Zełenski: trzy F-16 od Belgii do końca 2026 roku

Prezydent Ukrainy napisał w mediach społecznościowych, że Kijów zawarł z Belgią porozumienie w sprawie przekazania trzech F-16 do końca bieżącego roku. Zełenski dodał, że Ukraina otrzymała już pilne dostawy amunicji do tych maszyn z Belgii i innych krajów, m.in. z Hiszpanii. Podziękował premierowi De Weverowi i całemu belgijskiemu rządowi, wskazując na potrzebę zwiększenia zdolności zestrzeliwania celów powietrznych w obliczu rosyjskiej eskalacji.

Belgijskie F-16 dla Ukrainy – dostawy się przeciągały

Belgia zadeklarowała w 2024 r., że do 2028 r. dostarczy Ukrainie łącznie 30 myśliwców F-16 – podaje WP Tech. Według tego serwisu żaden belgijski F-16 nie walczy jednak jeszcze na froncie. Proces przekazywania spowalnia odbiór amerykańskich F-35, który ruszył w październiku 2025 r., bo Bruksela nie chce oddawać F-16, dopóki nie zastąpią ich nowe maszyny. Minister obrony Theo Francken zapowiadał kilka miesięcy temu, że zaproponuje rządowi przekazanie Ukrainie wszystkich dostępnych F-16 po otrzymaniu kompletu F-35. Byłoby to ponad 50 maszyn.

Ukraina potrzebuje samolotów także z powodu niedoboru pocisków przechwytujących do naziemnych systemów przeciwlotniczych. Rośnie przez to rola myśliwców, które zwalczają m.in. pociski manewrujące oraz drony Gerań/Shahed, również nowe modele z napędem odrzutowym.

Pieniądze i rozmowy o zakończeniu wojny

Myśliwce F-16 to nie tylko same maszyny. Wymagają przeszkolonych pilotów i personelu naziemnego, części zamiennych oraz uzbrojenia. Tymczasem 25 września Zełenski ocenił, że Ukrainie brakuje ok. 28 mld dolarów na obronność, w tym na drony, rakiety i wypłaty dla żołnierzy. O warunkach, jakie Bruksela stawia Kijowowi przy kolejnych wypłatach, pisaliśmy w osobnym tekście.

22 września Zełenski spotkał się w Nowym Jorku z Donaldem Trumpem na marginesie 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Po rozmowie mówił, że Kijów chce zakończyć wojnę jak najszybciej, najlepiej przed zimą. Trump wspomniał o dodatkowych systemach obrony przeciwlotniczej dla Ukrainy.

Najczęstsze pytania o Wołodymyra Zełenskiego

Zełenski urodził się 25 stycznia 1978 r. w Krzywym Rogu w rodzinie ukraińskich Żydów. Jego ojciec, Ołeksandr, był profesorem i specjalistą w dziedzinie cybernetyki.

Prezydent ma dwoje dzieci: córkę Ołeksandrę (ur. 2004) i syna Kyryła (ur. 2013). Ich matką jest Ołena Zełenska, z którą Zełenski pozostaje w małżeństwie od 2003 r.

Prezydentem Ukrainy jest od 20 maja 2019 r. Przed wejściem do polityki był aktorem, komikiem i producentem telewizyjnym. Rozgłos przyniosła mu rola prezydenta Ukrainy w serialu „Sługa narodu”. W drugiej turze wyborów 21 kwietnia 2019 r. zdobył 73,2 proc. głosów, pokonując urzędującego Petra Poroszenkę.

Dziadek prezydenta, Semen Zełenski, walczył w piechocie Armii Czerwonej w czasie II wojny światowej i wrócił z frontu. Jego trzej bracia zostali zamordowani przez Niemców w czasie Holokaustu. O historii rodziny Zełenski opowiadał w 2020 r. podczas spotkania z premierem Izraela Benjaminem Netanjahu.

Artykuł Zełenski: Belgia przekaże Ukrainie trzy F-16 do końca roku pochodzi z serwisu Nasza Polska.

O co chodzi z umową Mercosur?

Mercosur to południowoamerykański blok handlowy. Umowę z UE zawierają Brazylia, Argentyna, Urugwaj i Paragwaj, a rozmowy trwały od 1999 roku. Porozumienie ma znieść cła na ok. 90 proc. towarów importowanych z regionu. Dla polskiego rolnictwa kluczowe są wołowina, drób, cukier i zboża. Rolnicy zwracają uwagę, że producenci z Mercosuru mają niższe koszty i łagodniejsze wymogi produkcji.

Komisja Europejska podzieliła porozumienie na dwie części: umowę o partnerstwie (część polityczna) oraz umowę przejściową o handlu. To właśnie ta druga jest stosowana tymczasowo, jeszcze przed zakończeniem ratyfikacji. Polska kwestionuje sposób procedowania. Jej zdaniem o tak podzielonej umowie powinna decydować Rada UE, a nie sama Komisja.

Mercosur – chronologia

Umowa stosowana jest w całej UE, więc w Polsce obowiązuje od 1 maja 2026 r.

• 9 stycznia 2026 – Rada UE przyjmuje decyzję o podpisaniu i tymczasowym stosowaniu umowy przejściowej. Według PAP przeciw byli: Polska, Francja, Irlandia, Węgry i Austria.
• 17 stycznia – podpisanie umowy w Paragwaju.
• Koniec stycznia – Parlament Europejski kieruje do TSUE wniosek o opinię w sprawie zgodności umowy z traktatami.
• 1 maja – rozpoczyna się tymczasowe stosowanie umowy.
• 10 maja – Polska wnosi do TSUE skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Rady i wniosek o środek tymczasowy (data z komunikatu TSUE; część mediów podaje 11 maja).
• 29 września – wiceprezes TSUE oddala wniosek o zawieszenie.

Dlaczego TSUE odrzucił wniosek Polski?

Aby Trybunał zawiesił wykonanie decyzji, Polska musiała wykazać poważną i nieodwracalną szkodę. Według postanowienia tego nie zrobiła. Ewentualna niezgodność decyzji z prawem sama tego nie przesądza, a Polska nie przedstawiła konkretnych przesłanek co do prawdopodobieństwa i nieuchronności szkody. TSUE zaznaczył też, że sytuacja na unijnym rynku rolnym zależy od wielu czynników, nie tylko od importu z Mercosuru.

Odrzucenie wniosku nie przesądza wyniku sprawy głównej (sygnatura C-460/26). Termin wyroku nie jest znany. Równolegle Trybunał zajmuje się wnioskiem PE o opinię, a do jego rozstrzygnięcia europarlament nie może głosować nad ratyfikacją.

Kto zawinił?

Rzecznik rządu Adam Szłapka przekonywał na konferencji, że kluczowe decyzje polityczne zapadały za rządów Beaty Szydło i Mateusza Morawieckiego, gdy konkluzje Rady Europejskiej wzywały do przyspieszenia prac nad umową. Jego zdaniem rząd Morawieckiego nie zabezpieczył interesu Polski na poziomie wykonawczym, a obecna ekipa wprowadziła „bezpieczniki”, które miały ograniczyć import. Dodał, że musi zapoznać się z uzasadnieniem TSUE.

