Egzekucja Nidala Hasana, byłego majora i psychiatry wojskowego skazanego za zabicie 13 osób w bazie Fort Hood w Teksasie, ma zostać pokazana na żywo w internecie. Pentagon potwierdził w czwartek 8 października, że rozstrzelanie zaplanowane na 3 grudnia 2026 r. będzie transmitowane, a szef resortu Pete Hegseth zapowiedział, że wojsko chce, by wydarzenie było publiczne. Plan krytykują senatorowie obu partii oraz przewodniczący Konferencji Biskupów Katolickich USA.
Hasan ma zostać rozstrzelany w Fort Hood 3 grudnia o godzinie 13.00
Termin wyznaczył pełniący obowiązki sekretarza armii Adam Telle, który podpisał zarządzenie 6 października 2026 r. Rozstrzelanie odbędzie się w czwartek 3 grudnia o godz. 13.00 czasu środkowego, czyli o 20.00 w Polsce, w tej samej bazie, w której Hasan strzelał do żołnierzy w 2009 r. Wykonawcą egzekucji będzie komendant Wojskowego Więzienia Dyscyplinarnego (United States Disciplinary Barracks) w Fort Leavenworth w Kansas, jak wynika z memorandum opublikowanego przez armię.
Decyzję ogłosił najpierw rzecznik Pentagonu Sean Parnell. Napisał 5 października na X, że Hegseth zarekomendował, a prezydent Donald Trump zatwierdził śmierć Hasana przed plutonem egzekucyjnym armii USA.
Termin egzekucji armia podała po podpisaniu zarządzenia, także we wpisie na X.
Memorandum datuje zatwierdzenie wyroku przez Trumpa na 2 października, czyli na trzy dni przed wpisem Parnella. Od tej daty do egzekucji mija 62 dni, a przepisy armii wymagają, by wyznaczyć ją nie wcześniej niż po 60 i nie później niż po 150 dniach od zgody prezydenta. Termin leży więc tuż przy dolnej granicy dopuszczalnego okresu.
Hegseth: wojsko pokaże egzekucję, bo ludzie muszą zobaczyć konsekwencje
Hegseth powiedział w wywiadzie dla Real America’s Voice, że Hasan zostanie rozstrzelany przez pluton żołnierzy, a wojsko zapewni, by ludzie mogli to oglądać. Uzasadnił to potrzebą pokazania, że za takie czyny grożą poważne konsekwencje. Atak z 2009 r. nazwał zamachem radykalnego islamisty w mundurze.
Szef Pentagonu przypomniał też, że armia nie wykonała rozstrzelania od II wojny światowej. W czwartek urzędnik Pentagonu powiedział, że egzekucja będzie transmitowana, a Hegseth potwierdził to na X.
Przepisy armii przewidują wyznaczenie jako świadków co najmniej dwóch przedstawicieli mediów. Żadna egzekucja wykonana zgodnie z prawem w USA nie była dotąd transmitowana na żywo, a ostatnia publiczna odbyła się w 1936 r. w Kentucky.
Senatorowie obu partii i biskupi sprzeciwiają się transmisji
Najostrzej zareagował republikański senator Thom Tillis z Karoliny Północnej, który wcześniej głosował za zatwierdzeniem Hegsetha na stanowisku.
Tillis napisał, że Hasan powinien zostać stracony, ale transmisję egzekucji uznał za skrajnie odrażającą. Dodał, że publiczne egzekucje wykonują takie reżimy jak Iran i Afganistan. Senator John Curtis z Utah wezwał Hegsetha do ponownego rozważenia planu.
Republikański kongresmen Austin Scott z Georgii napisał, że popiera wyrok śmierci, ale pokazywanie egzekucji na żywo to metoda dżihadystów, a Ameryka jest lepsza. Z krytyką wystąpił także senator Chris Murphy z Partii Demokratycznej.
Murphy powiedział w wywiadzie telewizyjnym, że publiczne egzekucje są średniowieczne, i zapytał, czy Hegseth naśladuje egzekucje Państwa Islamskiego.
Alonzo Lunsford, były sierżant armii, który przeżył siedem postrzałów w Fort Hood, popiera rozstrzelanie Hasana. W rozmowie z BBC Radio powiedział jednak, że nie zgadza się na pokazywanie całości egzekucji bez cenzury ogółowi i że nie należy jej oglądać dla rozrywki. Zapowiedział, że sam zamierza być na miejscu.
