Bogusław Bagsik i afera Art-B. Powrót aferzysty

8 min. czytania

Redakcja

29 kwietnia 2014 r.

Bogusław Bagsik, współwłaściciel spółki Art-B

8 min. czytania

Redakcja

29 kwietnia 2014 r.

Bogusław Bagsik, organista i stroiciel fortepianów z Cieszyna, wspólnie z laryngologiem Andrzejem Gąsiorowskim założył w 1989 roku spółkę Art-B, która stała się symbolem jednej z największych afer gospodarczych III RP. Mateusz Rawicz przypomina, jak działał słynny oscylator ekonomiczny, na którym Art-B zarabiała krocie na systemie bankowym, jak założyciele uciekli z kraju przed zatrzymaniem i jakie służby mogły ich chronić. Opisuje polityków uwikłanych w aferę Art-B, w tym Macieja Zalewskiego i Marka Siwca, umorzenie śledztwa po niemal 25 latach oraz dalsze interesy Bagsika, aż po jego zatrzymanie w kwietniu 2014 roku pod zarzutem prania pieniędzy. To kompendium wiedzy o aferze Art-B dla tych, którzy pamiętają lata 90., i dla młodszych, którzy o niej nie słyszeli.

Niedawno media obiegła wiadomość, że sąd aresztował na trzy miesiące Bogusława B. pod zarzutem prania pieniędzy pochodzących z przestępstw. Starszym Czytelnikom tej postaci przypominać nie trzeba, ale młodsi mogą nie wiedzieć, o kogo chodzi. Bogusław Bagsik – bo o niego tu chodzi – na początku lat 90. uchodził za jednego z najlepszych młodych biznesmenów, był fetowany i nagradzany. Bańka nadmuchana przez media i chwalców szybko pękła, a towarzyszyła jej jedna z największych afer III RP – afera Art-B.

Bogusław Bagsik i Andrzej Gąsiorowski zakładają Art-B

Spółka Art-B została założona w maju 1989 r. w Cieszynie przez organistę i stroiciela fortepianów Bogusława Bagsika oraz laryngologa Andrzeja Gąsiorowskiego. Kapitał założycielski był niewielki, 10 tysięcy (starych) złotych, podobnie jak zysk po pierwszym roku działalności, który wyniósł około 1,2 tys. zł. Jednak podsumowanie kolejnego roku działalności firmy było dużo korzystniejsze dla jej właścicieli: na kontach firmy było już 30 milionów złotych, a pod kontrolą spółki znajdowało się kilkaset firm. Dzięki temu Art-B mogło wesprzeć finansowo kampanie prezydenckie Lecha Wałęsy i Tadeusza Mazowieckiego. Biznesmeni stali się popularni, Bagsik znalazł się na 9 miejscu listy 100 najbogatszych Polaków tygodnika „Wprost”. Siedziba spółki mieściła się w zabytkowym pałacu w Pęcicach, a firma mogła poszczycić się bogatą kolekcją dzieł sztuki – wśród kilkudziesięciu obrazów znajdowały się płótna takich mistrzów, jak Jacek Malczewski czy Wojciech Kossak. Bywali tam m.in. politycy różnych partii, prosząc o finansowe wsparcie swojej działalności politycznej…

Od handlu do oscylatora

Andrzej Gąsiorowski, współzałożyciel spółki Art-B
Andrzej Gąsiorowski. Fot. z archiwum „Naszej Polski”

Pieniądze pochodziły z handlu różnymi towarami: produktami spożywczymi, sprzętem elektronicznym czy bronią, spółka bowiem bez problemu uzyskała koncesje na handel bronią. Jednak największe zyski Art-B osiągnęła z działalności bankowej – na oscylatorze ekonomicznym, wymyślonym podobno przez jej właścicieli, którego mechanizm polegał na wykorzystaniu słabo rozwiniętych elektronicznych systemów bankowych, które z opóźnieniem księgowały obrót czekami rozrachunkowymi. Dzięki temu w różnych bankach oprocentowywali te same pieniądze. Teoretycznie działanie oscylatora nie było zakazane przez polskie prawo. Główny Inspektor Nadzoru Bankowego dosyć szybko, bo już w 1990 r. zwrócił uwagę na dziwny obrót kapitałowy w firmie Art-B, prokuratura zaczęła się jednak zajmować nieprawidłowościami dopiero po kilku miesiącach. Zdaniem prokuratury, spółka dzięki oscylatorowi wyłudziła z systemu bankowego około 4,2 bilionów złotych – sumę odpowiadającej dzisiejszym 420 milionom złotych.