Politycy opozycji wskazują na rząd Donalda Tuska. Mariusz Błaszczak z PiS ocenił, że „walka” z Mercosurem była „politycznym teatrem”.

Przemysław Czarnek napisał, że decyzja Rady zapadła za rządów obecnej koalicji, a skarga wpłynęła po wejściu umowy w życie.

Marcin Przydacz przypomniał, że Ursula von der Leyen podpisała umowę mimo sprzeciwu Tuska, którego „zignorowała”.

Jarosław Kaczyński stwierdził, że skarga „miała być przykrywką”, a Tusk i minister Krajewski działali „pod dyktando Niemiec”.

Krzysztof Ciecióra z PiS stwierdził, że interwencja rządu premiera Tuska ws. Mercosur była „ustawką”, o czym sam przypominał wiosną tego roku.

Europosłanka Konfederacji Anna Bryłka zarzuciła Komisji Europejskiej złamanie procedur ratyfikacyjnych, a rzecznikowi rządu, Adamie Szłapce – „dezinformowanie opinii publicznej”.

Janusz Wojciechowski, były komisarz ds. rolnictwa, przypomniał, że wzywał do zaskarżenia umowy już w marcu, dwa miesiące przed skargą. Cytował nawet staropolskie, „ludowe” powiedzenie.

Część polityków opozycji tłumaczy odrzucenie wniosku spóźnieniem skargi. W relacjach o uzasadnieniu TSUE mowa jednak o braku dowodów szkody, a nie o terminie.

Mercosur – co z importem wołowiny?

W styczniu-kwietniu 2026 r. import wołowiny z Mercosuru do UE wzrósł o 27 proc. rok do roku (98,2 tys. ton), a z samej Brazylii o 62 proc. Te dane dotyczą jednak okresu sprzed 1 maja, więc nie da się ich przypisać skutkom umowy.

Po jej wejściu w życie dostawy świeżej i mrożonej wołowiny z czterech państw Mercosuru w maju i czerwcu były o 13,4 proc. większe niż rok wcześniej (25,3 tys. ton, według Eurostatu przytoczonego przez Polską Platformę Zrównoważonej Wołowiny, PPZW). Wzrost wynikał z maja, bo w czerwcu import był o ok. 4 proc. niższy rok do roku. PPZW wskazuje też na spadek cen wołowiny w Polsce o ponad 3 zł/kg.

To dane organizacji branżowej. Prof. Łukasz Ambroziak z IERiGŻ zauważa, że w czerwcu import wołowiny świeżej lub schłodzonej był nieco niższy niż średnia miesięczna z 2025 r., a mrożonej o połowę niższy. Wyraźnie wzrósł za to import cukru i drobiu. Rząd nie przedstawił danych o imporcie, które potwierdzałyby tezę o jego spadku. Rzecznik Szłapka wskazał wzrost polskiego eksportu rolnego do Mercosuru.

Od 3 września obowiązuje osobny zakaz importu wołowiny z Brazylii z powodów sanitarnych. Nie jest on związany z klauzulą ochronną z umowy.

Co dalej z umową z Mercosurem?

Skarga główna będzie rozpatrywana, a umowa pozostaje stosowana. 15 września PPZW zwróciła się do ministra finansów i gospodarki Andrzeja Domańskiego o wystąpienie do Komisji Europejskiej o uruchomienie unijnej procedury ochronnej wobec importu wołowiny z Mercosuru, ze szczególnym uwzględnieniem Brazylii. Komisja ocenia w takiej procedurze m.in. wielkość i tempo wzrostu importu oraz ceny.

Artykuł Wniosek Polski ws. Mercosur odrzucony. Opozycja atakuje rząd Tuska pochodzi z serwisu Nasza Polska.

Co Sikorski powiedział o szczycie G20?

Radosław Sikorski w rozmowie z „Rzeczpospolitą” został zapytany, czy Polska powinna zbojkotować G20 z powodu zaproszenia Putina. Szef MSZ stwierdził, że nie.

Ja będę na G20 w Atlancie. Nie wiem, czy minister spraw zagranicznych Federacji Rosyjskiej będzie zaproszony, ale niezależnie od tego, czy będzie, czy nie, zamierzam brać udział. Dyplomacja jest trudniejsza, niż się wydaje i czasami stawia nas w niekomfortowych sytuacjach, ale musimy umieć sobie z nimi radzić.

Radosław Sikorski, wicepremier i minister spraw zagranicznych, w rozmowie z „Rzeczpospolitą”

Spotkanie ministrów spraw zagranicznych G20 odbędzie się w Atlancie 30-31 października. Natomiast szczyt z udziałem prezydentów zaplanowano na 14-15 grudnia w Miami. Polska, mimo że nie jest członkiem G20, została zaproszona jako gość amerykańskiej prezydencji. Sikorski stwierdził, że można traktować ten fakt w kategoriach sukcesu.

Szef MSZ ocenił również, że zaproszenie Putina przez Trumpa zdecydowanie było złym pomysłem. Jego zdaniem rosyjski przywódca nie powinien być „pożądanym gościem”, skoro nadal prowadzi „napastniczą, kolonialną wojnę”. Według ministra Trump szuka rozwiązań korzystnych dla obu stron. Sikorski dodał, że jest to podejście biznesowe, które nie liczy się z historią, a do tego jeszcze wyciąga Putina z izolacji. Czy więc Polska, jadąc na szczyt, nie przykłada do tego ręki? Sikorski na to pytanie odparł, że to nie Warszawa wysyła zaproszenia i nie jest przecież gospodarzem.

Czy Sikorski podałby rękę Putinowi?

Na to pytanie wicepremier odpowiedział przecząco. Sikorski wspomniał, że wobec Putina wystawiono list gończy Międzynarodowego Trybunału Karnego. Dodał, że nie ma zwyczaju utrzymywać bliskich stosunków z podejrzanymi. W rozmowie z dziennikarzem „Rz” pojawił się też temat wspólnego zdjęcia uczestników szczytu, czyli tzw. family photo. Szef MSZ nie wyklucza, że tę opcję da się rozwiązać z Amerykanami w taki sposób, aby Putin nie stanął w jednym kadrze z pozostałymi przywódcami.

Przypomniał sytuację ministra finansów Andrzeja Domańskiego, który z podobnym dylematem mierzył się na spotkaniu ministrów gospodarki G20. Rosyjski minister nie stanął wtedy do wspólnego zdjęcia z pozostałymi uczestnikami. Sikorski zapewnia, że ani premier Wielkiej Brytanii, ani prezydent Francji nie będą chętni, aby znaleźć się na wspólnym zdjęciu z Putinem. Trudno jednak nie zauważyć pewnej sprzeczności. Z jednej strony Sikorski nie podałby ręki Putinowi, ale do jednego stołu z Ławrowem w Atlancie jest gotów usiąść.

