Krajowy plan ewakuacji scala wkłady gmin, powiatów i województw

Dokument powstaje już od jakiegoś czasu. Ustawa umieszcza go na szczycie piramidy: wójt, burmistrz i prezydent miasta opracowują wkład gminny, starosta powiatowy, a wojewoda składa z nich wojewódzki plan ewakuacji ludności i uzgadnia go z Rządowym Centrum Bezpieczeństwa. Dopiero z szesnastu takich dokumentów dyrektor RCB buduje plan krajowy. Wojewódzki plan jest przy tym załącznikiem funkcjonalnym do wojewódzkiego planu zarządzania kryzysowego, a nie osobnym aktem. Obywatelom państwo mówi o tym od dawna: 31 lipca 2026 r. RCB rozesłało do całego kraju alert z odesłaniem do „Poradnika bezpieczeństwa” MSWiA, w którym osobne rozdziały dostały plecak ewakuacyjny, sygnały alarmowe oraz schrony i miejsca ukrycia. Trwałe budowle ochronne obejmują przy tym około 3,8 proc. mieszkańców – o tej drugiej stronie systemu pisaliśmy przy okazji lipcowego alertu RCB i stanu schronów.

Zawartość planu ewakuacji ludności to lista rzeczy, które w sytuacjach kryzysowych muszą być rozstrzygnięte wcześniej: obszary i wyznaczenie kierunków ewakuacji zależnie od rodzaju zagrożenia, trasy przemieszczania ludności drogą, koleją, wodą i powietrzem, środki transportu, miejsca zbiórki i miejsca tymczasowego pobytu wraz z zakwaterowaniem, alarmowanie i powiadamianie mieszkańców oraz ochrona pozostawionego mienia. Chodzi o przemieszczenie ludności z miejsca zagrożonego i przyjęcie jej w miejscu bezpiecznym, a potem o powrót do domów.

Ustawa daje RCB trzy lata, a wytyczne uzgadnia Sztab Generalny

 Dyrektor Rządowego Centrum Bezpieczeństwa przygotowuje wytyczne do wojewódzkich planów ewakuacji w uzgodnieniu ze Sztabem Generalnym Wojska Polskiego, koordynuje pracę wojewodów i opracowuje plan krajowy na okres trzech lat, z możliwością aktualizacji. Zbigniew Muszyński mówił, że pismo do szefa Sztabu Generalnego wysłał drugiego dnia obowiązywania ustawy, a po stronie wojska pracuje Zarząd Planowania Operacyjnego P3.

Wytyczne dla wojewodów RCB przygotowało w czerwcu 2025 r., pierwsze wersje wojewódzkich planów ewakuacji ludności miały wrócić do urzędów wojewódzkich do października 2025 r. W wywiadzie z 20 stycznia 2026 r. dyrektor RCB potwierdził, że wszystkie województwa dokumenty przekazały. Za powiadamianie mieszkańców odpowiada ten sam system, z którego Polacy znają Alert RCB – Muszyński mówi o SMS-ie jako najbezpieczniejszym dziś narzędziu, bez przechodzenia na Cell Broadcast.

dokumentacja już istnieje, więc można według niej działać

Zbigniew Muszyński, dyrektor Rządowego Centrum Bezpieczeństwa

Ewakuację zarządza Szef Obrony Cywilnej Kraju na wniosek wojewody

Ścieżkę decyzyjną opisuje rozporządzenie Rady Ministrów z 30 maja 2025 r. w sprawie ewakuacji ludności oraz zabezpieczenia mienia, wydane na podstawie art. 123 ustawy i obowiązujące od 26 czerwca 2025 r. W czasie stanu wojennego i w czasie wojny ewakuację zarządza Szef Obrony Cywilnej Kraju na wniosek wojewody. W przypadkach niecierpiących zwłoki decyzję podejmuje sam wojewoda i informuje o niej Szefa Obrony Cywilnej Kraju.

Rozporządzenie przewiduje dwie formy: ewakuację organizowaną przez organy obrony cywilnej oraz samoewakuację własnymi środkami transportu. Mienie osobiste ograniczono do środków niezbędnych do przetrwania siedemdziesięciu dwóch godzin. Wojewoda odpowiada na obszarze województwa za koordynację działań, łączność, bezpieczeństwo publiczne i przeciwdziałanie dezinformacji, gmina za ogłoszenie ewakuacji, transport lokalny i ochronę pozostawionego mienia. Wkłady gmin i powiatów są załącznikami funkcjonalnymi do planów zarządzania kryzysowego odpowiednio gminy i powiatu.

Czym jest krajowy plan ewakuacji ludności

Krajowy plan ewakuacji ludności to dokument planistyczny, który na poziomie całego kraju porządkuje przemieszczanie ludzi z obszarów zagrożonych do miejsc bezpiecznych oraz zabezpieczenie mienia i dóbr kultury. Powstaje na podstawie ustawy z 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej, opracowuje go dyrektor Rządowego Centrum Bezpieczeństwa na okres trzech lat i składa się z uzgodnionych planów wojewódzkich. Sam plan niczego nie uruchamia: opisuje, kto wydaje polecenie, jakimi trasami ludzie się przemieszczają, gdzie są punkty zbiórki i kto odpowiada za transport. Stosuje się go do klęsk żywiołowych i sytuacji kryzysowych, a także do stanu wojennego i czasu wojny.

Co dalej: memorandum dziesięciu państw i nowelizacja ustawy

Polska podpisała z dziewięcioma państwami memorandum o tymczasowym przemieszczaniu ludności cywilnej przez granice: z Niemcami, Danią, Szwecją, Norwegią, Finlandią, Islandią, Estonią, Łotwą i Litwą. Porozumienie ogłosiło szwedzkie ministerstwo obrony. Wersje źródeł są rozbieżne co do daty: Goniec podaje 6 lutego 2026 r. i Sztokholm, portal Kresy.pl – komunikat z 5 marca 2026 r.

Równolegle idzie nowelizacja ustawy o zarządzaniu kryzysowym, po której RCB ma dostać 28 nowych etatów. Do czasu przyjęcia planu krajowego obowiązuje procedura SPO-13 z Krajowego Planu Zarządzania Kryzysowego, a infrastrukturę i wyposażenie samorządów finansuje program ochrony ludności i obrony cywilnej – blisko 5 miliardów złotych na lata 2025-2026. Rządowe Centrum Bezpieczeństwa nie podało dotąd terminu, w którym krajowy plan ewakuacji zostanie zamknięty i przyjęty.

Najczęstsze pytania

Czy plan ewakuacji jest obowiązkowy?

Obowiązek wynika z ustawy z 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej. Wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast opracowują wkłady gminne, starostowie powiatowe, a wojewodowie składają z nich plany wojewódzkie i uzgadniają je z Rządowym Centrum Bezpieczeństwa.

Czy Polacy dostaną polecenie opuszczenia domów?

Trwa przygotowanie dokumentów planistycznych. Polecenie opuszczenia domów mogłoby zapaść dopiero w czasie stanu wojennego lub wojny, w drodze zarządzenia Szefa Obrony Cywilnej Kraju na wniosek wojewody, albo – w przypadkach niecierpiących zwłoki – decyzją samego wojewody.

Ile mienia można zabrać podczas ewakuacji?

Rozporządzenie Rady Ministrów z 30 maja 2025 r. ogranicza mienie osobiste do rzeczy niezbędnych do przetrwania siedemdziesięciu dwóch godzin. Ten sam trzydniowy horyzont przyjmuje „Poradnik bezpieczeństwa” Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, opisując zawartość plecaka ewakuacyjnego.

Co powinno być w plecaku ewakuacyjnym?

„Poradnik bezpieczeństwa” MSWiA wylicza zapas na siedemdziesiąt dwie godziny: woda w małych butelkach oraz filtr albo tabletki do jej uzdatniania, żywność wysokoenergetyczna, latarka, radio na baterie lub na korbkę, powerbank z kablami i zapasowe baterie, multitool, zapalniczka, koc termiczny dla każdej osoby, leki stałe i przeciwbólowe oraz podstawowe środki higieny. Osobny blok to dokumenty: dowód, akty stanu cywilnego, akt własności mieszkania, dokumentacja medyczna i polisy, kopie na pendrivie i gotówka w różnych nominałach.

Artykuł W RCB powstaje krajowy plan ewakuacji. Wytyczne uzgadnia wojsko pochodzi z serwisu Nasza Polska.

Granaty w Berlinie, kule pod Kolonią. LKA liczy 20 przestępstw

W Erftstadt-Köttingen pod Kolonią kule trafiły w dom. Prokuratura nie zapisała tego jako uszkodzenia mienia, tylko jako usiłowanie zabójstwa – ktoś miał zginąć. To jedno z około 20 przestępstw, które Landeskriminalamt Nadrenii Północnej-Westfalii, krajowy urząd policji kryminalnej, zebrał w jednym wątku śledczym od lutego 2026 roku.

Trzon działalności przypada na północną Nadrenię i Zagłębie Ruhry, ale strzelaniny często są także w Berlinie i na południu kraju. Członkowie tych grup, według ustaleń Bundeskriminalamt, urodzili się między 1995 a 2010 rokiem. Najmłodsi mają dziś szesnaście lat. Szwecja przerabia ten sam mechanizm od lat: w 2024 roku odnotowano tam ponad 300 eksplozji, a do zabójstw werbowani są nastoletni wykonawcy. Nasza Polska opisywała to zjawisko w tekście o polityce otwartych drzwi w Europie.

Berlin: 1119 spraw z bronią i haracze do pół miliona euro

Schemat jest zawsze ten sam: telefon, kwota, termin. Kto nie płaci, znajduje rano dziury po kulach w witrynie albo ładunek wybuchowy pod drzwiami. Berlińska policja odnotowała w 2025 roku 1119 spraw, w których użyto broni palnej albo grożono jej użyciem. Ośrodek analityczny Global Initiative Against Transnational Organized Crime podał w opracowaniu z 2 kwietnia 2026 roku, że liczba przestępstw z bronią wzrosła w Berlinie o 68 proc. między 2024 a 2025 rokiem, a od stycznia 2026 roku doszło tam do co najmniej dziewięciu strzelanin.

Około połowy strzelanin z 2026 roku wiąże się z wymuszeniami haraczy – wynika z materiału magazynu „Kontraste” niemieckiej telewizji ARD, referowanego 15 sierpnia 2026 roku przez serwis Türkiye Today. Żądania wobec przedsiębiorców pochodzenia tureckiego mieszczą się w przedziale od 50 tys. do 500 tys. euro. Od sieci supermarketów Eurogida zażądano pół miliona euro, a jej filię w dzielnicy Spandau ostrzelano w marcu 2025 roku. Właściciel warsztatu samochodowego z Neukölln usłyszał żądanie 250 tys. euro. Tam, gdzie przedsiębiorca nie płacił, pod drzwiami lądował ładunek wybuchowy: granaty podłożono pod klubem nocnym w Kreuzbergu i pod kioskiem w dzielnicy Wedding.

