NaszaPolska.pl » Maria Rostworowska
María Rostworowski (ur. 8 sierpnia 1915 w Barrance, zm. 6 marca 2016 w Limie) — peruwiańska historyk i etnohistoryk polskiego pochodzenia, córka polskiego arystokraty Jana Rostworowskiego i Peruwianki. Uznawana jest za jedną z najważniejszych badaczek dawnego Peru i cywilizacji Inków w całej historii peruwiańskiej nauki. Nie mając formalnego dyplomu uniwersyteckiego, samodzielnie zgłębiała kolonialne archiwa i dokumenty, co pozwoliło jej zrewolucjonizować rozumienie państwa Inków (Tahuantinsuyu). Jej prace — m.in. monumentalna „Historia del Tahuantinsuyu” — obaliły wiele utrwalonych mitów i ukazały złożoność andyjskich struktur społecznych, gospodarczych i religijnych, na które wcześniej patrzono przez pryzmat hiszpańskich kronik. Współtworzyła peruwiańskie instytucje badawcze i wypromowała pokolenia uczonych. Dożyła stu lat, do końca aktywna naukowo, otoczona w Peru szacunkiem należnym postaci narodowej; jest jedną z najczęściej cytowanych badaczek w peruwiańskiej humanistyce. Jej polskie nazwisko i pochodzenie przypominają, że wkład Polonii z Peru sięga nie tylko inżynierii i misji, ale i humanistyki najwyższej próby — to ona nauczyła Peruwiańczyków na nowo czytać własną, prekolumbijską przeszłość.