Co Sikorski zarzucił Nawrockiemu?

Najostrzejsze słowa podczas wywiadu nie padły jednak pod adresem Kremla, a polskiego prezydenta. Sikorski ocenił wystąpienie Nawrockiego na forum ONZ jako zbyt długie, ponieważ trwało 27 minut. Uznał też, że były w nim „zbędne wątki czysto ideologiczne”, które jego zdaniem kierowano tak naprawdę do polskiej publiczności.

Minister wytknął również Nawrockiemu, że w przemówieniu ani razu nie padło słowo „Ukraina”. Twierdzi, że odczytał to jako niechęć prezydenta do zajęcia stanowiska, a może nawet polityczny cynizm przed wyborami parlamentarnymi. Jego zdaniem to niezgodne ani z polityką rządu, ani z polskim interesem narodowym.

To jest cała koncepcja tej prezydentury, żeby być jakimś drugim rządem czy nadrządem, czy ośrodkiem rewolucyjnym obalania rządu, a nie tak została skonstruowana prezydentura w Polsce.

Radosław Sikorski, w rozmowie z „Rzeczpospolitą”

Co na to Pałac Prezydencki?

W sprawie samego udziału w G20 Pałac i MSZ twierdzą w zasadzie to samo. Szef prezydenckiego Biura Polityki Międzynarodowej Marcin Przydacz już kilka dni wcześniej przyznał, że zaproszenie Putina Pałacowi się nie podoba. Jego zdaniem rosyjski przywódca powinien zostać osądzony, a nie zapraszany. Co więcej, gdyby to zależało od Polski, Rosja byłaby izolowana na wszystkich forach.

Przydacz zaznaczył jednak, że Polska jest na G20 tylko gościem i nie decyduje o składzie grupy, natomiast Rosja należy do niej od początku. Oficjalna informacja głosi, że prezydent Nawrocki nie zmienił swoich planów i wybiera się do Miami. Doradca prezydenta przypomniał też, że zaproszenie nie oznacza jednocześnie, że Putin przyleci.

Czy Putin przyleci na szczyt G20 w Miami?

Tego na razie nie wiadomo. O zaproszeniu poinformował 23 września sekretarz stanu USA Marco Rubio. Kreml podziękował za gest, ale rzecznik Putina Dmitrij Pieskow stwierdził, że na decyzję o wyjeździe jest za wcześnie. Wcześniej pojawiały się głosy, że Moskwa może odczytać samo zaproszenie jako zachętę do kontynuowania wojny.

Artykuł Sikorski jedzie na G20 mimo zaproszenia Putina. Wypomniał Nawrockiemu milczenie o Ukrainie pochodzi z serwisu Nasza Polska.

Obrona: ENA „upada”

Decyzję sądu jako pierwszy ogłosił na X pełnomocnik Romanowskiego, mec. Bartosz Lewandowski. Jego zdaniem oznacza ona, że jego klient nie może zostać zatrzymany w Polsce, a Europejski Nakaz Aresztowania traci znaczenie.

Sąd Okręgowy Warszawie wydał @RomanowskiPL list żelazny, uchylając środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania od momentu uprawomocnienia się orzeczenia. Mój Klient na terytorium Polski nie będzie mógł być zatrzymany i tymczasowo aresztowany, a ENA „upada”

– Bartosz Lewandowski (@BartoszLewand20) September 30, 2026

Na posiedzeniu Lewandowski przekonywał, że list żelazny leży w interesie samego śledztwa. Wskazywał na „stopień zaawansowania śledztwa” i upływ czasu, a także na to, że „w interesie wymiaru sprawiedliwości jest, aby to postępowanie było kontynuowane, aby Romanowski stawił się i był do dyspozycji organów”.

Jest chęć ze strony Romanowskiego, żeby stawić się przed prokuratorem (…), mój klient wyraża taką wolę, żeby odbyło się to na zasadach uczciwych.

mec. Bartosz Lewandowski, pełnomocnik Marcina Romanowskiego

Warunki listu żelaznego

List żelazny pozwala Romanowskiemu odpowiadać z wolnej stopy. Musi jednak zobowiązać się, że stawi się na każde wezwanie. Bez zgody sądu nie może też opuszczać miejsca pobytu, które wskaże.

Prokuratura: pobyt w Naddniestrzu niepotwierdzony

Śledczy od początku byli przeciwni wydaniu listu. Stanowisko Prokuratury Krajowej przedstawił jej rzecznik.

Brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku Marcina Romanowskiego o wydanie listu żelaznego.

prok. Przemysław Nowak, rzecznik Prokuratury Krajowej

Prok. Piotr Woźniak, który kieruje śledztwem, ma duże wątpliwości, czy Romanowski rzeczywiście przebywa w Naddniestrzu. Prokuratura wysłała wnioski o pomoc prawną na Ukrainę, do Rumunii i do Mołdawii.

Na teraz nie mamy procesowej odpowiedzi na te wnioski, ale już poczynione ustalenia wskazują, że informacja o pobycie podejrzanego w Naddniestrzu jest niepotwierdzona.

prok. Piotr Woźniak, kierujący śledztwem

Po ogłoszeniu decyzji sądu Woźniak zapowiedział zażalenie i wyjaśnił, dlaczego prokuratura się z nią nie zgadza.

Uważam, że temu konkretnemu podejrzanemu nie możemy zaufać.

prok. Piotr Woźniak, kierujący śledztwem

Od Budapesztu po Tyraspol

Romanowski wyjechał z Polski w grudniu 2024 roku. Najpierw dostał azyl polityczny na Węgrzech, a później miał przenieść się do Tyraspolu w Naddniestrzu. Od 12 grudnia 2024 roku jest poszukiwany listem gończym, a warszawski sąd wydał za nim Europejski Nakaz Aresztowania. Wniosek o list żelazny wpłynął do sądu 12 sierpnia 2026 roku, a na kopercie był znaczek z Tyraspolu.

Prokuratura zarzuca byłemu wiceministrowi udział w zorganizowanej grupie przestępczej i ustawianie konkursów na dotacje z Funduszu Sprawiedliwości.

Teraz sprawą zajmie się sąd drugiej instancji. Jeśli utrzyma decyzję, Romanowski będzie mógł wrócić do Polski i nie trafi do aresztu.

Źródła: PAP, „Rzeczpospolita”, Radio Lublin, zero.pl. Fot. Facebook / Marcin Romanowski

Artykuł Marcin Romanowski z listem żelaznym. Prokuratura: „Nie możemy mu zaufać” pochodzi z serwisu Nasza Polska.

Co MSWiA radzi zrobić, gdy zawyją syreny?

25 września na stronie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji ukazała się instrukcja reagowania na wypadek zagrożenia atakiem z powietrza. 30 września MSWiA zaczęło promować instrukcję w mediach społecznościowych w formie grafik opisowych.