Działalność „dynamicznie” rozwijającej się firmy przerwała prokuratura. Nie udało się jednak zatrzymać wschodzących gwiazd polskiego biznesu – Bagsika i Gąsiorowskiego. Urząd Ochrony Państwa wiedział o ich działalności, chciał ich zatrzymać, ale nie było zgody prokuratury. Założyciele Art-B wiedzieli o toczącym się przeciw nim postępowaniu i o tym, że mają zostać zatrzymani. Poinformował ich o tym wspólnik biznesowy, Maciej Zalewski, polityk Porozumienia Centrum i szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego. W nocy z 31 lipca na 1 sierpnia 1991 r. opuścili Polskę, udając się do Izraela, gdzie Bagsik otrzymał obywatelstwo (Gąsiorowski już je miał). Co ciekawe, prokuratura znów zadziałała bardzo opieszale: list gończy za szefami Art-B wydano dopiero w listopadzie 1991 r.

Wojna służb?

Możemy opierać się wyłącznie na domniemaniach, ale logika wskazuje, że założycieli spółki chroniły tajemnicze siły. Prawdopodobne wydaje się, że mogli to być pracownicy cywilnych służb specjalnych, wywodzący się z komunistycznego MSW. Znany dziennikarz śledczy Witold Gadowski zacytował w tygodniku „w Sieci” słowa jednego z byłych funkcjonariuszy Wojskowych Służb Informacyjnych: „Gdy oni nam wywlekli FOZZ, to przecież nie mogli się spodziewać, że pozostaniemy bierni. Walnęliśmy ich Art-B!”. Pojawiły się także oskarżenia właścicieli Art-B o powiązania z wywiadem izraelskim. Media, powołując się na emerytowanego oficera Zarządu Śledczego UOP, twierdziły, że wiele wskazuje na to, iż agenci Mossadu zainwestowali w spółkę duże pieniądze. Padły nazwiska Izraelczyków: Artura Birmana, Valerego Amiela oraz Meira Brandwaina, kierującego spółką Polico Investement Ltd., firmą-córką Art-B działającą w Izraelu. Według UOP, wszyscy byli związani z izraelskim wywiadem. Mocnym argumentem przemawiającym za związkami Art-B z tajnymi służbami Izraela była szybka możliwość uzyskania przez Bagsika obywatelstwa tego kraju oraz zakup kontrolnego pakietu akcji PAZ – spółki zarządzającej największymi polami naftowymi w Izraelu. Pojawiły się też informacje, że z pieniędzy Art-B finansowano operację „Most”, czyli lotniczy przerzut tysięcy sowieckich Żydów przez Polskę do Izraela.

Uwikłani politycy

Pałac w Pęcicach, siedziba spółki Art-B
Pałac w Pęcicach, siedziba Art-B w latach 1990-1991. Fot. Wikipedia

Z Art-B związani byli politycy. Jednym z nich był wspomniany już Maciej Zalewski, który został skazany za ostrzeżenie szefów spółki o grożącym im zatrzymaniu na dwa i pół roku więzienia (opuścił zakład karny po roku i trzech miesiącach). Pracownikiem spółki był medialny „spec” od terroryzmu, niegdyś poseł SLD, były szef jednostki antyterrorystycznej na Okęciu, major Jerzy Dziewulski. Jerzy Diatłowicki, autor książki o Art-B, napisał w miesięczniku „Focus. Historia”, że „kiedy szefowie spółki Bogusław Bagsik i Andrzej Gąsiorowski opuszczali w pośpiechu Polskę w lipcu 1991 r., to właśnie mjr Dziewulski pomagał im na lotnisku dźwigać walizki z (legalnie!) wywożonymi milionami dolarów”. Obecna równowartość pieniędzy wywiezionych przez szefów Art-B wynosi 100 milionów złotych.

Innym politykiem lewicy związanym z Art-B był Marek Siwiec, dziś kandydat do Parlamentu Europejskiego z listy Twojego Ruchu, który założył na początku lat 90. z Bagsikiem i Gąsiorowskim spółkę Print AB. W mediach można było przeczytać również o związkach z Art-B Ireneusza Sekuły, posła SLD i szefa Głównego Urzędu Ceł. Sekuła miał m.in. pożyczyć spółce milion dolarów oraz odwiedzać jej właścicieli w Izraelu. Przypominano też fakt, że prokuratura chciała udowodnić Sekule, iż przekazywał spółce informacje związane ze zmianami prawa bankowego. Dochodzenie przerwano po tajemniczej śmierci Sekuły.