Berlińska policja powołała do walki z tym zjawiskiem grupę zadaniową Ferrum: 100 funkcjonariuszy w rdzeniu i do 600 osób przy większych operacjach. Śledczy zabezpieczyli około 60 sztuk broni palnej i około 3300 sztuk amunicji oraz wszczęli ponad 500 postępowań. Powołany w lutym 2026 roku prokuratorski zespół Telum wystawił 61 nakazów aresztowania. Global Initiative wskazuje jako główną siłę w Berlinie grupę Daltonów, którą opisuje jako „pokolenie Z tureckiej mafii”.

Rozkazy z Dubaju. Skazany za zabójstwo kieruje siatką przez telefon

Berlin nie jest w tym odosobniony i Bundeskriminalamt przestał traktować te sprawy jako pojedyncze porachunki. Federalny Urząd Policji Kryminalnej obserwuje zjawisko od połowy 2025 roku i nazwał je po swojemu.

Nasiloną nową formę przestępczości zorganizowanej z powiązaniami z grupami wywodzącymi się z Turcji.

Bundeskriminalamt, federalny urząd policji kryminalnej Niemiec

Mechanizm różni się od klasycznych struktur klanowych, które niemiecka policja zwalcza od lat. Global Initiative opisuje go tak: strzelcy są werbowani w Turcji, wjeżdżają do Niemiec na wizach turystycznych, wykonują konkretne zlecenie i natychmiast wyjeżdżają. Zleceniodawca nie musi być w kraju, w którym pada strzał, a wykonawca nie zna nikogo poza osobą, która mu zapłaciła.

Twarzą tego modelu jest Koray T., pseudonim „Cowboy”. Urodzony w Berlinie w 1994 roku, skazany za zabójstwo, w sierpniu 2022 roku nie wrócił z przepustki więziennej i od tego czasu jest poszukiwany. Śledczy lokują go w Dubaju i Tajlandii, a stamtąd – jak ustalili dziennikarze magazynu „Kontraste” – rozdziela zlecenia w Berlinie.

W Ravensburgu w Badenii-Wirtembergii ostrzelano zakład produkujący mięso na kebab w dzielnicy Mariatal – w nocy 17 lipca, a potem ponownie 16 sierpnia 2026 roku. Nikt nie odniósł obrażeń, śledztwo prowadzi policja kryminalna z Friedrichshafen. Do publikacji tekstu służby nie potwierdziły związku obu ataków z gangami Gen Z ani nie ujawniły, czy padły żądania finansowe.

Czym jest Gen-Z-Mafia i jak werbuje nastolatków

Gen-Z-Mafia to określenie, którym niemieckie służby opisują sieci przestępcze wywodzące się z Turcji, złożone z ludzi urodzonych między 1995 a 2010 rokiem i działające ponad granicami państw. Struktura jest płaska, kierownictwo przebywa poza krajem, w którym dochodzi do przestępstw, a przemoc kupuje się jak usługę – od pojedynczego postrzału po podłożenie ładunku wybuchowego. Werbunek obejmuje nieletnich, a rozliczenie następuje za zadanie, nie za przynależność.

Skalę udziału nieletnich pokazują tureckie akta. Prokuratura Generalna w Stambule postawiła zarzuty 74 osobom niepełnoletnim w sprawach dwóch największych siatek – podał 3 grudnia 2025 roku serwis Turkish Minute. Trzydziestu czterech z nich powiązano z grupą Daltonów, czterdziestu z siatką Boyun. Akt oskarżenia wobec tej drugiej mówi o 40 nieletnich w wieku od 15 do 18 lat wykorzystywanych jako zabójcy na zlecenie. Zarzuty objęły 65 odrębnych zdarzeń, a żądane kary sięgają od 20 miesięcy do 79 lat pozbawienia wolności.

Cztery siatki, które niemieccy i tureccy śledczy wymieniają najczęściej, mają liderów poza Turcją albo za kratami.

Zatrzymanie lidera nie kończy działalności grupy. W sprawie Daltonów turecki sąd wydał w grudniu 2025 roku około 40 wyroków dożywotniego pozbawienia wolności wobec ponad 300 oskarżonych, a akt oskarżenia liczył 1676 stron. Przestępstwa przypisywane tej samej marce trwają dalej w Niemczech.

Przestępczość cudzoziemców w Niemczech rosła przez dekadę

Gangi Gen Z są najnowszą warstwą zjawiska, które niemiecka statystyka mierzy od lat. Polizeiliche Kriminalstatistik, roczna statystyka policyjna prowadzona przez Bundeskriminalamt, liczy osobno podejrzanych bez obywatelstwa niemieckiego. Podaje też wariant oczyszczony z naruszeń prawa o cudzoziemcach, czyli czynów, których obywatel Niemiec z definicji popełnić nie może – i to ten drugi wskaźnik jest porównywalny w czasie.

Wskaźnik wzrósł w dekadę o blisko osiem punktów procentowych, z 27,6 proc. w 2015 roku do 35,5 proc. w 2025 roku, i nie spadł nawet wtedy, gdy przestępczość ogółem zmalała. W 2025 roku Bundeskriminalamt odnotował około 5,5 mln przestępstw, o 5,6 proc. mniej niż rok wcześniej, a liczba podejrzanych spadła o 5,9 proc. Mimo to przy przestępczości z użyciem przemocy udział podejrzanych bez niemieckiego obywatelstwa wyniósł 42,9 proc., przy zgwałceniach 38,5 proc., a liczba przestępstw z atakiem nożem sięgnęła 29 243 i była o 0,8 proc. wyższa niż w 2024 roku.

Punkt odniesienia dla tych odsetków wymaga podania wprost. Ausländerzentralregister, centralny rejestr cudzoziemców, liczył na koniec 2025 roku 14,07 mln osób bez niemieckiego obywatelstwa; ośrodek Mediendienst Integration przelicza to na 16,9 proc. mieszkańców. Spis powszechny Zensus 2022 wykazał jednak około miliona cudzoziemców mniej niż rejestry, a oparta na nim aktualizacja stanu ludności dawała dla 2023 roku około 14,5 proc. Różnica podstawy zmienia obraz nadreprezentacji o kilka punktów, ale nie zmienia jej kierunku. Dla porównania w Polsce Główny Urząd Statystyczny naliczył na koniec 2025 roku w Mikstacie 1850 cudzoziemców wobec 1611 Polaków, czyli 53 proc. osób przebywających w mieście.

Osobny rachunek dziesięciolecia zamówili posłowie Bundestagu. Z odpowiedzi rządu federalnego z 14 października 2025 roku, druk 21/2202, wynika, że w latach 2015-2024 policja zarejestrowała 5 143 211 przestępstw z co najmniej jednym podejrzanym o statusie imigranta. W tej liczbie mieści się 3439 zabójstw i nieumyślnych spowodowań śmierci oraz 218 247 czynów zaliczonych do przestępczości z użyciem przemocy. 6 września 2026 roku AfD wygrała wybory w Saksonii-Anhalcie z wynikiem 43,8 proc. głosów i 39 mandatami w 83-osobowym landtagu.

Co dalej: plan Dobrindta, śledztwa w Berlinie i Ravensburgu

Federalny minister spraw wewnętrznych zapowiedział przy publikacji statystyki za 2025 rok kolejne kroki i nazwał ich trzy filary.

Decydujące jest to, żeby ludzie czuli się bezpiecznie na co dzień. Potrzeba do tego kolejnych działań: twardego planu działania przeciwko przestępczości zorganizowanej, konsekwentnych deportacji sprawców wielokrotnych oraz jasnych, jednoznacznych ustaw chroniących nasze policjantki i policjantów.

Alexander Dobrindt, federalny minister spraw wewnętrznych Niemiec

Terminu przedstawienia planu resort nie podał. Grupa Ferrum i zespół prokuratorski Telum prowadzą dalej postępowania w Berlinie, śledztwo w sprawie dwóch ostrzelań w Ravensburgu pozostaje otwarte, a Landeskriminalamt Nadrenii Północnej-Westfalii nie ujawnił, ilu podejrzanych objęto dotąd zarzutami w sprawie 20 przestępstw. Bundeskriminalamt publikuje statystykę za dany rok wiosną roku następnego – dane za 2025 rok podano 20 kwietnia 2026 roku.

Najczęstsze pytania

Czym jest Gen-Z-Mafia

Gen-Z-Mafia to określenie Bundeskriminalamt na sieci przestępcze wywodzące się z Turcji, złożone z osób urodzonych między 1995 a 2010 rokiem. Grupy działają ponad granicami, kierownictwo przebywa poza krajem przestępstwa, a przemoc jest sprzedawana jako pojedyncza usługa. Podstawowym źródłem dochodu są wymuszenia haraczy od przedsiębiorców.

Jakie grupy przestępcze wywodzące się z Turcji działają w Niemczech

Śledczy wymieniają najczęściej cztery siatki: Daltonów, grupę Boyun, Casperów i Çirkinler. Ich domniemani liderzy zostali zatrzymani we Włoszech i Hiszpanii albo przebywają poza zasięgiem europejskich służb. Zatrzymanie lidera nie przerywa działalności grupy, ponieważ zlecenia rozdzielane są zdalnie, a wykonawcy zmieniają się przy każdym zadaniu.

Ilu cudzoziemców jest wśród podejrzanych w niemieckiej statystyce policyjnej

Polizeiliche Kriminalstatistik za 2025 rok wykazała 823 609 podejrzanych bez obywatelstwa niemieckiego, czyli 40,1 proc. wszystkich podejrzanych. Po wyłączeniu naruszeń prawa o cudzoziemcach udział wynosi 35,5 proc. wobec 27,6 proc. w 2015 roku. Przy przestępczości z użyciem przemocy Bundeskriminalamt podaje za 2025 rok 42,9 proc.

Jak niemiecka policja ściga gangi Gen Z

Berlińska policja powołała grupę zadaniową Ferrum ze 100 funkcjonariuszami w rdzeniu i do 600 osobami przy większych operacjach, a prokuratura utworzyła w lutym 2026 roku zespół Telum. Ferrum zabezpieczyła około 60 sztuk broni palnej i wszczęła ponad 500 postępowań, Telum wystawił 61 nakazów aresztowania.

Artykuł Granaty, haracze, nastoletni zabójcy. Turecka mafia Gen Z w Niemczech pochodzi z serwisu Nasza Polska.

Kim była Ewa Wajnert? Modelka lat 80. na światowych wybiegach

Ewa Wajnert należała do pierwszego pokolenia polskich modelek, które przebiły się poza krajowy rynek jeszcze przed 1989 rokiem. Pracowała dla domów mody Yves Saint Laurent, Azzaro i Cerruti, pojawiała się na łamach magazynów kobiecych, a jej twarz była w latach 80. i 90. jednym z symboli rodzącej się w Polsce branży mody. W kraju współpracowała między innymi z projektantką Grażyną Hasse.

Na część kariery przeniosła się do Nowego Jorku. To tam – jak wspominali później znajomi z branży – zaczęła patrzeć na modę nie tylko od strony wybiegu, ale i warsztatu. Powrót do Polski oznaczał zmianę roli: z osoby prezentującej cudze projekty stała się tą, która projekty tworzy.

Stylistka i kostiumografka. Druga odsłona kariery

Po zakończeniu kariery na wybiegu Wajnert pracowała jako stylistka i kostiumografka. Odpowiadała za wizerunek osób ze środowiska artystycznego, przygotowywała sesje zdjęciowe i stylizacje – w tekstach pożegnalnych publikowanych 7 września wracał obraz kobiety, która „ubierała” polską scenę i plan zdjęciowy przez dobre dwie dekady.