Najważniejszy fragment dotyczy reagowania i podejmowania decyzji w chwili pojawienia się alarmu. Resort stawia warunek, który zasługuje na uwagę.

Jeżeli oznaczony punkt schronienia jest dostępny, droga do niego jest bezpieczna i masz czas – idź tam.

Instrukcja reagowania MSWiA

Natomiast jeśli któryś z tych warunków nie jest spełniony, należy zostać w budynku. Instrukcja podkreśla też, że jeśli dotarcie do punktu schronienia wymagałoby długiego przebywania na zewnątrz, nie należy próbować dostać się tam za wszelką cenę. Lepiej wejść do najbliższego budynku o solidnych ścianach i stropach, bez widocznych uszkodzeń. Dotyczy to również sytuacji, w której alarm zastanie nas w sklepie, w pracy czy na ulicy.

Czym jest zasada dwóch ścian?

To najbardziej praktyczna rada w całym dokumencie. Mówi o tym, że między nami a przestrzenią zewnętrzną powinny znajdować się co najmniej dwie solidne ściany. Pierwsza ściana zatrzymuje odłamki i gruz, a druga ogranicza skutki wybuchu.

MSWiA radzi wybrać pomieszczenie możliwie blisko środka budynku, bez okien albo z jak najmniejszą powierzchnią przeszkleń, czyli z dala od balkonów i ścian zewnętrznych. Mogą to być:

• wewnętrzny korytarz,
• przedpokój lub przedsionek,
• garderoba,
• komórka bez okien,
• łazienka, ale tylko bez okna, kotła i piecyka gazowego.

W pomieszczeniu nie powinno być żadnych butli gazowych, dużych luster ani ciężkich wiszących przedmiotów.

Czego nie robić podczas alarmu?

Instrukcja zawiera też listę zakazów, które są chyba nawet ważniejsze niż wskazówki, dokąd iść:

• nie używaj wind, poruszaj się wyłącznie schodami,
• nie chowaj się na klatce schodowej, jeśli ma duże okna,
• nie korzystaj z piwnicy z uszkodzonym stropem, pęknięciami konstrukcji, instalacją gazową lub tylko jednym wyjściem, które łatwo zablokować,
• nie uruchamiaj silników w garażu podziemnym i nie blokuj przejazdów,
• nie traktuj samochodu jak schronienia: zaparkuj tak, by nie blokować służb, i idź do najbliższego bezpiecznego miejsca,
• nie trać czasu na kompletowanie rzeczy w chwili zagrożenia.

Jeśli eksplozja zaskoczy nas na otwartym terenie, należy paść na ziemię, najlepiej w zagłębieniu terenu, i osłonić głowę.

Warto też odróżniać sygnały alarmowe. Ogłoszenie alarmu to modulowany dźwięk syreny, który trwa 3 minuty, a jego odwołanie to dźwięk ciągły, również słyszany przez 3 minuty. Informacji trzeba natomiast szukać w Alercie RCB i oficjalnych komunikatach, a nie w rodzinnej grupie na komunikatorze.

Co powinno być w plecaku ewakuacyjnym?

MSWiA przypomina, że plecak ewakuacyjny trzeba przygotować wcześniej, bo w chwili alarmu nie będzie czasu na jego pakowanie. Według instrukcji powinny się w nim znaleźć m.in. apteczka z lekami, które przyjmujemy na stałe, butelkowana woda, gotowa do spożycia żywność, naładowany powerbank, radio na baterie lub korbkę, latarka, zapas baterii, ciepłe ubranie, dokument tożsamości i notatnik z numerami telefonów do najbliższych.

O plecaku ewakuacyjnym w ostatnim czasie było głośno ze względu na wypowiedź szefa MSZ. Radosław Sikorski, zapytany w wywiadzie dla „Faktu”, czy ma spakowany plecak, opowiadał o zapasach ryżu, ręcznej pompie i konfiturach. Gdzie kupić gotowy zestaw i co do niego włożyć, opisywaliśmy natomiast w tekście o plecakach ewakuacyjnych z Poczty i Lidla.

Czy w Polsce są schrony, do których można pójść?

Tu instrukcja rozjeżdża się z rzeczywistością. MSWiA radzi bowiem, aby sprawdzić najbliższy punkt schronienia w aplikacji gdziesieukryc.pl. Jest na niej zaznaczone ponad 86 tys. takich miejsc, co brzmi jak dość rozbudowana sieć schronów.

Trzeba jednak odróżnić trzy rzeczy, które w komunikatach rządu brzmią dość podobnie, ale w praktyce oznaczają coś zupełnie innego. Schron to prawdziwy bunkier: szczelny, z filtrowaniem powietrza, zbudowany tak, żeby wytrzymać falę uderzeniową. Takich obiektów jest w Polsce około 2 tysięcy. Zmieszczą się w nich mniej więcej 300 tysięcy osób.

Ukrycie to już znacznie słabsza ochrona. To pomieszczenie o grubszych ścianach, ale bez szczelności i filtrów. Jest ich około 9 tysięcy, z miejscem dla około 1,1 miliona ludzi. Punkt schronienia, który widzimy z poziomu aplikacji gdziesieukryc.pl, to zwykle zwykła piwnica, garaż podziemny, tunel, przejście podziemne albo stacja metra, którą straż pożarna wpisała na mapę. Takich punktów jest ponad 86 tysięcy.

To nie są schrony, tylko miejsca dające chwilową osłonę przed odłamkami i gruzem. Nie chronią jednak przed skażeniem ani przed poważnym uderzeniem. Dlatego liczby z aplikacji wyglądają dobrze na slajdzie, a w praktyce ochrona jest znacznie słabsza.

Najwyższa Izba Kontroli jeszcze niedawno wyliczyła, że w schronach i ukryciach zmieściłoby się mniej niż 4 na 100 mieszkańców Polski.

Rozróżnienie potwierdził wiceszef MSWiA Wiesław Leśniakiewicz, cytowany przez PAP: punkty schronienia są „na czas pokoju”. Na czas wojny przewidziane są miejsca doraźnego schronienia, schrony i ukrycia. Instrukcja tego rozróżnienia jednak nie robi, a dla przeciętnego człowieka „punkt schronienia” to po prostu schron.

Problemem jest też dostępność. Dopiero 30 września weszło w życie rozporządzenie o oznakowaniu punktów schronienia niebieskim trójkątem na pomarańczowym tle. Tabliczki mają się pojawić do końca roku. Zarządcy obiektów powinni je w razie zagrożenia udostępnić, choć w czasie pokoju to raczej apel niż twardy obowiązek, który zaostrza się dopiero w stanie wojny. W praktyce trudno jest zakładać, że drzwi zamkniętego garażu osiedlowego same otworzą się o drugiej w nocy.

Czy poradnik MSWiA zastąpi schrony?