Śledztwo umorzone

W lutym br. prokuratura po prawie 25 latach umorzyła śledztwo w sprawie Art-B. Teoretycznie został umorzony tylko zarzut dotyczący oscylatora, a nie przedawnił się zarzut działania na szkodę spółki Art-B, jednak w praktyce to koniec wyjaśniania jednej z największych afer w dziejach III RP. Prokuratura najpierw postawiła twórcom Art-B zarzut „zagarnięcia mienia znacznej wartości na szkodę polskiego systemu bankowego i Narodowego Banku Polskiego”. Po zatrzymaniu Bagsika na lotnisku w Zurychu sąd zmienił kwalifikację na oszustwo – czyn polegający na „niekorzystnym rozporządzeniu mieniem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej”. Został skazany w 2000 r. m.in. za oscylator na 9 lat więzienia. Po doliczeniu aresztu wypuszczono go na wolność w 2004 r. Zarzut oszustwa przedawnił się w 2011 r. Gąsiorowski nie został osądzony i ukarany, nie udało się go aresztować, ponieważ nie wyjeżdżał z Izraela. I chociaż nakaz tymczasowego aresztowania i list gończy za Gąsiorowskim zostały przez prokuraturę cofnięte, były właściciel spółki nie zamierza przyjeżdżać do Polski, podkreślając jednak, że jest niewinny, ponieważ nie złamał prawa.

Biznesowe drogi Bagsika i Gąsiorowskiego po współpracy w Art-B już się nie zeszły. Bogusław Bagsik po wyjściu z więzienia nie zrezygnował z działalności biznesowej. Działając w spółce Digit Serve Ltd. wspólnie z CENG Polska, Vinsvin i eCashing zachęcał do inwestowania w rynek Forex. Okazało się jednak, że była to piramida finansowa, w wyniku której 170 inwestorów straciło 33 miliony złotych. W 2007 r. zorganizował w katowickim Spodku galę bokserską, na której wystąpił Tomasz Adamek. Został także prezesem Zakładów Futrzarskich „Kurów” na Lubelszczyźnie.

13 kwietnia br. został zatrzymany na wniosek Prokuratury Rejonowej Warszawa-Śródmieście, która zarzuca mu „pranie” pieniędzy pochodzących z oszustwa dokonanego w Szwajcarii, które w styczniu trafiły na konto firmy zarządzanej przez Bogusława B. Przedmiotem przestępstwa jest 2 mln 798 tys. 600 euro, czyli ponad 11 mln 279 tys. zł. Zatrzymany odmówił składania wyjaśnień i nie przyznał się do winy. Ale to na pewno nie koniec historii Bogusława B.

Mateusz Rawicz

Przeczytaj również: Stadion Śląski. Afera, która kosztowała 603 mln zł

 


ⓘ Informacja o publikacji
Artykuł Mateusza Rawicza pt. „Powrót aferzysty” ukazał się pierwotnie w wydaniu papierowym tygodnika „Nasza Polska” nr 18 (965) z dnia 29 kwietnia 2014 roku, s. 7. Reprint na portalu naszapolska.pl w ramach digitalizacji archiwum redakcji. Wszelkie prawa do oryginalnego tekstu zastrzeżone – Mateusz Rawicz / „Nasza Polska”. Zdjęcie: archiwum „Nasza Polska”, skan wydania nr 18 (965)/2014, s. 7.

Napisane przez

Cykl

Tagi

Udostępnij
Najnowsze

Sejf zamachowca z Krakowa otwarty. Michał Oksiński oddał ponad 100 strzałów

Braun stanie przed sądem za akcję wobec Gizeli Jagielskiej. Grozi mu do 5 lat więzienia

Korwin-Piotrowska działała ze ściganym za szpiegostwo sędzią. Kim jest Tomasz Szmydt?

Nawet 2,5 mln uchodźców z Ukrainy? MSWiA szykuje się na trzy scenariusze, a punkty pomocy dla uchodźców zostały dwa

Gibała nie chce pogrzebu zamachowca z Krakowa. Ciało Oksińskiego ma trafić na cele naukowe

Korwin-Piotrowska cenzurowała krytykę rządu? Sędzia Ulman: „Taka osoba nie powinna być sędzią TK”

Rosjanin groził masowym mordem w szkole na Ursynowie. 16-latek zatrzymany

Syn Beaty Szydło stracił prawo jazdy po alkoholu. Wpadł na kontroli Policji w Krakowie

Inne kategorie

Czytaj także