Sama mówiła o urodzie bez sentymentalizmu. W wywiadzie udzielonym przy okazji kampanii „More is More. Życiowe Maksymalistki 45+” stwierdziła: „Zamiast zajmować się naprawą swojej urody, która przemija, lepiej jest się zająć naprawą i pracą nad swoim charakterem”. To zdanie wracało w poniedziałek w wielu wpisach żegnających projektantkę.

Torebki Ewy Wajnert – projekty szyte w pojedynczych egzemplarzach

Największą rozpoznawalność w drugiej części zawodowego życia przyniosły jej torebki. Ewa Wajnert projektowała je i szyła ręcznie, w krótkich seriach albo w pojedynczych egzemplarzach – każda sztuka miała być inna. Z czasem doszła do tego biżuteria z kamieniami szlachetnymi. Swoje prace pokazywała na profilu @ewawajnertbags oraz na autorskiej stronie internetowej.

Co wyróżniało jej projekty:

– skóra i ręczne wykończenie zamiast produkcji seryjnej
– małe serie i egzemplarze jednostkowe, bez powtarzalnego wzornictwa
– łączenie torebek z biżuterią z kamieniami naturalnymi
– sprzedaż prowadzona bezpośrednio, z pominięciem dużych sieci

To właśnie do tych torebek odwołała się Bogna Sworowska w pierwszym wpisie po śmierci przyjaciółki, nazywając ją „projektantką obłędnych torebek”.

Rodzina, mąż, dzieci – co wiadomo o życiu prywatnym

Ewa Wajnert konsekwentnie oddzielała życie zawodowe od prywatnego. W materiałach opublikowanych po jej śmierci nie pojawiły się informacje o mężu, partnerze ani dzieciach, nie podano też nazwisk członków rodziny. Nie ujawniono również daty urodzenia ani wieku, w którym zmarła – mimo że jest to jedno z najczęściej wpisywanych w wyszukiwarkę pytań o projektantkę.

Publicznie znany jest natomiast krąg jej przyjaciół z branży. Przez lata tworzyła nierozłączne trio z Bogną Sworowską i Lidią Popiel, żoną aktora Bogusława Lindy. „Wraz z Lidią Popiel i Ewą byłyśmy w latach 80. i części 90. trzema muszkieterami” – napisała Sworowska. Z Wajnert przyjaźnił się także Andrzej Pągowski, jeden z najbardziej znanych polskich plakacistów.

„Trzej muszkieterowie”. Pożegnania przyjaciół

Bogna Sworowska napisała: „Nie wierzymy! Jesteśmy wstrząśnięci! Nasza Ewcia… Ewa Wajnert – modelka, projektantka obłędnych torebek”. W dalszej części wpisu nazwała zmarłą „Piękną i Kochaną Istotą” i dodała jedno słowo: „Bolesne”.

Andrzej Pągowski pożegnał ją krótko: „Żegnaj Ewuniu… Tyle wspomnień… Łzy”. Pod obydwoma wpisami pojawiły się setki komentarzy – od osób z branży mody, fotografów, stylistów i klientek, które przez lata kupowały jej torebki.

Najczęściej zadawane pytania

Kim była Ewa Wajnert?
Polską modelką lat 80. i 90., stylistką, kostiumografką i projektantką ręcznie szytych torebek. Pracowała dla domów mody Yves Saint Laurent, Azzaro i Cerruti, mieszkała przez pewien czas w Nowym Jorku.

Kiedy zmarła Ewa Wajnert?
Informacja o jej śmierci pojawiła się 7 września 2026 roku, w poniedziałek po południu.

Ile lat miała Ewa Wajnert?
Wiek projektantki nie został oficjalnie podany. Nie ujawniono także daty jej urodzenia.

Czy Ewa Wajnert miała męża i dzieci?
Bliscy nie ujawnili informacji o życiu rodzinnym projektantki. W dostępnych publikacjach nie ma danych o mężu ani dzieciach.

Kto poinformował o śmierci Ewy Wajnert?
Jako pierwsi pożegnali ją w mediach społecznościowych modelka Bogna Sworowska i grafik Andrzej Pągowski.

Artykuł Nie żyje Ewa Wajnert. Modelka lat 80., stylistka i projektantka torebek pochodzi z serwisu Nasza Polska.

Rocznica Reduty Ordona: kwiaty pod pomnikiem, śmieci sto metrów dalej

Uroczystość zaczęła się o godzinie 9 przy ulicy Na Bateryjce. Obok burmistrza stanęli przewodnicząca Rady Dzielnicy Ochota Sylwia Mróz oraz radni Barbara Laszczkowska, Dorota Stegienka i Łukasz Kwaśniewski. Wieńce złożyli uczniowie Zespołu Szkół Samochodowych i Licealnych nr 1 oraz Szkoły Podstawowej nr 23. Po ceremonii ruszył XI Bieg Ordona, którego główna część odbyła się w Parku Szczęśliwickim.

Tak wygląda jeden dzień w roku. Przez pozostałe 364 teren między Alejami Jerozolimskimi, ulicą Na Bateryjce i aleją Bohaterów Września pełni inne funkcje. Stowarzyszenie Przyjaciół Reduty Ordona opisuje to miejsce jako nielegalne wysypisko.

Tony śmieci. Butelki po alkoholu, puszki, plastiki, folie […] wyrzucone uszkodzone, stare, zapleśniałe sprzęty

Stowarzyszenie Przyjaciół Reduty Ordona, redutaordona.pl

Do tego porzucone walizki i torebki, opalone kable skradzione z terenów PKP, koczowisko osób bezdomnych oraz, jak podaje stowarzyszenie, powtarzające się zgłoszenia napotykanych na powierzchni kości ludzkich.

Punktem, wokół którego skupia się to życie, jest murowany budynek bez okien i drzwi, stojący kilkadziesiąt metrów od pomnika. Widać go w tle zdjęć z każdej kolejnej rocznicy. Warto zestawić oba kadry obok siebie, bo dzieli je kilkadziesiąt kroków, a nie kilkanaście lat.

W grudniu 2025 r. radny Rady Dzielnicy Ochota Łukasz Kwaśniewski opisał w rozmowie z portalem Naszemiasto.pl, co dzieje się na działce w dni modlitw w sąsiadującym z nią Centrum Kultury Muzułmańskiej.

Teren reduty jest rozjeżdżany przez gości parkujących z muzułmańskiego centrum kultury

Łukasz Kwaśniewski, radny Rady Dzielnicy Ochota m.st. Warszawy

126 szkieletów w 50 kartonach Państwowego Muzeum Archeologicznego

Państwowe Muzeum Archeologiczne prowadziło na reducie wykopaliska z przerwami w latach 2010-2013. Antropolog Łukasz Maurycy Stanaszek w tomie „Badania archeologiczne na Reducie Ordona” wydanym przez muzeum w 2014 r. policzył szczątki obiekt po obiekcie i zestawił je w tabeli z wiekiem i płcią każdego zidentyfikowanego żołnierza. W wilczych dołach i w obiekcie zinterpretowanym jako prochownia spoczywało 61 osób. W nowożytnych skupiskach kości rozrzuconych po stanowisku było ich nie mniej niż 65.

Razem daje to około 126 żołnierzy. Stanaszek zaznaczył, że liczba jest najprawdopodobniej niedoszacowana, a rzeczywista nie przekraczała 150. Wszystkie szczątki należały do mężczyzn, w przeważającej większości zmarłych w wieku od 20 do 35 lat. Najmłodsi mieli 18-22 lata.

Do tego ponad 2600 zabytków ruchomych. Konserwator Władysław Weker odnotował, że do końca maja 2014 r. muzeum zakończyło konserwację 321 z nich, a w pracowni czekały 822 kolejne. Szczątki żołnierzy trafiły do pięćdziesięciu kartonowych pudeł w magazynie Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie i leżą tam do dziś.

Cóż szkodzi obiecać?

Politycy nie zrobili w sprawie Reduty Ordona nic poza obietnicami. Minister kultury Bożena Żelazowska zadeklarowała prezesowi Stowarzyszenia Przyjaciół Reduty Ordona szybkie dokończenie badań na całym terenie, łącznie z działkami miejskimi, i niezwłoczny pochówek żołnierzy. Minęło półtora roku, nie wydarzyło się nic w tej kwestii.

Bylibyśmy jednak hipokrytami, widząc w tej sprawie wyłącznie nihilizm obecnej władzy. Prawo i Sprawiedliwość nie zrobiło nic równie skutecznie. W kwietniu 2023 r. minister Piotr Gliński hucznie zapowiedział na Reducie kwaterę wojenną z integralnym upamiętnieniem. Teczka Reduty Ordona krąży od gabinetu do gabinetu od trzynastu lat i zmieniają się w niej wyłącznie nazwiska na pismach.

Pieniądze w tym samym czasie się znajdują. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przyznało w edycji 2025 stypendiów twórczych 60 tys. zł Janowi Kapeli na libretto i piosenki do musicalu o sojuszu lewicy laickiej z Kościołem. Co najmniej szesnaście browarów otrzymało z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju ponad 90 mln zł na projekty badawczo-rozwojowe, w tym jeden 38,2 mln zł. Osobnym wątkiem pozostaje KPO dla kultury, program wart blisko 300 mln zł. Na ekshumację i pochówek 126 żołnierzy poległych w obronie Warszawy nie znalazła się przez trzynaście lat ani złotówka. W tle stoją jeszcze organizacje społeczne, które same nazywają się patriotycznymi, a które nie chcą ekshumacji i pochówku żołnierzy. No ale trzeba im oddać, że blokowały inwestycje deweloperskie na tym terenie.

Koparki w biały dzień. Znany „ktoś” rozkopał Redutę Ordona przed archeologami

Archeolog Mateusz Migal w opracowaniu wydanym przez Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie wyróżnił w historii tego terenu trzy fazy niszczenia stanowiska. Pierwsza to przedwojenna zabudowa północno-wschodniego skraju. Druga to budowa Alej Jerozolimskich na odcinku od placu Zawiszy do granic miasta w latach 1970-1973, kiedy zniknęła większa część reduty: czoło, bark północny i zachodni oraz fragment wschodniego. Mieszkaniec okolicy relacjonował archeologom, że podczas tamtych prac natrafiano na liczne szczątki ludzkie. Ówczesny nadzór archeologiczny żadnych kości nie ujawnił.

Trzecia faza zaczęła się pod koniec XX w. i trwała do 2010 r. Analiza archiwalnych zdjęć satelitarnych z lat 2002-2013 pokazała systematyczne prace ziemne prowadzone ciężkim sprzętem. Do momentu rozpoczęcia tej fazy nienaruszone pozostawało około 25 proc. fortyfikacji. Gdy archeolodzy weszli na teren, zniszczonych było przynajmniej 90 proc. wilczych dołów i 99,4 proc. fosy.

Wilcze doły były pierwszą linią obrony szańca. Kopano je na przedpolu, przed fosą, w regularnych rzędach: stożkowate jamy, w których dnie miał tkwić zaostrzony pal łamiący szyk nacierającej piechoty. Na Reducie Ordona pali w wielu dołach nie było. Mateusz Migal zapisał, że nie wiadomo, czy wyrwali je Rosjanie w trakcie szturmu, czy prac po prostu nie zdążono dokończyć.

