, a ile pobożnej legendy, mówią one prawdę o Franciszku: że w każdym stworzeniu widział ślad dobroci Boga i że łagodność potrafi rozbroić nawet to, co groźne.
Stygmaty, Pieśń słoneczna i śmierć
Z życiem Franciszka wiąże się też pierwsza w dziejach żywa szopka bożonarodzeniowa, którą urządził w Greccio w 1223 roku, by ludzie mogli niemal dotknąć tajemnicy narodzin Chrystusa. Rok później, podczas modlitwy na górze La Verna, Franciszek otrzymał stygmaty – ślady ran Ukrzyżowanego na własnym ciele. Dla jego naśladowców był to znak, że upodobnił się do Chrystusa aż do końca, stając się jakby „zwierciadłem” swojego Pana.
Ostatnie lata spędził schorowany i niemal niewidomy, a mimo to ułożył wtedy pełną wdzięczności Pieśń słoneczną, w której „siostrą” nazwał nawet śmierć. Zmarł 3 października 1226 roku w umiłowanej Porcjunkuli pod Asyżem. Już dwa lata później, w 1228 roku, papież Grzegorz IX ogłosił go świętym; nad jego grobem wzniesiono bazylikę w Asyżu – dziś jedno z najważniejszych miejsc pielgrzymkowych chrześcijaństwa.
Dlaczego św. Franciszek jest patronem zwierząt i ekologii?
Święty Franciszek widział w całym świecie dzieło jednego Stwórcy, a w zwierzętach, roślinach, słońcu i wodzie – braci i siostry. Ta postawa czci wobec stworzenia sprawiła, że stał się bliski wszystkim, którzy kochają przyrodę i troszczą się o zwierzęta. W 1979 roku papież Jan Paweł II ogłosił go patronem ekologów, a jego imię przyjął papież Franciszek, który encyklikę o trosce o wspólny dom zatytułował „Laudato si'” – od pierwszych słów Pieśni słonecznej.
To dlatego 4 października, we wspomnienie świętego, obchodzi się Światowy Dzień Zwierząt, a w wielu kościołach odbywa się błogosławieństwo zwierząt – wierni przynoszą wtedy psy, koty i inne pupile, by powierzyć je Bożej opiece przez wstawiennictwo świętego Franciszka.
Kiedy jest wspomnienie i imieniny św. Franciszka?
Liturgiczne wspomnienie świętego Franciszka z Asyżu przypada 4 października – wtedy też przypadają imieniny Franciszka. To najlepszy dzień, by odmówić modlitwę o pokój, powierzyć świętemu swoje zwierzęta i podziękować Bogu za piękno stworzenia w duchu Pieśni słonecznej.
Najczęstsze pytania
Jaka jest modlitwa do św. Franciszka o pokój?
To prośba „Uczyń z nas narzędzia Twojego pokoju”, w której prosimy, by samemu nieść miłość, przebaczenie, nadzieję i światło tam, gdzie panują nienawiść, krzywda i mrok. Pełny tekst modlitwy znajdziesz powyżej.
Jak modlić się do św. Franciszka za zwierzęta, kota lub psa?
Najlepiej powierzyć świętemu Franciszkowi konkretne zwierzę, wymieniając jego imię, i prosić o zdrowie, opiekę i bezpieczeństwo, a dla siebie o serce troskliwe i odpowiedzialne. Gotowe teksty modlitw za zwierzęta znajdziesz w tym artykule.
Dlaczego św. Franciszka nazywa się Biedaczyną i „trubadurem Bożym”?
Bo dobrowolnie wybrał ubóstwo i nazywał je swoją „panią”, a wiarę przeżywał z radością wędrownego śpiewaka – siebie i braci nazywał „kuglarzami Bożymi” (jongleurs de Dieu), którzy całym życiem sławią Boga.
Dlaczego św. Franciszek jest patronem zwierząt?
Ponieważ nazywał zwierzęta i całe stworzenie swoimi braćmi i siostrami, a jego miłość do przyrody stała się wzorem czci wobec dzieła Stwórcy. W 1979 roku został ogłoszony patronem ekologów.
Kiedy jest wspomnienie i imieniny św. Franciszka?
4 października. Tego dnia obchodzi się także Światowy Dzień Zwierząt, a w wielu parafiach błogosławi się zwierzęta.
Zobacz też: litanię do świętego Franciszka, nowennę do świętego Franciszka, a także modlitwę do św. Judy Tadeusza i litanię do świętej Rity.