Erick Erickson, konserwatywny publicysta i zwolennik kary śmierci, napisał na swoim Substacku, że transmisja da Hasanowi platformę męczeństwa. Jego zdaniem obraz rozstrzelania sparaliżowanego mężczyzny na wózku osłabi poparcie dla kary śmierci.
W oświadczeniu z 9 października abp Paul S. Coakley, przewodniczący Konferencji Biskupów Katolickich USA (USCCB), wezwał Pentagon do zmiany decyzji:
Żadną miarą nie można usprawiedliwiać czynów Hasana, ale ta decyzja jest barbarzyńską promocją kultury śmierci i musi zostać ponownie rozważona. Publiczna egzekucja nawet kogoś, kto wyrządził ogromną krzywdę, podważy moralną tkankę naszego narodu i będzie plamą na sumieniu jego mieszkańców.
abp Paul S. Coakley, przewodniczący Konferencji Biskupów Katolickich USA, oświadczenie z 9 października 2026 r., tłumaczenie redakcji
Hasan może jeszcze wystąpić do sądu federalnego o wstrzymanie wyroku
Sąd Najwyższy USA odmówił rozpatrzenia sprawy Hasana 31 marca 2025 r., co zamknęło jego odwołania w wojskowym wymiarze sprawiedliwości. Skazany przez sąd wojskowy może jednak złożyć w federalnym sądzie cywilnym wniosek o habeas corpus i o wstrzymanie wykonania wyroku. Samo złożenie wniosku nie wstrzymuje egzekucji, bo potrzebne jest postanowienie sądu.
Hasan reprezentował się sam przed sądem wojskowym, a w kolejnych etapach pomagało mu dwóch prawników z armijnej służby obrony.
Kim jest Nidal Hasan i za co został skazany?
Nidal Hasan to były major armii USA i psychiatra wojskowy, urodzony w 1970 r. w Arlington w stanie Wirginia. 5 listopada 2009 r. wszedł do ośrodka przygotowań żołnierzy do służby w Fort Hood i otworzył ogień do osób czekających na szczepienia i badania przed wyjazdem na misję. Zabił 12 żołnierzy i jednego cywila, a 32 osoby ranił.
Został wtedy postrzelony przez funkcjonariusza, który zareagował na strzelaninę, i od tamtej pory jest sparaliżowany od pasa w dół. W sierpniu 2013 r. wojskowa ława przysięgłych uznała go za winnego 13 zarzutów morderstwa z premedytacją i 32 zarzutów usiłowania zabójstwa, po czym skazała go na śmierć. Przed sądem tłumaczył, że chciał powstrzymać wysyłanie żołnierzy do Afganistanu.
Sąd apelacyjny armii podtrzymał wyrok w 2020 r., a Sąd Apelacyjny Sił Zbrojnych USA w 2023 r. Termin 3 grudnia jako dzień egzekucji pozostaje w mocy, dopóki sąd federalny nie wstrzyma wyroku.
Najczęstsze pytania
O której godzinie odbędzie się egzekucja Nidala Hasana w Polsce?
Egzekucja Nidala Hasana została wyznaczona na czwartek 3 grudnia 2026 r. na godz. 13.00 czasu środkowego USA. W Polsce będzie wtedy godz. 20.00, bo różnica czasu między Teksasem a Polską wynosi w grudniu siedem godzin. Armia podała ten termin w zarządzeniu podpisanym 6 października przez Adama Telle’a.
Kiedy armia USA wykonała ostatnią egzekucję?
Armia USA wykonała ostatnią egzekucję 13 kwietnia 1961 r., kiedy powieszono szeregowca Johna A. Bennetta skazanego za gwałt i usiłowanie zabójstwa. Ostatnie rozstrzelanie żołnierza przez pluton armii odbyło się w 1945 r. we Francji i dotyczyło dezercji. Egzekucja Hasana byłaby pierwszą wojskową od 65 lat.
Czy egzekucje były kiedykolwiek transmitowane na żywo w USA?
Żadna egzekucja wykonana zgodnie z prawem w USA nie była dotąd transmitowana na żywo. Ostatnia publiczna egzekucja odbyła się w 1936 r. w stanie Kentucky, gdzie powieszono Raineya Betheę. Egzekucja Hasana byłaby pierwszą pokazaną szerokiej publiczności od 90 lat.