Po bitwie te same doły stały się grobem. Wrzucano do nich ciała poległych, po kilku i kilkunastu do jednej jamy, bez rozróżniania swoich i obcych. W jednym z dołów archeolodzy udokumentowali żołnierza polskiego i rosyjskiego złożonych razem. Tę wspólną mogiłę opisał Adam Mickiewicz.

Spojrzałem na redutę. — Wały, palisady,
Działa i naszych garstka, i wrogów gromady:
Wszystko jako sen znikło! — Tylko czarna bryła
Ziemi niekształtnéj leży — rozjemcza mogiła.
Tam i ci, co bronili, — i ci, co się wdarli,
Pierwszy raz pokój szczery i wieczny zawarli;
Choćby cesarz Moskalom kazał wstać: już dusza
Moskiewska, tam raz pierwszy, cesarza nie słusza!
Tam zagrzebane tylu set ciała, imiona:
Dusze gdzie? Nie wiem; lecz wiem, gdzie dusza Ordona

Adam Mickiewicz, „Reduta Ordona”, 1832

Z liczb Migala wynika rzecz, która w relacjach z rocznic nie pada. Spośród około 126 zidentyfikowanych żołnierzy w nienaruszonych grobach leżało 61. Pozostałe 65, czyli większość, pochodziło z wtórnych skupisk kości zdeponowanych w jamach powstałych już po zniszczeniu stanowiska. To są szczątki, które ktoś wykopał, przebrał i porzucił. I świat nauki, archeologii dobrze zna tego człowieka, a nigdy on nie poniósł żadnych konsekwencji. Dodamy, że z informacji pozyskanych od naszego informatora wiemy, iż człowiek ten w opublikowanym przez Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie albumie ma nawet swój rozdział autorski.

Meczet, parking i granice szańca. Wersje źródeł są rozbieżne

Centrum Kultury Muzułmańskiej (Meczet) stanęło przy rondzie Zesłańców Syberyjskich, zanim archeolodzy potwierdzili przebieg fortyfikacji. Dziś już wiemy, że Meczet stoi na terenie, gdzie była Reduta Ordona. W czasie jego budowy także był nadzór archeologiczny świadczony przez uznanego archeologa. No ale nadzór był zapewne tylko z nazwy, bo żadnych kości ani zabytków też nikt w czasie tego „nadzoru” nie odkrył.

Bezsporne pozostaje to, co dzieje się obok. Sąsiadująca działka nie ma utwardzonej nawierzchni ani oznakowania, a przyjeżdżający na modlitwy parkują na niej samochody. Kierowcy zatrzymujący się na tym terenie załatwiają na nim potrzeby fizjologiczne.

Czym była reduta nr 54 u zbiegu Alej Jerozolimskich i Na Bateryjce?

Reduta to zamknięte polowe umocnienie ziemne w kształcie wieloboku, otoczone fosą i wałem, przystosowane do obrony okrężnej. Reduta nr 54 wchodziła w skład zewnętrznego pierścienia umocnień z okresu powstania listopadowego, wzniesionych do obrony Warszawy. W dokumentach wojskowych i w historii fortyfikacji stolicy obiekt figuruje jako dzieło nr 54. Nazwa „Reduta Ordona” jest późniejsza i pochodzi od wiersza, nie od dokumentów wojskowych. Przez dekady dzieło fortyfikacyjne o tym numerze lokalizowano błędnie, w rejonie ulicy Mszczonowskiej na Woli, gdzie do dziś stoi kamień pamiątkowy.

Rekonstrukcja wykonana przez archeologa Mateusza Migala na podstawie zdjęcia lotniczego z 1945 r. i siatki geodezyjnej daje konkretne wymiary. Cztery barki po około 75 m każdy, czoło o długości 30 m, cała fortyfikacja zajmowała od 2 do 2,3 ha. Fosa miała 300-330 m długości, wał wewnątrz niej około 280 m.

6 września 1831 r. szańca broniło od 350 do 400 żołnierzy piechoty, artylerii i saperów. Według wyliczeń inżynierów Ignacego Prądzyńskiego i Feliksa Meciszewskiego obiekt tej wielkości wymagał od 600 do 800 piechurów i kilkudziesięciu artylerzystów. Obowiązki komendanta placowego pełnił mjr Ignacy Dobrzelewski, komendantem baterii był ppor. Julian Konstanty Ordon, który trafił do reduty 2 września. Załoga dysponowała 297 granatami ręcznymi, o których dostarczenie 5 września zadbał komenderujący polską artylerią gen. Józef Bem, oraz 20 racami sygnałowymi.

Rosyjskie kolumny ruszyły na szańce nr 54 i 55 około godziny 4 rano. Odsiecz, o którą po godzinie 6 zabiegał u gen. Franciszka Młokosiewicza generał Kołaczkowski, nie nadeszła. Adam Mickiewicz napisał wiersz w Dreźnie, na podstawie relacji Stefana Garczyńskiego, i uczynił z Ordona symbol ofiary. Ordon nie wysadził się razem z prochownią. Przeżył powstanie, wyjechał na emigrację i zmarł w 1887 r.

Co dalej z terenem Reduty Ordona

Teren jest wpisany do rejestru zabytków od 2015 r. 10 grudnia 2025 r. Rada Dzielnicy Ochota przyjęła 20 głosami przy jednym wstrzymującym się stanowisko wzywające prezydenta Warszawy i konserwatora zabytków do rozpoczęcia prac nad kompleksową rewitalizacją.

Plan ten uwzględniać powinien uporządkowanie, ogrodzenie i ochronę terenu reduty, przeprowadzenie koniecznych badań archeologicznych oraz konkursu architektonicznego

Stanowisko Rady Dzielnicy Ochota m.st. Warszawy z 10 grudnia 2025 r.

Wiceburmistrz Ochoty Justyna Glusman poinformowała wtedy, że dzielnica otrzymała od konserwatora zabytków 160 tys. zł na ogrodzenie z siatki i częściowo z drewnianych bali wzdłuż ulicy Na Bateryjce, a prace miały zakończyć się do końca 2025 r.

Bez odpowiedzi pozostają trzy pytania.

1. Kiedy zapadnie decyzja o finansowaniu badań na działkach miejskich, dzięki którym z tego śmietniska zostaną ekshumowani polscy żołnierze i godnie pochowani?
2. Gdzie i kiedy spoczną ci, których szczątki od 2013 roku leżą w kartonach po pierwszych badaniach archeologicznych?
3. Czy cokolwiek stanie się przed 6 września 2031 roku, gdy przypadnie dwusetna rocznica obrony szańca?

Patrząc na to, co przez tyle lat na Reducie Ordona się nie dzieje, szczerze wątpimy.

Artykuł Kolejna rocznica na Reducie Ordona, która odbyła się na szczątkach jej obrońców. pochodzi z serwisu Nasza Polska.

AfD zebrała 43,8 proc. głosów, CDU spadła na drugie miejsce

Do landtagu w Magdeburgu weszło sześć ugrupowań. Druga siła to CDU urzędującego premiera landu Svena Schulzego z wynikiem 17,2 proc. i 15 mandatami, czyli o ponad 26 punktów procentowych za zwycięzcą. Dalej uplasowały się SPD z 9,3 proc., Zieloni z 8,9 proc., Lewica z 8,6 proc. oraz Sojusz Sahry Wagenknecht (BSW) z 5,3 proc.

FDP dostała 2,5 proc. i została poza izbą. Niemiecka ordynacja do parlamentów krajowych przewiduje próg 5 proc., a głosy oddane na komitety, które go nie pokonają, nie zamieniają się na mandaty. Dlatego partia z prawie co czterdziestym głosem nie ma w landtagu ani jednego posła.

Saksonia-Anhalt jest krajem związkowym we wschodniej części Niemiec. Wybory do jej landtagu odbywają się co pięć lat, a poprzednie przypadły na 2021 rok.

Frekwencja wzrosła z 60,3 do 76,9 proc.

Do urn poszło 76,9 proc. uprawnionych – podała telewizja ZDF na podstawie wyliczeń z wieczoru wyborczego. Pięć lat wcześniej głosowało 60,3 proc. Różnica przekracza 16 punktów procentowych, a w liczbach bezwzględnych oznacza setki tysięcy osób, które pięć lat temu zostały w domu.

Kampanię zdominowały dwa tematy. Pierwszym była migracja: rząd Friedricha Merza zdecydował w sierpniu 2026 r., że możliwe są deportacje Ukraińców z Niemiec w wieku poborowym, co przez tygodnie wracało w niemieckiej debacie. Drugim – stan finansów państwa. Rząd federalny zaplanował na 2027 rok 203 mld euro nowego długu, licząc fundusze specjalne.

Liderem listy AfD był Ulrich Siegmund, dotychczasowy współprzewodniczący klubu tej partii w landtagu. To on, a nie kierownictwo federalne, prowadził kampanię w terenie.

Donald Tusk napisał o idiotach i zdrajcach

Premier Donald Tusk zamieścił komentarz w serwisie X w niedzielę 6 września o godzinie 20.51, jeszcze przed podaniem pełnych wyników. Wpis zebrał ponad 33 tys. polubień i blisko 5,8 tys. odpowiedzi.

W Polsce tylko idioci albo zdrajcy mogą się cieszyć z tryumfu AfD w Niemczech. Trochę się ich nazbierało w Konfederacjach i PiS.

Donald Tusk, premier Rzeczypospolitej Polskiej

Premier nie odniósł się w tym wpisie do wyniku procentowego ani do tego, że wybory dotyczyły jednego kraju związkowego, a nie całych Niemiec. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów nie opublikowała szerszego stanowiska rządu w sprawie głosowania w Saksonii-Anhalt.

Cenckiewicz przypomniał premierowi gratulacje dla Putina z 2008 roku

Najostrzejszą odpowiedź opublikował historyk Sławomir Cenckiewicz, który do kwietnia 2026 r. kierował Biurem Bezpieczeństwa Narodowego. Odwołał się do listu, jaki Donald Tusk wysłał w czerwcu 2008 r. do Władimira Putina po objęciu przez niego funkcji premiera Rosji. Skany dokumentu Cenckiewicz dołączył do wpisu.

A zatem skoro Pan gratulował temu mordercy, i realizował politykę prorosyjską, to niech Pan dziś innych nie uczy polityki i od zdrajców czy idiotów nie wyzywa. Piszę to z pozycji sceptycznych wobec AfD, ale i Pańskich prorosyjskich sojuszników z CDU/CSU i SPD.

Sławomir Cenckiewicz, historyk, były szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego

Zarzut powtarzany po prawej stronie sceny politycznej dotyczy formy, nie samego ostrzeżenia przed AfD. Poseł Szymon Szynkowski vel Sęk nazwał wynik czerwoną kartką pokazaną niemieckiej klasie politycznej i wskazał na rewizjonistyczne wątki w programie zwycięskiej partii. Andrzej Śliwka z PiS przypomniał, że Friedrich Merz szedł do władzy z zapowiedzią osłabienia AfD, a pod jego rządami ugrupowanie stało się partią masowego wyboru. Anna Zalewska napisała premierowi, że AfD jest zagrożeniem, ale sam wynik to skutek błędów jego niemieckich partnerów.