Instrukcja uczy zachowań, które mają sens w bloku czy domu jednorodzinnym. Zasada dwóch ścian, zakaz korzystania z wind czy rada, by nie biec przez miasto do „swojego” punktu, mogą realnie komuś pomóc. Dokument nie zastępuje jednak budowy schronów. Największym paradoksem jest to, że najmocniejsze zdanie, które pada w całej instrukcji, jest zarazem najbardziej ostrożne: nie ryzykuj, zostań w budynku. To rada rozsądna, ale pokazuje też, że w razie ataku większość Polaków będzie musiała radzić sobie w przedpokoju, a nie w schronie.

Artykuł MSWiA opublikowało dziś poradnik na wypadek wojny. Schronów brak, są piwnice pochodzi z serwisu Nasza Polska.

Gruzin, Tadżyk i 49-letni Ukrainiec

Według Straży Granicznej 35-letni obywatel Gruzji dokonał kradzieży w markecie, a do tego prowadził pojazd po alkoholu.

Obywatel Tadżykistanu odbywał w Polsce karę pozbawienia wolności za przestępstwo na tle seksualnym.

Za kratami siedział też 49-letni Ukrainiec, skazany za jazdę w stanie nietrzeźwości.

Dwaj 22-latkowie i oszustwa „na pracownika banku”

Dwaj 22-letni obywatele Ukrainy mieli z kolei działać w zorganizowanej grupie przestępczej. Podszywali się pod pracowników banku i wypłacali pieniądze z rachunków klientów.

Ogólnie ten typ oszustwa polega na tym, że dzwoniący przedstawia się jako pracownik banku i namawia ofiarę do ujawnienia danych lub przelewu pieniędzy „dla bezpieczeństwa”. Straż Graniczna nie podała, ilu osobom odebrano pieniądze ani na jaką kwotę.

Co oznacza rygor natychmiastowej wykonalności?

Decyzja z takim rygorem może zostać wykonana od razu, bez czekania na jej uprawomocnienie. Cudzoziemiec może się od niej odwołać, ale samo odwołanie nie wstrzymuje wyjazdu.

Jeżeli chodzi o piątkę wspomnianych mężczyzn, to Straż Graniczna poinformowała, że w ostatnich dniach opuścili oni Polskę i wrócili do swoich krajów.

To nie jedyny taki przypadek

Na swoim profilu na X Straż Graniczna podała, że w dniach 14-20 września Polskę opuściło prawie 200 cudzoziemców na podstawie decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Przymusowo – jak na tamten moment – wyjechało najwięcej obywateli Ukrainy (37), Gruzji (11) i Mołdawii (4).

Niezależnie od cyklicznych, okresowych podsumowań, polska Straż Graniczna regularnie informuje na swoich social mediach o przeprowadzanych kontrolach granicznych i ich efektach.

W środę, 30 września, polscy pogranicznicy – dzięki współpracy z polskimi służbami – poinformowali o zatrzymaniu kolejnej osoby, wobec której nasze władze wydały decyzję o zobowiązaniu do powrotu z rygorem natychmiastowej wykonalności. Mężczyzna nie wjedzie do państw Strefy Schengen przez najbliższe 10 lat.

Zobacz też: Straż Graniczna prześwietliła agencję pracy z Ostródy.

Artykuł Gruzin, Tadżyk i trzech Ukraińców. Straż Graniczna deportuje cudzoziemców pochodzi z serwisu Nasza Polska.

Finlandia pod brytyjską opieką

Jenkins odwiedził Finlandię w poniedziałek 28 września 2026 r. i spotkał się tam z Heikkim Auttą, przewodniczącym sejmowej komisji obrony. W rozmowie z „Iltalehti” powiedział, że Finlandia już znajduje się pod brytyjskim parasolem nuklearnym, a gwarantują go okręty podwodne patrolujące Atlantyk.

Finlandia znajduje się pod parasolem nuklearnym. Gwarantują go nasze okręty podwodne, które właśnie teraz patrolują Atlantyk.

Gwyn Jenkins, pierwszy lord morski i szef sztabu Royal Navy, wywiad dla „Iltalehti”, tłumaczenie redakcji

Jenkins dodał, że brytyjska broń jądrowa będzie podstawą odstraszania nowych sił JEF. Nowa grupa bojowa ma mieć plany obrony na czas wojny i być gotowa do natychmiastowego podjęcia walki, jeśli Rosja zagrozi któremukolwiek z państw członkowskich – podał „Iltalehti”.

Parasol dla 9 państw, umowa jeszcze przed zimą

Oferta obejmuje 9 państw JEF poza samą Wielką Brytanią: Danię, Estonię, Finlandię, Islandię, Litwę, Łotwę, Holandię, Norwegię i Szwecję. Koalicję tworzy łącznie dziesięć krajów, co wynika z komunikatu fińskiego Ministerstwa Obrony z 14 czerwca 2022 r.

Państwa JEF mają podpisać w listopadzie w Oslo porozumienie o utworzeniu nowych sił bojowych. Według „Iltalehti” ich uruchomienie nie wymagałoby powołania się na art. 5 Traktatu Północnoatlantyckiego, czyli na zasadę, że atak na jednego członka NATO jest atakiem na wszystkich.

Yle opisało planowany mechanizm jako osobny od rozszerzonego odstraszania NATO, które państwom Sojuszu bez broni jądrowej zapewniają Stany Zjednoczone, Wielka Brytania i Francja. Ambasada brytyjska w Helsinkach doprecyzowała później w rozmowie z Yle, na czym opiera się wypowiedź admirała:

Wypowiedź opiera się na fakcie, że państwa JEF są członkami NATO i dlatego działają w ramach szerszego systemu odstraszania Sojuszu.

Ambasada Wielkiej Brytanii w Helsinkach, odpowiedź dla Yle, tłumaczenie redakcji

Autto, poseł Koalicji Narodowej, opisał Wielką Brytanię jako europejskie państwo jądrowe i państwo wiodące w JEF. Skomentował też wizytę admirała w rozmowie z „Iltalehti”:

Ich dowódca marynarki podkreślił silne zaangażowanie Wielkiej Brytanii we współpracę w ramach JEF i dzięki temu pojawiły się też te nowe otwarcia.

Heikki Autto, przewodniczący komisji obrony fińskiego parlamentu, wypowiedź z 28 września 2026 r. dla „Iltalehti”, tłumaczenie redakcji

To czy parasol z JEF ma działać poza mechanizmem NATO, mogą rozstrzygnąć rządy państw koalicji, ujawniając zapisy porozumienia, gdy zostanie już podpisane.

Polska poza brytyjskim parasolem. Dlaczego?

Brytyjska propozycja dotyczy członków JEF, a Polska nie jest jej członkiem. W komunikacie fińskiego Ministerstwa Obrony z 2022 r. wśród dziesięciu państw koalicji Polski nie wymieniono.

Polska pozostaje członkiem NATO, w którym rozszerzone odstraszanie zapewniają sojusznikom bez broni jądrowej Stany Zjednoczone, Wielka Brytania i Francja – opisało to Yle.

Minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz napisał w sierpniu 2026 r. na X, że Polska jest niezmiennie zainteresowana udziałem w programie NATO Nuclear Sharing i prowadzi rozmowy o propozycji udziału w europejskim nuklearnym parasolu ochronnym.

Czym jest parasol nuklearny i JEF

Parasol nuklearny to gwarancja bezpieczeństwa, którą państwo dysponujące bronią jądrową daje sojusznikowi bez takiej broni. W NATO mają ją Stany Zjednoczone, Wielka Brytania i Francja. Brytyjski arsenał opiera się na okrętach podwodnych klasy Vanguard, które przenoszą pociski Trident II (D5).

JEF (Joint Expeditionary Force) to kierowana przez Wielką Brytanię koalicja dziesięciu państw, zawiązana w 2014 r. po aneksji Krymu przez Rosję. Finlandia i Szwecja dołączyły do niej w 2017 r., jeszcze przed wstąpieniem do NATO.

Najczęstsze pytania

Czy Polska jest objęta brytyjskim parasolem atomowym dla JEF?

Polska nie jest objęta ofertą Londynu dla państw JEF, ponieważ nie należy do tej koalicji, w której poza Wielką Brytanią jest 9 państw. Pozostaje członkiem NATO, którego rozszerzone odstraszanie zapewniają Stany Zjednoczone, Wielka Brytania i Francja. Rząd w Warszawie deklaruje zainteresowanie programem Nuclear Sharing oraz rozmowy o europejskim parasolu.

Kiedy państwa JEF podpiszą porozumienie o nowych siłach bojowych?

Państwa JEF mają podpisać porozumienie o utworzeniu nowych sił bojowych w listopadzie 2026 r. w Oslo. Według „Iltalehti” uruchomienie tych sił nie wymagałoby art. 5 Traktatu Północnoatlantyckiego, natomiast ambasada brytyjska w Helsinkach wskazuje na ramy odstraszania NATO.

Artykuł Londyn będzie chronił sojuszników parasolem atomowym. Polski w tym gronie nie ma pochodzi z serwisu Nasza Polska.

Co rozważa Donald Trump w sprawie Rosji?

Serwis „The Atlantic” poinformował teraz, że kilka miesięcy temu John Coale przedstawił Trumpowi układ z Rosją. Według jego założeń Kreml wypuszcza część więźniów politycznych, a Waszyngton łagodzi część nałożonych na ten kraj sankcji. Prezydent USA miał ponoć ten plan zaakceptować.

Tutaj jednak chodzi o coś więcej niż sama pomoc więźniom. Porozumienie humanitarne miałoby stać się przepustką do ponownego włączenia Rosji do globalnej gospodarki. W grę wchodzą kontrakty na rosyjską ropę, olej napędowy, metale ziem rzadkich i inne surowce. Według amerykańskiego magazynu ta zmiana miałaby również podłoże w osobistych ambicjach Trumpa, które są związane z Pokojową Nagrodą Nobla. Jak wiadomo, amerykański prezydent od lat domaga się przyznania tego wyróżnienia.

Rosyjski serwis „Kommiersant” podaje, że pomysł miał narodzić się po rozmowie Coale’a z noblistą Dmitrijem Muratowem, redaktorem naczelnym zamkniętej „Nowej Gaziety”. Ponoć rozmawiano o wymianie Amerykanów przetrzymywanych w rosyjskich więzieniach i Rosjan skazanych za sprzeciw wobec wojny.

Kim jest John Coale i co załatwił na Białorusi?

John Coale to wieloletni doradca Trumpa, który właśnie otrzymał nominację na specjalnego wysłannika ds. zakładników w randze ambasadora. Od ponad roku prowadzi analogiczne rozmowy z Mińskiem.

Na Białorusi mechanizm jest prosty: Aleksandr Łukaszenka wypuszcza więźniów, a USA stopniowo łagodzą nałożone sankcje. Dzięki temu białoruskie kolonie karne opuściło już ok. 500 więźniów politycznych, w tym Andrzej Poczobut. Wiosną Waszyngton zdjął sankcje z największych białoruskich producentów nawozów. Ponadto w ubiegłym tygodniu Trump ogłosił, że USA negocjują z Mińskiem „gigantyczną” umowę na import nawozów potasowych.

Coale nie ukrywa, że pokłada silną wiarę w skuteczność tej strategii. Jego zdaniem więzi gospodarcze zwykle prowadzą do normalizacji relacji. Teraz ten sam mechanizm miałby objąć Moskwę i otworzyć drogę do interesów z Rosją.

Dlaczego Trump miałby złagodzić sankcje na Rosję?

Powodów jest kilka. Głównym powodem miałby być impas dotyczący negocjacji między Ukrainą a Rosją, w których pośredniczą Stany Zjednoczone. Prawda jest taka, że rozmowy pokojowe w sprawie zakończenia wojny za naszą wschodnią granicą stoją w miejscu od ponad roku. Układ „więźniowie za sankcje” pozwala natomiast Trumpowi ruszyć relacje z Moskwą bez czekania na koniec wojny.

Jest jeszcze drugi powód, który wiąże się bezpośrednio ze stylem prowadzenia działań przez Trumpa. Prezydent USA zdecydowanie bardziej preferuje transakcje na zasadzie „coś za coś” niż utrzymywanie sankcji aż do zwycięstwa Ukrainy. Do tego dochodzi jeszcze kwestia kluczowych surowców. Rosyjska ropa, olej napędowy i metale ziem rzadkich wracają w rozmowach amerykańsko-rosyjskich od czasu spotkania Trumpa z Putinem na Alasce.

Na koniec warto jeszcze wspomnieć o jednej, również istotnej kwestii, czyli wizerunku. Uwolnienie więźniów brzmi znacznie lepiej niż handel z Kremlem w czasie, gdy rosyjskie rakiety spadają na Kijów. Historia zna już tego typu próby. Tzw. reset w relacjach z Rosją za prezydentury Baracka Obamy również opierał się na interesach i nie zapobiegł późniejszej aneksji Krymu.

Co z ustawą Grahama?

Doniesienia „The Atlantic” pojawiły się zaledwie 11 dni po tym, jak 18 września Trump podpisał ustawę Grahama. Ustawa utrwala dotychczasowe sankcje wobec Rosji, a do tego dorzuca kolejne, m.in. wobec energetyki i finansów. Przewiduje również wysokie cła dla państw, które kupują rosyjską ropę i gaz.

Z drugiej jednak strony ustawa ta daje Trumpowi szerokie możliwości w kwestii odstąpienia od sankcji. Wystarczy, że poświadczy przed Kongresem, iż leży to w interesie narodowym USA, i przedstawi odpowiednie uzasadnienie. Jak podaje Politico, niektórzy republikanie, m.in. senator Roger Wicker, naciskają, aby prezydent skorzystał z nowych uprawnień. Natomiast z doniesień „The Atlantic” wynika, że Trump rozważa właśnie ruch w przeciwną stronę. Chodzi bowiem o to, że ustawa mocno utrudnia całkowite zniesienie sankcji, natomiast ich wybiórcze złagodzenie jest znacznie łatwiejsze.

