Rosja zamierza podczas tej zimy pogrążyć największe ukraińskie miasta w ciemności i chłodzie, a skutki tej kampanii może odczuć również Polska. MSWiA przygotowuje się na trzy scenariusze, w tym na masowy napływ ludzi uciekających przed mrozem. Według jednego z ekspertów do Polski mogłoby przyjechać nawet 2,5 mln osób. Uchodźcy z Ukrainy trafiliby do kraju, w którym po 2022 r. zlikwidowano większość punktów pomocy dla uchodźców. Działają jeszcze tylko dwa.
Trzy scenariusze MSWiA na zimę
Jak ustaliła „Rzeczpospolita”, resort spraw wewnętrznych analizuje trzy możliwe warianty rozwoju sytuacji:
- brak napływu uchodźców z Ukrainy
- przyjazd osób, które mają w Polsce rodziny
- masowa migracja
Wiceminister spraw wewnętrznych Maciej Duszczyk, który odpowiada w resorcie za migrację, uważa, że „najbardziej prawdopodobny jest przyjazd Ukraińców mających w Polsce rodziny”. Jak przyznał, „pojawiają się już pojedyncze pytania o możliwość schronienia się w Polsce na zimę”.
MSWiA na obecną chwilę określa masowy exodus jako „najmniej prawdopodobny”. Resort zapewnia jednak, że przygotowuje się również na taki wariant. Duszczyk uspokaja, że „nie ma obecnie sytuacji alarmowej”.
Nawet 2,5 mln uchodźców z Ukrainy może przybyć do Polski, jeśli rosyjskie ataki doprowadzą zimą do załamania ukraińskiej infrastruktury energetycznej – ostrzegają eksperci. MSWiA analizuje trzy scenariusze, w tym masowy napływ migrantów.https://t.co/7uuWmq3zzU
— KRESY.PL (@KRESYPL) November 17, 2026
Ilu uchodźców z Ukrainy może przyjechać do Polski?
Najbardziej pesymistyczne szacunki przedstawił na łamach „Rzeczpospolitej” ppłk Maciej Korowaj, były oficer Służby Wywiadu Wojskowego. Jego zdaniem „może nas czekać fala uchodźców większa niż ta z początku wojny”. Zwrócił przy tym uwagę, że w samym Kijowie i Odessie mieszka łącznie ok. 4,5 mln osób. Jeśli w tych miastach zabraknie prądu, ogrzewania i wody, do Polski mogłoby przyjechać nawet 2,5 mln z nich.
Trzeba jednak podkreślić, że to wyłącznie szacunek jednego eksperta, a nie oficjalna prognoza rządu. Skala ewentualnej fali migracyjnej zależy m.in. od tego, jak skuteczna okaże się ukraińska obrona powietrzna, jaka będzie pogoda oraz jak potoczą się rozmowy pokojowe.
W podobnie ponurym tonie sytuację ocenia Krzysztof Nieczypor z Ośrodka Studiów Wschodnich. „Ta zima będzie najtrudniejszym okresem wojny od jej rozpoczęcia” – przewiduje. Według niego Rosja dąży do blackoutu i katastrofy humanitarnej, a ataki na energetykę, ciepłownie, wodociągi i kanalizację mogą sprawić, że „życie w dużych miastach stanie się niemożliwe”.
Rosyjski plan. Kijów, Charków i Odessa bez prądu
Te obawy nie biorą się znikąd. Na początku października „The New York Times” opisał dokument, który miały przechwycić ukraińskie władze. Chodzi o rosyjski plan dotyczący zimowej kampanii uderzeń w ukraińską energetykę. Amerykański dziennik zastrzegł, że nie był w stanie potwierdzić jego autentyczności. Zakłada on kilka etapów ataków:
- zniszczenie podstacji przy zachodniej granicy Ukrainy, przez które kraj importuje prąd z Europy
- uderzenia w elektrownie wodne
- ataki na podstacje zasilające trzy elektrownie jądrowe kontrolowane przez Ukrainę
Głównym celem mają być Kijów, Charków i Odessa. Według dokumentu dostawy prądu i ciepła w tych miastach miałyby spaść nawet o 90 proc., a duża część kanalizacji przestałaby działać. Rosjanie chcieliby w ten sposób wyeliminować prawie 15 GW mocy wytwórczych, czyli mniej więcej tyle, ile Ukraina miała pod koniec lata.
Zostały tylko dwa punkty pomocy dla uchodźców
Problem w tym, że Polska dziś nie jest tak dobrze przygotowana jak w 2022 r. Zlikwidowano większość punktów pomocy dla uchodźców i miejsc masowego zakwaterowania, które powstały zaraz po wybuchu wojny. Obecnie działają tylko dwa, na dworcach w Przemyślu i Lublinie. Wojewodowie mieli przeprowadzić inwentaryzację infrastruktury i zasobów, a Straż Graniczna raz w tygodniu przesyła do MSWiA raporty o sytuacji na granicy.
W Polsce wciąż przebywa wielu Ukraińców, choć ich liczba od jakiegoś czasu spada. Według Eurostatu pod koniec sierpnia ochroną czasową było objętych 939 395 obywateli Ukrainy, a miesiąc później już tylko 858 545. Część spadku wynika jednak z wykreśleń z rejestru, a nie z wyjazdów z Polski. Od 1 września status utraciły osoby, którym nadano PESEL bez okazania ważnego paszportu. Ochronę czasową w Unii Europejskiej przedłużono do 4 marca 2028 r.
Jeszcze niedawno Wołodymyr Zełenski wzywał Ukraińców do powrotu do kraju. Teraz Polska musi się liczyć z tym, że ruch na granicy w odwrotną stronę może się nasilić. W 2022 r. ciężar przyjęcia uchodźców wzięli na siebie przede wszystkim zwykli Polacy i samorządy. Zapewnienia, że „nie ma obecnie sytuacji alarmowej”, brzmią uspokajająco, ale tak naprawdę rząd ma już niewiele czasu, by pokazać, że jego trzy scenariusze to coś więcej niż plan na papierze.