Elon Musk pogratulował AfD, Centralna Rada Żydów mówi o przerażeniu

Elon Musk skomentował wynik pod wpisem współprzewodniczącej AfD Alice Weidel dwoma słowami po niemiecku – gut gemacht, czyli dobra robota. Ulrich Siegmund podziękował miliarderowi za wsparcie i napisał, że liczy na silną i konstruktywną współpracę. Wynik odnotowali też Donald Trump, który opublikował zrzut z rezultatami na Truth Social, oraz doradca Władimira Putina Kiriłł Dmitrijew.

Tego samego dnia głos zabrał przewodniczący Centralnej Rady Żydów w Niemczech Josef Schuster. W rozmowie z dziennikiem Die Welt wskazał na klasyfikację, jaką AfD nadał niemiecki kontrwywiad, i na to, jak blisko samodzielnej władzy partia stanęła w jednym z landów.

Jestem osobiście przerażony wynikiem wyborów. Partia sklasyfikowana jako prawicowo-ekstremistyczna była w jednym z niemieckich krajów związkowych o krok od samodzielnego sprawowania władzy.

Josef Schuster, przewodniczący Centralnej Rady Żydów w Niemczech

W niedzielny wieczór na ulice wyszli demonstranci. We Frankfurcie nad Menem zebrało się około 2,5 tys. osób, protesty odbyły się także w Berlinie i Moguncji. Ich uczestnicy domagali się delegalizacji AfD – procedury, o której decyduje Federalny Trybunał Konstytucyjny na wniosek Bundestagu, Bundesratu albo rządu federalnego.

Czym jest AfD i jakie partie zasiądą w landtagu

Alternatywa dla Niemiec to partia założona w 2013 roku. Na początku była ugrupowaniem ekonomistów i publicystów sprzeciwiających się ratowaniu strefy euro kosztem niemieckiego podatnika, a jej nazwa odnosiła się do zdania Angeli Merkel, że dla przyjętej polityki nie ma alternatywy. Po 2015 roku ciężar programu przesunął się na migrację i granice.

Dziś AfD zajmuje prawą stronę niemieckiej sceny politycznej, a jej współprzewodniczącą jest Alice Weidel. Kampanię prowadziła na trzech hasłach: zatrzymanie napływu migrantów i odsyłanie osób bez prawa pobytu, odejście od kosztownej transformacji energetycznej oraz przeniesienie części kompetencji z Brukseli z powrotem do stolic państw członkowskich. Do tego dochodzi sprzeciw wobec wysyłania broni na Ukrainę. W Niemczech mieszka przy tym najliczniejsza polska społeczność w Europie – Polacy w Niemczech to według szacunków do 2,2 mln osób polskiego pochodzenia.

CDU i SPD współrządzą Niemcami na szczeblu federalnym

CDU to chadecja, czyli ugrupowanie centroprawicowe o rodowodzie chrześcijańsko-demokratycznym, kierowane przez kanclerza Friedricha Merza. Jej sztandarowe tematy to bezpieczeństwo wewnętrzne, ulgi dla przedsiębiorców i ograniczanie wydatków socjalnych. Pod rządami Merza partia sama zaostrzyła kurs wobec migracji, próbując odzyskać wyborców odpływających do AfD.

SPD jest partią socjaldemokratyczną, a więc stoi na lewo od chadecji. To najstarsze działające ugrupowanie w Niemczech i koalicjant CDU w rządzie federalnym. Mówi przede wszystkim o płacy minimalnej, ochronie lokatorów przed podwyżkami czynszów i utrzymaniu wieku emerytalnego oraz świadczeń na dotychczasowym poziomie.

Zieloni, Lewica i BSW dzielą między siebie lewą stronę izby

Zieloni wyrośli z ruchów ekologicznych i antyatomowych lat siedemdziesiątych. Ich program zaczyna się od klimatu: szybszego odejścia od węgla i gazu, rozbudowy odnawialnych źródeł energii oraz transportu publicznego. Drugim filarem są prawa mniejszości i liberalna polityka azylowa.

Lewica (Die Linke) powstała w 2007 roku z połączenia postkomunistycznej PDS z ugrupowaniem WASG, które tworzyli działacze związkowi i byli członkowie SPD. Domaga się wyższych podatków od najbogatszych, zamrożenia czynszów i cięć w wydatkach zbrojeniowych. We wschodnich landach opiera się na zapleczu sięgającym czasów NRD.

BSW, czyli Sojusz Sahry Wagenknecht, założyła w 2024 roku posłanka, która odeszła z Lewicy. Partia łączy socjalny program gospodarczy – wyższe płace, tańsza energia, ochrona przemysłu – z konserwatywnym podejściem do spraw obyczajowych i restrykcyjnym stanowiskiem wobec migracji. Do landtagu weszła z wynikiem 5,3 proc., a więc ledwie ponad progiem.

Co dalej: landtag musi się ukonstytuować i wybrać premiera

Kolejnym krokiem jest ogłoszenie ostatecznego wyniku przez krajowego komisarza wyborczego, a potem pierwsze posiedzenie nowego landtagu. Izba wybiera na nim przewodniczącego, a następnie premiera kraju związkowego. Do jego wyboru potrzebna jest większość głosów ustawowej liczby posłów, czyli co najmniej 42 z 83.

Żadna z pozostałych partii nie zapowiedziała dotąd koalicji z AfD; w niemieckiej debacie mówi się o tym jako o zaporze ogniowej. Arytmetycznie większość dają dwa układy: sojusz CDU, SPD, Zielonych, Lewicy i BSW albo koalicja AfD z BSW. Ani jeden, ani drugi nie został do tej pory zadeklarowany przez którąkolwiek ze stron.

Otwarte pozostaje, czy Sven Schulze utrzyma urząd do czasu wyboru następcy i kiedy odbędzie się pierwsze posiedzenie izby. Terminu nie podano.

Najczęstsze pytania

Kto wygrał wybory w Saksonii-Anhalt?

Alternatywa dla Niemiec zdobyła 43,8 proc. głosów i 39 z 83 mandatów w wyborach do landtagu Saksonii-Anhalt z 6 września 2026 r. Drugie miejsce zajęła CDU urzędującego premiera landu Svena Schulzego z wynikiem 17,2 proc. i 15 mandatami. Do landtagu weszło łącznie sześć ugrupowań.

Czy AfD wygrała wybory w całych Niemczech?

Głosowanie 6 września 2026 r. dotyczyło wyłącznie landtagu Saksonii-Anhalt, czyli parlamentu jednego z szesnastu niemieckich krajów związkowych. Wynik nie zmienia składu Bundestagu ani rządu federalnego Friedricha Merza. Rozstrzyga natomiast o tym, kto przez najbliższe pięć lat będzie rządził w Magdeburgu.

Czy AfD będzie samodzielnie rządzić w Saksonii-Anhalt?

Samodzielne rządy wymagają 42 mandatów, a AfD ma 39. Partia potrzebuje więc koalicjanta albo poparcia posłów spoza własnego klubu przy wyborze premiera. Żadne z pozostałych pięciu ugrupowań nie zadeklarowało dotąd gotowości do współrządzenia z AfD.

Co napisał Donald Tusk o wyniku AfD?

Premier opublikował 6 września 2026 r. w serwisie X wpis, w którym stwierdził, że w Polsce z tryumfu AfD mogą cieszyć się wyłącznie idioci albo zdrajcy, i wskazał na Konfederację oraz PiS. Politycy obu tych środowisk odpowiedzieli, zarzucając premierowi formę wypowiedzi i przypominając jego wcześniejsze relacje z Rosją.

Artykuł AfD wygrała wybory w Saksonii-Anhalcie z wynikiem 43,8 proc. pochodzi z serwisu Nasza Polska.

Karta, której polski urząd nie mógłby wystawić

Do doniesień o „polskiej mobilizacji” rosyjskie konta i portale dołączały zdjęcia rzekomych kart. Fałszywki kart są zrobione prymitywnie w AI. Najlepiej wykonana wersja, którą prezentujemy, rozsypuje się przy pierwszym sprawdzeniu.

Wpisany na niej numer PESEL brzmi 82031712345. Ostatnia cyfra numeru PESEL to cyfra kontrolna, wyliczana z pozostałych pozycji według stałego wzoru; tutaj wynik działania nie wychodzi na zero, więc numer jest odrzucany przez każdy kalkulator sumy kontrolnej. Osobna sprzeczność siedzi w środku: sześć pierwszych cyfr koduje datę 17 marca 1982 r., a dziesiąta cyfra jest parzysta, co w polskim systemie oznacza kobietę – podczas gdy karta powołuje mężczyznę. Miejsce stawiennictwa wskazano jako ulicę Warszawską, bez podania miasta. No i końcówka numeru PESEL: 12345, wyjątkowo „szczęśliwa”.

Zostawmy nawet rubryki. Sama fotografia nie domyka się fizycznie: karta wisi nad blatem, zamiast na nim leżeć, jej krawędzie nie rzucają cienia odpowiadającego takiemu ułożeniu, a filiżanka kawy i gazeta obok stoją tak, jak generator wyobraża sobie polskie biurko. Można to uznać za czepialstwo. Trudno uznać za przypadek.

„Tącz nazwę z imienia ojca”. Zdanie, które zdradza autora

Najmocniejszy ślad pochodzenia dokumentu to jedna rubryka. Pod polem na nazwisko widnieje objaśnienie „tącz nazwę z imienia ojca” – fraza, która nie jest po polsku i nie odpowiada niczemu w polskiej administracji. To kalka z rosyjskiego wzoru dokumentu, w którym obok imienia i nazwiska wpisuje się otczestwo, czyli imię odojcowskie w rodzaju „Władimirowicz”. Polskie akty stanu cywilnego takiego pola nie mają i nigdy nie miały, więc generator, ucząc się na rosyjskich formularzach, przeniósł je razem z resztą układu i tylko przetłumaczył na polski.

Kim jest nadawca. Wojennoje Obozrenije i Polska

Portal działa od 2010 r., prowadzi go rosyjska spółka VO-Media, a jego zasięg nie jest niszowy: według danych Similarweb za lipiec 2026 r. serwis notuje około 20,2 mln wizyt w ciągu trzech miesięcy i jest pierwszy w Rosji w kategorii poświęconej bezpieczeństwu narodowemu. Serwis weryfikacyjny Demagog wymienił topwar.ru we wrześniu 2025 r., przy okazji rosyjskich narracji o dronach nad Polską, wśród portali często promujących treści propagandowe. Amerykański Media Bias/Fact Check klasyfikuje go jako źródło o niskiej wiarygodności.

Polska wraca na tym portalu regularnie i zawsze w tej samej roli – państwa, które szykuje agresję albo ma wobec sąsiadów pretensje terytorialne. To ta sama linia, którą Rosjanie prowadzą także innymi kanałami, od podszywania się pod polskich polityków po spreparowane dokumenty. Wcześniejsze teksty pokazują ciągłość tej narracji:

• „W Kijowie poparto «pretensje» Polski do obwodu kaliningradzkiego” – 27 marca 2022 r., z groźbą, że NATO Polsce nie pomoże
• „Kiwa: Polska szykuje się do przyłączenia zachodniej Ukrainy” – 4 maja 2022 r.
• „Warszawa na tę godzinę nie nazywa zestrzelonych nad Polską dronów rosyjskimi” – 10 września 2025 r.
• „«Rosję można pokonać»: szef sztabu Polski ogłosił przygotowania do wojny” – 6 maja 2026 r.
• „«Groźniejsza niż Rosja»: w Polsce wzywają do przygotowań na wojnę z Ukrainą” – 23 czerwca 2026 r.