Jak zmieniłoby to sytuację geopolityczną?

Taki układ oznaczałby w praktyce oddzielenie sankcji od zakończenia wojny. Putin mógłby wykazać na pokaz swoją „dobrą wolę”, wypuszczając kilkudziesięciu więźniów, a do tego otrzymać pewną ulgę finansową, a przy okazji nadal bombardować Ukrainę. Wołodymyr Zełenski wielokrotnie powtarzał, że każdy, kto dostarcza Rosji więcej pieniędzy poprzez kupowanie jej produktów, daje jej też więcej czasu na prowadzenie wojny.

Europa i Kijów odebrałyby tego typu ruch jako wyłom we froncie gospodarczym przeciwko Rosji. „The Atlantic” zwraca uwagę, że plan rozwścieczyłby Ukraińców, Europejczyków, a nawet wielu sojuszników Trumpa w Kongresie. Dla autorów ustawy Grahama stanowiłoby to sabotaż ich własnego projektu.

Dla Polski natomiast oznaczałoby to większą presję na jedność sankcyjną Unii Europejskiej. Węgry i Słowacja zyskałyby zaś dość wygodny argument, ponieważ skoro Amerykanie handlują z Rosją, to dlaczego Europa ma tego nie robić? Wzrasta przy tym też ryzyko, że rosyjska ropa i olej napędowy wrócą szerszym strumieniem na światowe rynki.

Kto zyskałby, a kto straciłby na złagodzeniu sankcji?

Jeżeli doniesienia o łagodzeniu sankcji okazałyby się prawdziwe, najbardziej zyskałby na tym sam Kreml. Każdy legalny kontrakt oznacza bowiem dodatkowe pieniądze dla rosyjskiego budżetu, w tym dla armii Putina. To byłby również ważny sygnał, że izolacja Rosji dobiega końca. Zyskałby również sam Trump, który mógłby przez to kreować się na polityka, który uwalnia ludzi i zawiera korzystne umowy. Na układzie skorzystałyby także amerykańskie firmy zainteresowane rosyjską ropą, olejem napędowym i metalami ziem rzadkich. Wygranym byłby również Łukaszenka, ponieważ okazałoby się, że jego model „więźniowie za sankcje” działa i posłużył za wzór dla Moskwy.

Stratna byłaby na tym przede wszystkim Ukraina, ponieważ Rosja dostałaby pieniądze i legitymizację bez konieczności zawieszenia broni. Straciłaby również Europa i wschodnia flanka NATO, która musiałaby liczyć się ze słabszą presją gospodarczą na Rosję. Najbardziej ucierpiałaby jednak wiarygodność samych sankcji. Jeśli można je złagodzić poprzez wymianę więźniów, to Kreml będzie wiedział, że stanowią one tak naprawdę towar na sprzedaż, a nie mur.

Artykuł Trump rozważa złagodzenie sankcji na Rosję. W zamian więźniowie i biznes pochodzi z serwisu Nasza Polska.

Co się stało w Fakturowni?

Jak poinformowała firma w komunikacie z 29 września, dzień wcześniej wykryto nieuprawniony dostęp do serwerów Fakturowni. Atakujący wykorzystał lukę w systemie firmy.

Po wykryciu włamania Fakturownia odcięła dostęp osobie nieuprawnionej, rozpoczęła rotację kluczy aplikacji i haseł oraz uruchomiła nowe serwery. Incydent zgłoszono do Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości, CERT Polska oraz prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Firma przekazała, że atakujący nie usunął żadnych danych z jej systemów.

Fakturownia to polski serwis do fakturowania i prowadzenia księgowości online. Jak informuje na swojej stronie, firma obsługuje ponad 600 tys. klientów w Polsce i za granicą.

Jakie dane mogły wyciec z Fakturowni?

Według komunikatu firmy nieuprawniony dostęp mógł objąć dane kont wszystkich użytkowników Fakturowni, a także ich kontrahentów oraz faktury wystawione w serwisie przed 2023 r. Skala wycieku jest wciąż ustalana. Osoba nieuprawniona mogła uzyskać dostęp m.in. do:

• danych kont firm i użytkowników, w tym skrótów haseł,
• tokenów sesji, tokenów API i tokenów integracji,
• numerów rachunków bankowych i danych o płatnościach,
• danych wszystkich kontrahentów klientów i części danych z faktur,
• kluczy i haseł systemowych aplikacji.

Firma zapewnia, że incydent nie objął integracji z Krajowym Systemem e-Faktur (KSeF), a także innych integracji ani danych kart płatniczych. Według wstępnych ustaleń nie wyciekły również faktury, które zostały wystawione po 2023 r.

Serwis Zaufana Trzecia Strona podał, że za atakiem stoją ci sami sprawcy, którzy odpowiadają za wyciek danych ok. 19 mln Polaków z systemu MyDr oraz 5 mln osób z aplikacji Medyc. Haker ukrywający się pod pseudonimem „Fingerprint” miał wykraść nawet 6 TB faktur. Tej informacji nie potwierdziły jednak ani firma, ani zajmujące się sprawą służby.

Czy wyciek dotyczy KSeF?

Nie. Ministerstwo Finansów poinformowało, że zdarzenie nie dotyczy danych zawartych w Krajowym Systemie e-Faktur. Resort przekazał, że po weryfikacji nie stwierdzono naruszenia zasad bezpieczeństwa systemu ani wycieku danych, które posiada ministerstwo.

Sprawę skomentował też wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski. Zapewnił, że incydent został zgłoszony do CERT Polska, służby pracują już nad ustaleniem okoliczności ataku, a sprawcy „poniosą surowe konsekwencje”. We wpisie minister przekręcił jednak nazwę firmy, pisząc dwukrotnie „Fakturowania” zamiast „Fakturownia”.

Dlaczego wyciek z Fakturowni jest groźny?

Faktura to nie książka adresowa. Znajdują się na niej numery NIP, nazwy firm, adresy e-mail, telefony, numery kont bankowych, kwoty i opisy fakturowanych transakcji. Dla oszustów to bardzo atrakcyjny zestaw do przeprowadzania ataków socjotechnicznych. Wystarczy mail „od kontrahenta” z informacją o zmianie numeru konta, SMS „od Fakturowni” albo telefon „z urzędu skarbowego”, w którym rozmówca zna szczegóły prawdziwych transakcji.

Problem dotyczy także kontrahentów, którzy często nawet nie zdają sobie sprawy, że ich dane trafiły do tego serwisu. Przed skutkami wycieku ostrzega m.in. CERT Orange Polska.

Dodatkowe ryzyko to skróty haseł i tokeny API. Jeśli ktoś używał słabego hasła albo tego samego hasła w kilku miejscach, przestępcy mogą próbować przejąć jego konta i podłączone integracje.

Co powinni zrobić użytkownicy Fakturowni?