Co piszą pod tym tekstem rosyjscy czytelnicy

Pod tekstem Wojennego Obozrenija zebrało się 26 komentarzy, w większości traktujących rutynową wysyłkę kart jako dowód, że Polska szykuje wojnę. Najwyżej oceniony wpis odwraca zdanie o braku rosyjskich zamiarów wobec NATO; kolejny czyta akcję Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji jako powtórkę z lipca 1939 r.; następny pyta o siły potrzebne do odparcia polskiego ataku na Kaliningrad. Ostatni z cytowanych proponuje zrzucić na Warszawę „coś cięższego”.

I o to w tej operacji chodzi. Nie o to, żeby ktokolwiek w Polsce uwierzył w kartę z numerem PESEL kończącym się na 12345 – polski czytelnik odrzuci ją w sekundę. Chodzi o rosyjskiego odbiorcę, który polskiego dokumentu nigdy nie widział na oczy i nie ma jak sprawdzić ani numeru, ani adresu stawiennictwa. Jemu podaje się zdjęcie jako dowód i gotowy wniosek w jednym pakiecie: Polska szykuje wojnę. Carowi, pierwszemu sekretarzowi i Putinowi zawsze rządziło się tym samym narodem łatwiej, gdy miał on wroga za miedzą i bał się go bardziej niż własnej władzy.

Artykuł Rosja generuje w AI polskie karty mobilizacyjne. Tak rosyjska propaganda straszy wojną z Polską swoich obywateli. pochodzi z serwisu Nasza Polska.

GUS naliczył w Mikstacie 3461 osób, Polaków było 1611

Główny Urząd Statystyczny opublikował 2 lipca 2026 roku eksperymentalne badanie liczby osób przebywających w Polsce na podstawie tak zwanych śladów życia w rejestrach administracyjnych. Dane opisują stan na 31 grudnia 2025 roku. Dla części miejskiej gminy Mikstat urząd podał 3461 osób, z czego 1850 to cudzoziemcy. Polaków zostało 1611, czyli 47 proc. Takiego udziału cudzoziemców GUS nie odnotował w żadnym innym polskim mieście.

Mołdawia, Kolumbia i Ukraina na czele listy 28 państw

Urząd Miasta i Gminy w Mikstacie opublikował 13 stycznia 2026 roku zestawienie zameldowań na pobyt czasowy według obywatelstwa. Na 31 grudnia 2025 roku było ich 979, w tym 39 Polaków. Pozostałe 940 osób pochodziło z 28 państw z czterech kontynentów, a burmistrz Mikstatu mówi w tym kontekście o 28 narodowościach. To są oficjalne dane urzędu, nie szacunek.

Poza tabelą znalazły się jeszcze Kirgistan z ośmioma osobami, Kazachstan, Kuba i Nigeria po cztery oraz Niemcy i Rosja po dwie. Po pogrupowaniu widać trzy odrębne fale. Państwa dawnego ZSRR dały 444 osoby, Ameryka Łacińska 253, a Azja Południowa i Południowo-Wschodnia 212. Kolumbijczyków w gminie zameldowano więcej niż Ukraińców – odwrotnie niż w statystyce ogólnopolskiej. Skalę i tempo tego napływu opisywaliśmy w tekście o tym, ilu jest Kolumbijczyków w Polsce.

Ubojnia drobiu, biuro agencji pracy i wynajęte piętra domów

Powodem napływu jest jeden zakład. Mikstacki rynek pracy opiera się na ubojni drobiu AMI, opisywanej jako największy w Polsce podmiot w uboju i eksporcie gęsi, przetwarzającej także kaczki. Cudzoziemcy stanowią większość jej załogi. Wirtualna Polska podała, że rzecznik zakładu nie odpowiedział na przekazane mu pytania o zarobki i warunki pracy. Do publikacji tego tekstu spółka AMI nie odniosła się do pytań o liczbę i warunki zatrudnienia obcokrajowców. 

Obsługą przyjazdów zajmuje się agencja pracy tymczasowej, która ma biuro w samym miasteczku. Jak ustalił Głos Wielkopolski, to tam pracownicy załatwiają numer PESEL, sprawy podatkowe oraz ubezpieczenie zdrowotne i społeczne. Część osób mieszka w kwaterach organizowanych przez agencję, po kilka osób w pokoju. Reszta wynajmuje domy grupowo albo pokoje i całe piętra od mieszkańców Mikstatu. Hoteli pracowniczych w mieście nie ma.

Zmiana widoczna jest też poza zakładem. W miejscowej parafii raz w miesiącu odprawiana jest msza w języku hiszpańskim. W lipcu 2026 roku Głos Wielkopolski podawał, że na różnych szczeblach edukacji uczy się 14 dzieci cudzoziemców. Wirtualna Polska napisała na początku września, że 1 września do szkoły podstawowej w Mikstacie przyszło 19 uczniów z zagranicy. Obie liczby dotyczą dzieci, których obecność szkoła musi obsłużyć niezależnie od tego, czy ich rodzice dopełnili obowiązku meldunkowego.

Burmistrz mówi o statystycznej nieprawdzie

Henryk Zieliński, burmistrz Miasta i Gminy Mikstat, sprawujący urząd od 2014 roku, publikację GUS zakwestionował. Nazwał tezę o przewadze cudzoziemców statystyczną nieprawdą i wskazał na podział danych na obszar miejski i wiejski jako źródło błędu. Podał własne liczby.

W gminie Mikstat jest około 6 tysięcy mieszkańców na stałym meldunku i około tysiąca cudzoziemców na meldunku czasowym.

Henryk Zieliński, burmistrz Miasta i Gminy Mikstat

Obie wielkości opisują jednak co innego. Burmistrz liczy meldunki, czyli obowiązek administracyjny, którego pracownik na kilkumiesięcznym kontrakcie często nie dopełnia. GUS liczy aktywność w rejestrach, czyli ludzi, którzy odprowadzają składki i korzystają z opieki zdrowotnej. Różnica 1475 osób to nie spór o metodę, tylko grupa wielkości jednej czwartej gminy, o której państwo ma dwa sprzeczne zapisy.

Dane policji nie potwierdzają wzrostu przestępczości. Magdalena Hańdziuk, rzeczniczka policji w Ostrzeszowie, przekazała Głosowi Wielkopolskiemu, że w 2025 roku w gminie odnotowano 58 przestępstw, z czego 9, czyli 15,5 proc., popełnili cudzoziemcy. Były wśród nich dwa włamania, jedna kradzież i jedno znęcanie się nad rodziną.

Czym są ślady życia i dlaczego GUS liczy inaczej niż urząd gminy

Ślad życia to zapisana w rejestrze administracyjnym czynność, która potwierdza, że dana osoba korzysta w Polsce z usług albo wykonuje działania wskazujące na jej prawdopodobne przebywanie w kraju. Nie jest nim deklaracja ani meldunek, tylko zdarzenie, które ktoś zarejestrował. Badanie nie jest też spisem powszechnym: nikt nie chodzi po domach i nikt nikogo o nic nie pyta.

aktywności potwierdzające, że dana osoba korzysta z usług lub wykonuje czynności wskazujące na jej prawdopodobne przebywanie w kraju

Główny Urząd Statystyczny, opis metody badania eksperymentalnego, 2026

Metoda polega na skrzyżowaniu rekordów wszystkich osób z numerem PESEL w rejestrach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Ministerstwa Finansów, Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, Narodowego Funduszu Zdrowia, Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz resortu edukacji. Do wyniku trafia osoba, która pojawia się w co najmniej dwóch z nich. Ewidencja ludności działa odwrotnie: rejestruje oświadczenie o zamieszkaniu, złożone albo niezłożone.

Stąd rozbieżność, która nie znika wraz z upływem czasu. Pracownik z zagranicy płacący składki i leczący się w Polsce zostawia ślad życia od pierwszego miesiąca, a w ewidencji meldunkowej może nie pojawić się nigdy. GUS zastrzega przy tym, że badanie ma charakter eksperymentalny i nie zastępuje urzędowego bilansu ludności. Zastrzeżenie działa w obie strony: obniża wagę liczby 1850, ale nie przywraca wiarygodności liczbie 940.

Ustronie Morskie przed Mikstatem, w ZUS jest 1,34 mln cudzoziemców

W skali gmin Mikstat nie jest pierwszy. Najwyższy udział cudzoziemców GUS odnotował w zachodniopomorskim Ustroniu Morskim – 30,43 proc., czyli 1557 osób na 5116. Mikstat z wynikiem 29,84 proc. jest drugi, przed Głownem, Raszynem i Mławą, i pierwszy w Wielkopolsce. Wyjątkowa jest wyłącznie część miejska gminy, bo to tam jako w jedynym mieście w kraju odsetek przekroczył połowę.

Tło krajowe jest jednoznaczne. Na koniec 2025 roku GUS naliczył w Polsce 38,8 mln osób, w tym 2,3 mln cudzoziemców, czyli o 214,5 tys. więcej niż rok wcześniej. Liczba cudzoziemców rośnie też w rejestrach ubezpieczeniowych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych miał na koniec czerwca 2026 roku zgłoszonych do ubezpieczeń 1,34 mln obcokrajowców, o 8,2 proc. więcej rok do roku. Ukraińców było 901 tys., Białorusinów 143,9 tys., obywateli Indii 25,5 tys., Kolumbijczyków 23,2 tys., Gruzinów 22,1 tys.

Kierunek zmian widać w dynamice. Liczba Kolumbijczyków w ZUS wzrosła w ciągu roku z 17,7 tys. do 23,2 tys., czyli o jedną trzecią, a Gruzinów spadła o niemal 17 proc. Struktura napływu przesuwa się z Europy Wschodniej i Kaukazu w stronę Ameryki Łacińskiej i Azji Południowej, a Mikstat pokazuje ten przesunięty skład wcześniej niż statystyka ogólnopolska.

Co dalej: od 22 sierpnia druga grupa w gminie potrzebuje wizy

Skład tej społeczności zmieni prawo przyjęte już po zebraniu danych GUS. Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ogłoszone 7 sierpnia 2026 roku odebrało obywatelom Kolumbii, Wenezueli i Gruzji prawo do wykonywania pracy w czasie pobytu w ruchu bezwizowym. Przepisy weszły w życie 22 sierpnia 2026 roku, a rozporządzenie ministra spraw zagranicznych z 10 sierpnia wprowadziło wobec tych trzech państw obowiązek wizowy przy wjeździe do pracy. Szczegóły opisywaliśmy przy okazji decyzji o wizach dla Kolumbijczyków.

W ewidencji meldunkowej gminy Mikstat zmiana obejmuje 184 osoby: 136 obywateli Kolumbii, 38 Wenezueli i 18 Gruzji, czyli co piątego zarejestrowanego cudzoziemca. Nowe przepisy nie dotyczą tych, którzy mają już wizę krajową albo zezwolenie na pobyt czasowy i pracę. Wpływ na liczbę zameldowań pokaże dopiero kolejne zestawienie Urzędu Miasta i Gminy w Mikstacie, a dane za 2025 rok urząd ogłosił 13 stycznia 2026 roku.

Najczęstsze pytania

Ilu mieszkańców ma Mikstat?

Odpowiedź zależy od tego, kto liczy. Główny Urząd Statystyczny w badaniu opartym na śladach życia naliczył w samym mieście 3461 osób przebywających na koniec 2025 roku, w tym 1850 cudzoziemców. Bilans ludności GUS dla miasta wskazuje 1643 mieszkańców, a burmistrz Henryk Zieliński mówi o około 6 tysiącach osób zameldowanych na stałe w całej gminie.

Gdzie leży Mikstat?

Mikstat leży w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrzeszowskim, na Wzgórzach Ostrzeszowskich, około 13 kilometrów na południowy wschód od Ostrzeszowa. Jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Mikstat. Urząd Miasta i Gminy mieści się przy ulicy Krakowskiej 17 w Mikstacie, kod pocztowy 63-510.

Co to znaczy Mikstat?

Urząd Miasta i Gminy w Mikstacie podaje, że nazwa pochodzi z języka niemieckiego i łączy słowa Mücke, czyli komar, oraz Stadt, czyli miasto. Pierwotnie osada nosiła nazwę Komorów, którą wkrótce po lokacji zastąpiła forma niemiecka. Najstarszy zachowany zapis o Mikstacie pochodzi z 1366 roku i dotyczy sprzedaży urzędu wójta.

Jaka jest największa grupa imigrantów w Polsce?

Największą grupą cudzoziemców na polskim rynku pracy są obywatele Ukrainy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych na koniec czerwca 2026 roku miał zgłoszonych do ubezpieczeń 901 tys. Ukraińców przy 1,34 mln wszystkich obcokrajowców. Drugie miejsce zajmowali Białorusini ze 143,9 tys. osób, trzecie obywatele Indii z 25,5 tys.

Artykuł Polskie miasto, w którym jest więcej cudzoziemców niż Polaków? pochodzi z serwisu Nasza Polska.

Adrian Szymaniak zmarł 5 września 2026 roku. Komunikat przekazała żona

O śmierci Adriana Szymaniaka poinformowała jego żona w komunikacie opublikowanym 5 września 2026 roku. Rodzina nie podała godziny ani miejsca zgonu. Tego samego dnia wiadomość potwierdziły serwis TVN, Pudelek i Świat Gwiazd, powołując się na wpis Anity Szydłowskiej-Szymaniak.

Z ogromnym bólem informujemy, że Adrian odszedł. W tych niezwykle trudnych chwilach najważniejsze są dla nas cisza, bliskość i możliwość pożegnania Go w gronie najbliższych

Anita Szydłowska-Szymaniak, komunikat z 5 września 2026 r.

Pod koniec lipca produkcja TTV potwierdziła śmierć Artura Skały z „Zakupu w ciemno”. Adrian Szymaniak był jednak przypadkiem innym: swoją chorobę opisywał sam, publicznie i z podaniem nazw terapii, dawek oraz kosztów.

Glejak IV stopnia od lipca 2025 roku. Operacje, radioterapia i dwa nawroty

Diagnozę postawiono w lipcu 2025 roku. Wcześniej pojawiły się objawy, które sam Szymaniak opisywał jako niezrozumiałe. „Przeglądając coś w telefonie, zauważyłem, że ekran wyskakuje z urządzenia” – mówił o jednym z pierwszych incydentów, cytowany przez Świat Gwiazd.

Zestaw sygnałów, które poprzedziły rozpoznanie, obejmował:

• silne, nawracające bóle głowy
• zaburzenia widzenia i omamy wzrokowe
• nudności i wymioty
• zawroty głowy

Leczenie prowadzono w pełnym standardzie i poza nim. Szymaniak przeszedł operacje neurochirurgiczne, radioterapię i chemioterapię, a następnie terapię polami elektrycznymi TTFields w systemie Optune. W styczniu 2026 roku badania obrazowe pokazały nawrót. Wiosną stan się poprawił, ale w lipcu 2026 roku nowotwór uaktywnił się ponownie i uodpornił na stosowane leczenie, czemu towarzyszył obrzęk mózgu. Latem 2026 roku, po kolejnej hospitalizacji, Adrian Szymaniak wrócił do domu i był objęty całodobową opieką medyczną. Rodzina informowała w aktualizacji zbiórki, że zapewniła mu w domu profesjonalną opiekę i rehabilitację, i że ogranicza aktywność w mediach społecznościowych.

Anita, Jerzy i Bianka. Rodzina, która zaczęła się przed kamerami TVN

Adrian Szymaniak i Anita Szydłowska poznali się w 2018 roku w trzeciej edycji „Ślubu od pierwszego wejrzenia” w TVN, w mediach opisywanego skrótem ŚOPW. Eksperci programu dobrali ich w parę, a pierwszy raz zobaczyli się dopiero w urzędzie stanu cywilnego, przed kamerami. Byli jedną z niewielu par tego formatu, które zostały razem po zakończeniu zdjęć.

Doczekali się dwojga dzieci: syna Jerzego i córki Bianki. 12 grudnia 2025 roku, pięć miesięcy po diagnozie i siedem lat po ślubie cywilnym, wzięli ślub kościelny. Napisali wtedy:

Ślub z obcą osobą zakończył się ślubem z osobą, którą kochamy nad życie

Anita Szydłowska-Szymaniak i Adrian Szymaniak, wpis z 12 grudnia 2025 r.

Ósmą rocznicę ślubu obchodzili w marcu 2026 roku. Na początku małżeństwa dzieliła ich odległość między Szczecinem a Krakowem; w 2026 roku przeprowadzili się w okolice Bydgoszczy, żeby być bliżej ośrodka onkologicznego i skrócić dojazdy na leczenie do kilkunastu minut zamiast setek kilometrów. „Walka o zdrowie jest teraz najważniejsza, a dom jest dokładnie tam, gdzie możemy być wszyscy razem” – tłumaczyła Anita Szydłowska-Szymaniak w rozmowie z Dzień Dobry TVN. Przed chorobą Szymaniak pracował na stanowisku menedżerskim, ale w czerwcu 2025 roku stracił pracę w zwolnieniach grupowych, które w jego firmie objęły 300 osób.

Czym jest glejak wielopostaciowy i jakie są rokowania

Glejak wielopostaciowy, czyli glioblastoma, to pierwotny nowotwór mózgu wywodzący się z komórek glejowych, zaliczany przez Światową Organizację Zdrowia do IV, najwyższego stopnia złośliwości. Rośnie szybko i nacieka tkankę mózgową bez wyraźnej granicy, dlatego operacja niemal nigdy nie usuwa go w całości.

Liczby są jednoznaczne. Mediana przeżycia chorych z glejakiem IV stopnia wynosi około 15 miesięcy mimo pełnego leczenia, a odsetek osób żyjących pięć lat po rozpoznaniu nie przekracza 10 procent – podaje serwis Zdrowie PAP. Dołączenie temozolomidu do radioterapii, czyli standard obowiązujący od 2005 roku, wydłużyło medianę z 12 do 14,6 miesiąca. W Polsce rozpoznaje się rocznie od 2800 do 3000 nowotworów ośrodkowego układu nerwowego, z czego glejaki stanowią 60-70 procent; te dane przytacza portal Cowzdrowiu.

Dlaczego glejak wraca nawet po pełnej terapii? Odpowiadają za to cztery mechanizmy: naciekanie wzdłuż włókien nerwowych poza widoczny w rezonansie guz, heterogeniczność genetyczna, przez którą w jednym nowotworze współistnieją setki różnych subklonów, oporne na leczenie komórki macierzyste nowotworu oraz bariera krew-mózg, która zatrzymuje większość leków. Profesor Roel Verhaak z Yale School of Medicine, który kierował badaniami nad molekularną klasyfikacją glejaka, ujął to zdaniem: „To nie jest jeden nowotwór, ale cała populacja nowotworów żyjących w jednym organizmie”.

W innych nowotworach nowe technologie potrafiły przesunąć te statystyki – Sam Neill pokonał chłoniaka dzięki terapii CAR-T. W glejaku wielopostaciowym takiego przełomu nie ma, a nowotwory mózgu pozostają jedną z chorób, o których Światowa Federacja Neurologii przypomina przy okazji Światowego Dnia Mózgu.

Terapia TTFields kosztuje 120 tys. zł miesięcznie i nie jest w Polsce refundowana

TTFields to leczenie przemiennymi polami elektrycznymi o niskiej częstotliwości, generowanymi przez elektrody naklejane na ogoloną głowę. Pola zaburzają pracę białek odpowiedzialnych za podział komórki, przez co komórki nowotworowe giną w trakcie mitozy. Metoda jest dopuszczona do leczenia glejaka wielopostaciowego, ale w Polsce nie znalazła się na liście świadczeń finansowanych ze środków publicznych. Pacjent płaci za nią sam: około 120 tys. zł miesięcznie.

W kwietniu 2026 roku Adrian Szymaniak zaapelował o zmianę tej decyzji i podał własne wyliczenie: objęcie terapią wszystkich chorych w Polsce kosztowałoby 4,32 mld zł. Zestawił tę kwotę z 5,6 mld zł, które państwo musiało zwrócić za szczepionki nieodebrane z magazynów.

Mam marzenie, aby nastąpił przełom i terapia TT Fields była dostępna dla większości chorych w naszym kraju

Adrian Szymaniak, wpis z kwietnia 2026 r.

Mechanizm, o który upominał się Szymaniak, działa tak samo w każdej grupie chorych: dopóki technologia nie trafi na wykaz refundacyjny, Narodowy Fundusz Zdrowia nie dokłada do niej ani złotówki, a różnicę pokrywa pacjent. Ten sam mechanizm limitów decyduje o dopłatach do zwykłych leków z apteki, co widać przy każdej aktualizacji listy leków refundowanych. Terapia nie jest przy tym w Polsce nieobecna badawczo: zespół profesora Macieja Harata w Bydgoszczy prowadzi badanie kliniczne łączące pola elektryczne ze stereotaktyczną radioterapią u chorych z nawrotowym glejakiem.

Na leczenie zbierano publicznie. Zbiórka na portalu pomagam.pl, uruchomiona w październiku 2025 roku z celem 3 mln zł, zgromadziła do 5 września 2026 roku 2 581 813 zł od 65 764 osób. W kosztorysie poza TTFields znalazły się immunoterapia w Niemczech za 450 tys. zł i zaawansowana analiza molekularna guza za około 20 tys. zł. Równolegle Anita Szydłowska-Szymaniak założyła na Facebooku publiczną grupę „Licytacje Adrian Szymaniak walka z guzem mózgu”, w której każdy mógł wystawić przedmiot lub usługę, a wpłaty trafiały na konto zbiórki. Do 5 września 2026 roku grupa liczyła 11,5 tys. członków.