Firma zaleca przede wszystkim:

• zmianę hasła do konta w Fakturowni,
• zmianę hasła do skrzynki e-mail powiązanej z kontem i do innych serwisów, w których używano tego samego hasła,
• włączenie dwustopniowej weryfikacji,
• sprawdzenie numeru rachunku bankowego podawanego na fakturach oraz listy osób z dostępem do konta.

Fakturownia apeluje też, by nie podawać haseł, kodów weryfikacyjnych, kodów BLIK ani danych kart płatniczych w odpowiedzi na maile, SMS-y czy telefony. Firma podkreśla, że nikt z jej pracowników nigdy nie prosi o hasło, a korespondencję mailową wysyła wyłącznie z domeny fakturownia.pl. Każdą prośbę o zmianę numeru konta warto potwierdzić telefonicznie u kontrahenta, pod znanym wcześniej numerem. Podejrzane SMS-y można bezpłatnie przesłać do CERT Polska na numer 8080.

Fakturownia zapowiedziała, że razem z CERT Polska i CBZC ustala, których klientów dotyczy wyciek, i powiadomi ich bezpośrednio. Jak sprawdzić, czy Twoje dane wyciekły w innych incydentach, opisywaliśmy w poradniku po ataku na MyDr.

Artykuł Wyciek danych z Fakturowni. Hakerzy mogli dostać numery kont i dane kontrahentów pochodzi z serwisu Nasza Polska.

Ławrow i Wadephul: pierwsze takie spotkanie od początku inwazji

W sobotę 26 września w Nowym Jorku, na marginesie 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ, spotkali się szefowie dyplomacji Rosji i Niemiec: Siergiej Ławrow i Johann Wadephul (CDU). Rozmowa trwała nieco ponad 20 minut. Było to pierwsze dwustronne spotkanie ministrów spraw zagranicznych obu państw od rozpoczęcia pełnoskalowej inwazji na Ukrainę w lutym 2022 roku.

Wadephul przekonywał, że zerwanie dialogu było wtedy słuszne, ale teraz nadszedł czas rozmów. Podkreślał też, że rokowań w sprawie Ukrainy nie można na stałe zostawić amerykańskim partnerom. Wcześniej zaproszenie Putina na grudniowy szczyt G20 w Miami nazwał testem jego gotowości do negocjacji (pisaliśmy o tym zaproszeniu).

Ławrow przedstawił spotkanie jako dowód, że Rosja jest gotowa do dialogu. Twierdził, że Niemcy poprosiły o nie w ostatniej chwili i że nie usłyszał niczego nowego ponad to, co Berlin mówi publicznie.

Czy Niemcy grają rolę „dobrego policjanta” wobec Rosji?

Publicysta Ryszard Czarnecki pisze w „Do Rzeczy”, że spotkanie było przygotowywane od miesięcy nieformalnymi kanałami, m.in. przez kontakty polityków CDU i SPD w Azerbejdżanie i Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Jego zdaniem Berlin odgrywa w UE rolę „dobrego policjanta”.

Faktem jest, że w latach 2014-2022 Niemcy rozmawiały z Moskwą zarówno dwustronnie, jak i w formacie normandzkim, który tworzyły Niemcy, Francja, Rosja i Ukraina. Faktem jest też, że 4 czerwca premier Czech Andrej Babiš zasugerował, by to kanclerz Friedrich Merz, na mandacie Rady Europejskiej i Komisji, poprowadził unijną misję dyplomatyczną w sprawie zakończenia wojny. Był to postulat, a nie decyzja Unii.

Ławrow o polskich planach produkcji Patriotów

We wtorek 29 września, na marginesie 23. spotkania Międzynarodowego Klubu Dyskusyjnego Wałdaj, Ławrow został zapytany o plany Polski dotyczące produkcji pocisków do systemów Patriot oraz o zaangażowanie Europy w wojnę w Ukrainie.

Mamy doktrynę wojenną w tej sprawie

Siergiej Ławrow, minister spraw zagranicznych Rosji (za agencją Interfax)

Ławrow dodał, że prezydent Władimir Putin wielokrotnie powoływał się na tę doktrynę, i wezwał do uważnego przestudiowania odpowiedniego fragmentu. Nie wskazał jednak konkretnego zapisu ani nie zapowiedział działań wobec Polski. Stwierdził też, że Europa prowadzi wojnę przeciwko Rosji, bo jej broń jest używana przeciwko rosyjskim siłom.

Projekt, którego dotyczyło pytanie, jest wciąż na etapie planów. Polska zgłosiła gotowość produkcji pocisków, a wiceszefowa MON Magdalena Sobkowiak-Czarnecka mówiła, że Warszawa zaproponowała USA uruchomienie jej we współpracy z Ukrainą. W lipcu Polska, USA, Niemcy, Holandia i Szwecja podpisały porozumienie o utworzeniu w Europie centrum serwisowania pocisków PAC-3. Trwają rozmowy o jego lokalizacji w Polsce.

Zaufany człowiek Putina

Siergiej Ławrow jest ministrem spraw zagranicznych Federacji Rosyjskiej od 9 marca 2004 roku. Wcześniej, w latach 1992-1994, był wiceministrem spraw zagranicznych, a w latach 1994-2004 stałym przedstawicielem Rosji przy ONZ i w Radzie Bezpieczeństwa. W sprawie wojny konsekwentnie broni linii Kremla: przedstawia Europę jako stronę konfliktu, a rosyjską gotowość do rozmów jako dowód dobrej woli.

Ławrow kieruje rosyjskim MSZ, prowadzi rozmowy z zagranicznymi partnerami i reprezentuje Rosję na forach międzynarodowych. Na forum Rady Bezpieczeństwa ONZ 23 września odpowiadał mu szef polskiej dyplomacji Radosław Sikorski. Ławrow odpowiada także za oficjalną retorykę Moskwy wobec NATO i Unii Europejskiej.

Od ponad dwóch dekad jest twarzą rosyjskiej dyplomacji i publicznym rzecznikiem linii wyznaczanej przez Kreml. Za jego kadencji Rosja anektowała Krym (2014) i rozpoczęła pełnoskalową inwazję na Ukrainę (2022), a on publicznie bronił tych decyzji. Jego wypowiedzi, także ta o doktrynie wojennej, są odbierane jako oficjalne stanowisko rosyjskiego państwa.

Co dalej z relacjami Berlin-Moskwa?

Na ten moment trudno prognozować, czy nowojorskie spotkanie będzie zwiastunem „resetu” i zapoczątkuje stały kanał komunikacji między Berlinem a Moskwą. Z perspektywy Warszawy potencjalne zbliżenie niemiecko-rosyjskie jest jednak zawsze monitorowane z najwyższą czujnością. Wynika to zarówno z historycznych doświadczeń regionu, jak i z obaw o spójność unijnej oraz natowskiej polityki wobec Kremla.

Artykuł Niemcy wracają do rozmów z Rosją. Siergiej Ławrow grozi Polsce pochodzi z serwisu Nasza Polska.