Co dalej: pogrzeb wyłącznie rodzinny, bez udziału mediów

Terminu i miejsca pogrzebu rodzina nie podała do wiadomości publicznej. W komunikacie z 5 września 2026 roku Anita Szydłowska-Szymaniak zastrzegła, że uroczystość będzie miała charakter wyłącznie rodzinny i prywatny, i poprosiła o nieobecność przedstawicieli mediów. „Nie wyrażamy również zgody na wykonywanie zdjęć, nagrywanie uroczystości ani publikowanie jakichkolwiek materiałów z ceremonii przez osoby postronne” – napisała.

Rodzina zaapelowała też o powstrzymanie się od kondolencji przekazywanych telefonicznie i w wiadomościach prywatnych. Nie poinformowała, co stanie się ze zbiórką i grupą licytacyjną, które 5 września 2026 roku pozostawały aktywne.

Najczęstsze pytania

Ile lat miał Adrian Szymaniak?

Adrian Szymaniak miał 39 lat. Zmarł 5 września 2026 roku, czternaście miesięcy po postawieniu diagnozy. Wiek potwierdziły w dniu śmierci serwisy Świat Gwiazd i Telemagazyn, powołując się na komunikat rodziny.

Jakiego guza miał Adrian Szymaniak?

Miał glejaka wielopostaciowego IV stopnia, po łacinie glioblastoma. To pierwotny nowotwór mózgu o najwyższym stopniu złośliwości w klasyfikacji Światowej Organizacji Zdrowia. Diagnozę postawiono w lipcu 2025 roku, pierwszy nawrót wykryto w styczniu 2026 roku, a w lipcu 2026 roku nowotwór uodpornił się na leczenie.

Gdzie mieszkali Anita i Adrian?

W 2026 roku mieszkali w okolicach Bydgoszczy. Przeprowadzili się tam ze względu na bliskość ośrodka onkologicznego, w którym Adrian Szymaniak się leczył. Na początku małżeństwa mieszkali osobno, w Szczecinie i Krakowie.

Z której edycji „Ślubu od pierwszego wejrzenia” jest Adrian Szymaniak?

Wystąpił w trzeciej edycji programu TVN, wyemitowanej w 2018 roku. Eksperci dobrali go w parę z Anitą Szydłowską, a pierwszy raz zobaczyli się w dniu ślubu cywilnego. Para została razem po zakończeniu zdjęć i 12 grudnia 2025 roku wzięła ślub kościelny.

Ile dzieci mieli Anita i Adrian?

Adrian Szymaniak osierocił dwoje dzieci: syna Jerzego i córkę Biankę. Ich syn zaczynał naukę w pierwszej klasie, co rodzina podawała jako jeden z powodów przeprowadzki w okolice Bydgoszczy i rezygnacji z ciągłych zmian miejsca zamieszkania.

Artykuł Zmarł Adrian Szymaniak ze „Ślubu od pierwszego wejrzenia”. Miał 39 lat pochodzi z serwisu Nasza Polska.

Artykuł Żydowski Minister Ben-Gvir ogłosił plan wyjazdu 1,86 mln Palestyńczyków ze Strefy Gazy pochodzi z serwisu Nasza Polska.

Kierowcy nie zapłacili jeszcze pełnego rachunku

W czwartek 4 września hurtowa cena benzyny 95 wynosiła 6358,40 zł za metr sześcienny, a oleju napędowego 7073 zł – podaje e-petrol. To odpowiednio o 447,20 zł i 554 zł więcej niż na koniec sierpnia. Benzyna w hurcie pierwszy raz od 2022 r. przebiła 6 tys. zł, a olej napędowy wrócił powyżej 7 tys. zł, czego nie było od marca 2026 r.

Na stacjach kierowcy płacili w tym samym czasie średnio 7,63 zł za litr benzyny E10, 8,39 zł za olej napędowy i 2,89 zł za autogaz. Wobec ostatniego tygodnia sierpnia, gdy obowiązywał jeszcze pakiet CPN, benzyna zdrożała o 1,06 zł, a olej napędowy o 1,03 zł na litrze. Pełny bak 50 litrów to dziś o ponad 50 zł więcej niż tydzień wcześniej.

Tyle zapłacisz za litr w przyszłym tygodniu

Dwa niezależne ośrodki opublikowały prognozy na przyszły tydzień. Poniższa tabela zestawia sierpniowe ceny maksymalne, średnie ceny detaliczne z 4 września i przedziały prognozowane.

Między sierpniową ceną maksymalną oleju napędowego a górną granicą prognozy różnica sięga 1,56 zł na litrze, czyli 21 proc. Na pełnym baku dostawczaka o pojemności 80 litrów robi to 125 zł. Prognozę Reflex podpisują Urszula Cieślak i Rafał Zywert, prognozę e-petrol – Jakub Bogucki i Grzegorz Maziak.

Rachunek, którego stacje jeszcze nie wystawiły

Hurtowa cena oleju napędowego 7073 zł za metr sześcienny to 7,073 zł za litr netto. Po doliczeniu 23-procentowego VAT wychodzi 8,70 zł, czyli o 31 gr więcej niż średnia cena detaliczna z 4 września. W tej kwocie nie ma jeszcze marży stacji ani kosztu dowozu paliwa z bazy.

Dla benzyny rachunek wygląda tak samo. 6358,40 zł za metr sześcienny to 6,36 zł za litr netto, po VAT 7,82 zł, przy średniej detalicznej 7,63 zł. Różnica wynosi 19 gr. Obliczenia redakcji opierają się na notowaniach hurtowych e-petrol z 4 września.

Wynik pokrywa się z prognozą Reflex, która zakłada 31 gr wzrostu na oleju napędowym i 21 gr na benzynie 95. To znaczy jedno: podwyżka jest już zaksięgowana w cenie, po której stacje kupują paliwo. Nie jest prognozą, jest faktem, który czeka w kolejce do dystrybutora. Kolejny ruch cen nie zależy więc od tego, co zrobi ropa w przyszłym tygodniu, tylko od tempa, w jakim stacje odrobią tę różnicę.

Podwyżka nie kończy się na stacji. Zapłacą też ci, którzy nie mają auta

Paliwo to ponad 40 proc. kosztów firm transportowych – wynika z danych organizacji Transport i Logistyka Polska. Więcej niż pensje kierowców. Gdy olej napędowy drożeje o 21 proc., koszt przewozu rośnie o mniej więcej 8,5 proc. i ktoś musi go pokryć. Pokrywa go ten, kto kupuje towar w sklepie.

Na jednej ciężarówce widać to najprościej. Zestaw spala od 30 do 40 litrów na 100 km, czyli od 300 do 400 litrów na każdym tysiącu kilometrów. Przy różnicy 1,56 zł na litrze ta sama trasa kosztuje od 468 do 624 zł więcej. Polskie firmy wykonują 20 proc. europejskiej pracy przewozowej, podaje raport Transport i Logistyka Polska „Transport drogowy w Polsce 2024/2025″.

Ciężarówką jedzie w Polsce praktycznie wszystko, co trafia do domu. Drożejący olej napędowy dołoży się więc do rachunku kolejny raz:

• chleb, mleko, mięso i warzywa, wożone codziennie do sklepów chłodniami i dostawczakami
• zakupy z internetu i paczki dowożone pod drzwi
• materiały budowlane i remontowe wożone na budowy i do składów
• opał na zimę: węgiel, pellet i olej opałowy, które też przyjeżdżają transportem
• przejazdy autobusami i dowozy dzieci do szkół, opłacane z budżetów gmin
• praca w polu, bo ciągniki i kombajny tankują dokładnie ten sam olej napędowy

Kierowca płaci przy dystrybutorze od razu i dokładnie wie ile. Ten, kto samochodu nie ma, zapłaci to samo kilka tygodni później, przy kasie w sklepie, i nie zobaczy tego na paragonie jako podwyżki paliwa.

Osłona kosztowała 5 mld zł, rachunek wraca w inflacji

Pakiet CPN, czyli Ceny Paliw Niżej, obniżał VAT na paliwa z 23 do 8 proc. i wprowadzał ceny maksymalne na stacjach: 6,64 zł za litr benzyny 95, 7,46 zł za benzynę 98 i 7,31 zł za olej napędowy. Druga odsłona programu kosztowała budżet około 495 mln zł, obie razem około 5 mld zł. Minister energii Miłosz Motyka wskazywał na ograniczenia budżetowe i zablokowaną ustawę jako powód, dla którego rząd Donalda Tuska nie przedłużył osłony.

Skutek widać już w statystyce. Inflacja w sierpniu wyniosła 3,4 proc. rok do roku, najwięcej od 14 miesięcy. Paliwa były wtedy o 24,2 proc. droższe niż rok wcześniej i o 5,2 proc. droższe niż w lipcu. Żywność w tym samym czasie potaniała o 0,9 proc. rok do roku i to ona trzymała wskaźnik w ryzach. Teraz tej poduszki nie będzie.

Sierpniowy odczyt nie obejmuje jeszcze powrotu 23-procentowego VAT, bo ten wszedł w życie 1 września. Cel inflacyjny Narodowego Banku Polskiego wynosi 2,5 proc., górna granica pasma odchyleń 3,5 proc. Ekonomiści mBanku szacują, że na koniec roku inflacja lekko przekroczy 4 proc. Ubytek w budżecie po wycofaniu osłony ma pokryć podatek od zysków firm paliwowych, którego ustawę prezydent Karol Nawrocki skierował do Trybunału Konstytucyjnego.

Co dalej

• ceny maksymalne nie obowiązują od 1 września, Ministerstwo Energii przestało je ogłaszać
• kolejne tygodniowe prognozy e-petrol i Biura Maklerskiego Reflex wypadają w poniedziałek 7 września
• szybki szacunek inflacji za wrzesień, pierwszy pełny miesiąc z 23-procentowym VAT na paliwa, Główny Urząd Statystyczny poda na przełomie września i października
• ustawa o podatku od zysków firm paliwowych czeka na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego
• cena ropy Urals przekroczyła 90 dolarów za baryłkę, e-petrol wiąże to z napięciami na Bliskim Wschodzie i wzrostem marż rafineryjnych

Najczęstsze pytania

Ile kosztuje benzyna i olej napędowy we wrześniu 2026 r.?

4 września średnia krajowa cena benzyny E10 wynosiła 7,63 zł za litr, oleju napędowego 8,39 zł, a autogazu 2,89 zł. Na tydzień 7-13 września e-petrol prognozuje 7,83-7,99 zł za benzynę i 8,79-8,87 zł za olej napędowy.

Dlaczego paliwa zdrożały od 1 września?

Pakiet CPN obowiązywał do 31 sierpnia włącznie i nie został przedłużony. Od 1 września wróciła stawka VAT 23 proc. zamiast 8 proc., zniknęły też ceny maksymalne ogłaszane przez Ministerstwo Energii. Do tego doszedł wzrost notowań ropy i marż rafineryjnych.

Czy ceny na stacjach jeszcze wzrosną?

Hurtowa cena oleju napędowego powiększona o 23-procentowy VAT wynosi 8,70 zł za litr, przy średniej detalicznej 8,39 zł. Różnicy tej stacje jeszcze nie przeniosły na klientów. Reflex prognozuje wzrost o 31 gr na oleju napędowym i 21 gr na benzynie 95 w tygodniu 7-11 września.

Artykuł Diesel po 9 zł, a benzyna 8 zł za litr? Rząd zabrał osłonę na paliwa, analitycy alarmują pochodzi z serwisu Nasza Polska.